สทร.
ผู้เรียบเรียง : ดร.นันทพัทธ์ ชัยโฆษิตภิรมย์
ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ : ดร.สติธร ธนานิธิโชติ
ความหมาย และที่มาของ สทร.
สทร. ในบริบททางการเมืองไทยยุคปัจจุบัน คือ คำย่อที่มาจากคำว่า “เสือกทุกเรื่อง” ซึ่งถูกใช้ครั้งแรกจากนายทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรี ที่กล่าวขึ้นในระหว่างการแสดงวิสัยทัศน์ในงานดินเนอร์ทอล์ก หัวข้อ Vision For Thailand 2024 ที่จัดโดยเนชั่นทีวี ณ พารากอนฮอลล์ ชั้น 5 สยามพารากอน เมื่อวันที่ 23 สิงหาคม พ.ศ. 2567[1]
โดยภายหลังการแสดงวิสัยทัศน์ พิธีกรได้ถามถึงในฐานะพ่อคิดว่าจะสนับสนุนนางสาวเเพทองธาร ชินวัตร ลูกสาว ที่เป็นนายกรัฐมนตรีคนแรกที่อายุน้อยที่สุดอย่างไร นายทักษิณจึงกล่าวว่า[2]
“ผมต้องทำหน้าที่ช่วยคิด ช่วยเสนอ แต่การตัดสินใจเป็นเรื่องของนายกรัฐมนตรี ผมไปพบว่าสิ่งไหนที่ต้องปรับปรุงแก้ไข หรือแนวทางประเทศควรไปทางไหนก็จะบอกเขา แต่การตัดสินใจของนายกรัฐมนตรี และคณะรัฐมนตรี ไม่ใช่เรื่องของผม แต่ผมคงจะอยู่เฉยมองปัญหาบ้านเมืองแบบไม่สนใจไม่ได้ หากจะตั้งตำแหน่งให้ตัวเองก็จะเป็น สทร. ได้หรือไม่ เห็นอะไรไม่ดีก็ต้องบอก เพื่อให้เขาได้แก้ไข เราก็ห่วงใยรักบ้านเมืองอยู่แล้ว แม้ว่าจะไม่ใช่ลูกผมเป็นนายกรัฐมนตรี ผมก็ต้องบอกในฐานะอดีตนายกรัฐมนตรี”
ดังนั้น จึงอาจกล่าวได้ว่า สทร. ถือเป็นชี่อเรียก “สถานะ” หรือ “ตำแหน่ง” อย่างไม่เป็นทางการ ที่นายทักษิณ ชินวัตร ใช้สร้างความชอบธรรมในการให้การสนับสนุน หรือคําแนะนำแก่ลูกสาว รวมทั้งเสนอแนะความคิดเห็นต่าง ๆ ในการพัฒนาประเทศให้กับรัฐบาล เพื่อหลีกเลี่ยงข้อครหาว่าเป็นการครอบงำนายกรัฐมนตรี หรือคณะรัฐมนตรี ซึ่งจะเป็นการสุ่มเสี่ยงต่อการผิดกฎหมายได้[3]
การใช้ สทร. ในการหาเสียงเลือกตั้ง
ภายหลังจากการกล่าวถึงตำแหน่ง สทร. ครั้งแรกของนายทักษิณ ในงานดินเนอร์ทอล์ก หัวข้อ Vision For Thailand 2024 ที่จัดโดยเนชั่นทีวี เมื่อวันที่ 23 สิงหาคม พ.ศ. 2567 นั้นจะพบว่า นายทักษิณเริ่มมีการใช้ตำแหน่ง สทร. ที่มีนัยทางการเมืองมากขึ้นเป็นระยะ ๆ เพื่อสร้างความชอบธรรม และกำหนดตำแหน่งแห่งที่ของตนเอง ในการสามารถให้คำแนะนำ หรือผลักดันความคิดริเริ่มในทางนโยบายต่าง ๆ ให้กับรัฐบาล ซึ่งปรากฏขึ้นให้เห็นอย่างชัดเจนในการช่วยปราศรัยหาเสียงให้กับผู้สมัครรับเลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดของพรรคเพื่อไทยในจังหวัดต่าง ๆ[4] โดยสามารถไล่เรียงกรณีตัวอย่างการปราศรัยครั้งสำคัญ ๆ ได้ดังนี้
1. การขึ้นเวทีปราศรัยช่วยหาเสียงให้ นายศราวุธ เพชรพนมพร ผู้ลงสมัครรับเลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดอุดรธานี ที่วัดศรีนคราราม อำเภอกุมภวาปี จังหวัดอุดรธานี เมื่อวันที่ 13 พฤศจิกายน 2567[5] โดยนายทักษิณได้มีการกล่าวถึงคำว่า สทร. ในระหว่างการปราศรัย ดังเช่น[6]
“ตอนนี้พรรคร่วมรัฐบาลก็สามัคคีกันดีอยู่ ขอให้เบาใจได้ว่าตนกลับมาแล้ว ตนอยู่ทั้งคน ทนเห็นพี่น้องลำบากไม่ได้ ซึ่งวันนี้ตนได้ตั้งตำแหน่งให้ตัวเองหลังจากที่ได้เงินเดือนเดือนละ 700 คือ สทร. แปลว่า เสือกทุกเรื่อง ที่เห็นอะไรน่ารำคาญก็ต้องตะโกนโวยวายในฐานะประชาชนคนชรา คนแก่ขี้บ่น ไม่มีใครฟังก็บ่นให้ลูกสาวฟังก็ได้”
2. การขึ้นเวทีปราศรัยช่วยหาเสียงให้ นายพิชัย เลิศพงศ์อดิศร ผู้ลงสมัครรับเลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงใหม่ 2 ครั้ง ได้แก่
ครั้งแรก ที่ศูนย์ประชุมและแสดงสินค้านานาชาติเฉลิมพระเกียรติ 7 รอบพระชนมพรรษา จังหวัดเชียงใหม่ เมื่อวันที่ 23 ธันวาคม 2567 โดยนายทักษิณได้มีการกล่าวถึงคำว่า สทร. ในระหว่างการปราศรัย ดังเช่น[7]
“ตนเองมีตำแหน่ง สทร. เห็นอันไหนไม่ดีก็จี้หมด เพราะในอดีตเป็นนายก ตำแหน่งที่สองเป็นขี้บ่น และตำแหน่งที่สามเป็นพ่อนายกรัฐมนตรี ….. อยากขอชาวเชียงใหม่ไม่ต้องใช้ใครไกล เอาคนที่เห็นหน้าตา ทักษิณมากี่ครั้งก็ยังจำกันได้ ใช้ทักษิณกับลูกทักษิณก็เพียงพอแล้ว”
ครั้งที่สอง ที่ตลาดภูสุวรรณ อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่ เมื่อวันที่ 24 ธันวาคม 2567 โดยนายทักษิณได้มีการกล่าวถึงคำว่า สทร. ในระหว่างการปราศรัยเช่นกัน ดังเช่น[8]
“ขอให้ชาวเชียงใหม่ให้รอโครงการดี ๆ ของรัฐบาลเพื่อไทย ทั้งโครงการแก้หนี้ โครงการบ้านเพื่อคนไทย และเงินหมื่นที่กำลังจะได้ พร้อมหมายหัวพ่อค้ายาเสพติดทั่วประเทศ ตอนนี้ตนกลับมาแล้ว พร้อมดำรงตำแหน่ง สทร. คือ เสือกทุกเรื่อง โดยเฉพาะเรื่องยาเสพติดที่เป็นปัญหาใหญ่ ซึ่งปีหน้าจะเป็นหมุดหมายสำคัญที่รัฐบาลเพื่อไทยต้องแก้ปัญหายาเสพติดให้หมดไปจากประเทศไทย สัญญาจะคืนลูกหลานที่ดีให้พ่อแม่พี่น้อง เป็นคนดีของสังคม”
3. การขึ้นเวทีปราศรัยช่วยหาเสียงให้ นายอนุชิต หงษาดี ผู้ลงสมัครรับเลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดนครพนม ที่โดมหอประชุมวิทยาลัยธาตุพนมจังหวัดนครพนม เมื่อวันที่ 18 มกราคม 2568[9] โดยนายทักษิณได้มีการกล่าวถึงคำว่า สทร. ในระหว่างการปราศรัย ดังเช่น[10]
"วันนี้คนถามว่าผมมีหน้าที่อะไร ไปพูดเรื่องนั้นเรื่องนี้ ผมบอกว่าตำแหน่งของผมคือ สทร. เสือกทุกเรื่อง บ้านเมืองนี้หลังจากที่ผมออกไปก็ขาดการบริหารอย่างมีเป้าหมายไปเยอะ ก็เหมือนการบริหารที่ไม่บริหาร บ้านเมืองจึงแย่ไปหลายจุด ….. แม้ว่าตอนนี้บ้านเราจะลำบาก แต่ก็จะสู้จนได้ วันนี้ต้องการให้คนไทยมีสุขภาพจิตที่ดี ต้องเติมเงินเข้าไปในกระเป๋าคนไทยให้ได้ ขอเวลานิดหน่อย ตนจะทำให้เต็มที่ จะไม่หยุดทำ และจะไม่หยุด สทร."
สทร. กับการเป็นชื่อเเทนนายทักษิณ ชินวัตร ในกรณีการอภิปรายไม่ไว้วางใจนายกรัฐมนตรี พ.ศ. 2568
นอกจาก สทร. จะเป็นคำที่ถูกใช้โดยนายทักษิณ ชินวัตร เพื่อสร้างความชอบธรรมในการเสนอแนะ และให้คำแนะนำในการทำงานกับรัฐบาลแล้ว คำว่า สทร. ยังถูกใช้โดยบุคคลอื่น เพื่อสื่อความถึงตัวนายทักษิณเองด้วย ดังที่มีปรากฏเป็นประเด็นเกี่ยวเนื่องกับญัตติอภิปรายไม่ไว้วางใจต่อนางสาวแพทองธาร ชินวัตร นายกรัฐมนตรี โดยพรรคร่วมฝ่ายค้าน
โดยจุดเริ่มต้นเกิดขึ้นจากการที่พรรคร่วมฝ่ายค้าน โดยนายณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ หัวหน้าพรรคประชาชน ในฐานะผู้นำฝ่ายค้าน ได้มีการยื่นญัตติอภิปรายไม่ไว้วางใจตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 151 ต่อนางสาวแพทองธาร ชินวัตร นายกรัฐมนตรี เพียงคนเดียว เมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2568 ซึ่งในเนื้อหาของญัตตินั้น มีตอนหนึ่งระบุว่า[11]
"นายกรัฐมนตรีสมัครใจยินยอมให้นายทักษิณ ชินวัตร ผู้เป็นบิดา ชี้นำ ชักใย ให้กระทำการหรืองดเว้นกระทำการอันเป็นเรื่องสำคัญของชาติบ้านเมือง ประพฤติตนเป็นเสมือนนายกรัฐมนตรีหุ่นเชิด โดยมีบิดาเป็นนายกรัฐมนตรีตัวจริงที่ไม่ต้องรับผิดชอบต่อการใช้อำนาจ"
อย่างไรก็ตาม เมื่อวันที่ 7 มีนาคม พ.ศ. 2568 สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรได้มีหนังสือด่วนที่สุดส่งถึง นายณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ หัวหน้าพรรคประชาชน ในฐานะผู้นำฝ่ายค้านในสภา แจ้งว่า นายวันมูหะมัดนอร์ มะทา ประธานสภาผู้แทนราษฎร ได้พิจารณาญัตติแล้วเห็นว่า การระบุรายชื่อบุคคลภายนอก (หมายถึงนายทักษิณ ชินวัตร-ผู้เขียน) ในเนื้อหาญัตติอาจทำให้บุคคลภายนอกได้รับความเสียหาย เนื่องจากไม่สามารถชี้แจงในที่ประชุมสภาได้ จึงขอให้แก้ไขข้อบกพร่องดังกล่าว โดยนำรายชื่อบุคคลภายนอกออกจากเนื้อหาญัตติ ตามข้อบังคับการประชุมสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2562 ข้อ 176[12]
ถึงกระนั้น เมื่อวันที่ 10 มีนาคม พ.ศ. 2568 นายณัฐพงษ์ ก็ได้ส่งหนังสือโต้แย้งถึงประธานสภาผู้แทนราษฎร อันสามารถสรุปได้ว่า ประธานสภาผู้แทนราษฎรไม่มีอำนาจทั้งจากรัฐธรรมนูญ และข้อบังคับการประชุมสภา ให้สั่งแก้ไขญัตติการอภิปรายไม่ไว้วางใจ เว้นแต่เป็นเรื่องข้อบกพร่องในเชิงข้อเท็จจริง หรือรูปแบบ เช่น การลงชื่อไม่ครบ การระบุชื่อรัฐมนตรีผิด หรือการอ้างอิงข้อกฎหมายผิดมาตรา เป็นต้น
จนกระทั่ง นายวันมูหะมัดนอร์ มะทา ได้มีการกล่าวถึงการเปิดอภิปรายมวยวางใจว่า ทางพรรคร่วมฝ่ายค้านได้ยินยอมแก้ไขญัตติแล้ว ซึ่งทางพรรคร่วมฝ่ายค้านยังไม่ได้บอกว่าจะเปลี่ยนจากชื่อ “นายทักษิณ ชินวัตร” เป็นคำว่าอะไร เพียงเเต่บอกว่า อยู่ในหลักการกว้าง ๆ และไม่ผิดข้อบังคับ รวมถึงไม่เอ่ยชื่อบุคคลใด ทางผู้สื่อข่าวจึงสอบถามกลับไปว่า หากฝ่ายค้านแก้เป็น “ใครคนนั้น” หรือ “สทร.” จะเป็นไปได้หรือไม่ ทางนายวันมูหะมัดนอร์ มะทา จึงกล่าวว่า ไม่น่ามีปัญหาอะไร เพราะไม่ได้เอ่ยชื่อบุคคล ส่วนคนจะเข้าใจอย่างไรก็เป็นเรื่องของประชาชน
ในท้ายที่สุด ทางนายณัฐพงษ์ จึงได้มีการขีดฆ่าชื่อ “นายทักษิณ ชินวัตร” อดีตนายกรัฐมนตรี และคำว่า “ผู้เป็นบิดา” แล้วเปลี่ยนเป็น “บุคคลในครอบครัว” ในญัตติแทน เพื่อให้สามารถเปิดอภิปรายได้ในวันที่ 24 มีนาคม พ.ศ. 2568 ตามข้อเสนอของรัฐบาล[13]
ทั้งนี้ การที่ประธานสภาผู้แทนราษฎรอนุญาตให้ฝ่ายค้านใช้คำว่า สทร. แทนชื่อของนายทักษิณ ชินวัตร ได้นั้น ทางฝ่ายนายทักษิณ ก็ได้แสดงความเห็นว่า[14]
“ไม่เป็นไร ในความรู้สึกของคนไม่ชอบผม เขาก็เอาคำพูดที่ผมพูดไว้ว่า สทร. เสือกทุกเรื่อง แต่คนที่เขาชอบผม เขาก็แปลว่าสุดที่รัก สทร. สุดที่รัก ก็โอเค มีทั้ง 2 ทาง ไม่มีปัญหา”
ด้วยเหตุนี้ จึงอาจกล่าวได้ว่า สทร. นอกจากจะกลายเป็นคำที่ใช้เรียกสถานะ หรือตำแหน่งที่นายทักษิณ ชินวัตรได้ตั้งให้กับตนเองแล้ว ยังกลายเป็นคำสาธารณะทั่วไป ที่นักการเมือง หรือประชาชนในวงกว้างรับรู้ และเข้าใจได้ทันทีเมื่อมีการกล่าวถึงในทางการเมืองว่าหมายถึงตัวนายทักษิณนั่นเอง เพียงแต่นัยของ สทร. จะเป็นไปในเชิงบวก หรือลบย่อมขึ้นอยู่กับมุมมองที่มีต่อนายทักษิณด้วยเช่นกัน
อ้างอิง
[1] ไทยโพสต์, 'ทักษิณ' มั่นใจ 100% 'นายกฯอิ๊งค์' ไม่โดนรัฐประหาร ตั้งตัวเป็น 'สทร.' ลั่นสบายมากสู้คดี 112 [ออนไลน์], 19 พฤษภาคม 2568. แหล่งที่มา https://www.thaipost.net/hi-light/642764/
[2] ไทยโพสต์, 'ทักษิณ' มั่นใจ 100% 'นายกฯอิ๊งค์' ไม่โดนรัฐประหาร ตั้งตัวเป็น 'สทร.' ลั่นสบายมากสู้คดี 112 [ออนไลน์], 19 พฤษภาคม 2568. แหล่งที่มา https://www.thaipost.net/hi-light/642764/
[3] บีบีซีไทย, ตาม ทักษิณ ชินวัตร เหยียบอุดรฯ ฟังคำปราศรัยแรกในอดีต “เมืองหลวงเสื้อแดง-เพื่อไทย” [ออนไลน์], 19 พฤษภาคม 2568. แหล่งที่มา https://www.bbc.com/thai/articles/c1wj99yyjz4o
[4] บีบีซีไทย, ตาม ทักษิณ ชินวัตร เหยียบอุดรฯ ฟังคำปราศรัยแรกในอดีต “เมืองหลวงเสื้อแดง-เพื่อไทย” [ออนไลน์], 19 พฤษภาคม 2568. แหล่งที่มา https://www.bbc.com/thai/articles/c1wj99yyjz4o
[5] Thai PBS, "ทักษิณ" ขึ้นเวทีปราศรัย ช่วยหาเสียงนายก อบจ.อุดรธานี [ออนไลน์], 19 พฤษภาคม 2568. แหล่งที่มา https://www.thaipbs.or.th/news/content/346274
[6] ไทยโพสต์, 'ทักษิณ' มั่นใจ 100% 'นายกฯอิ๊งค์' ไม่โดนรัฐประหาร ตั้งตัวเป็น 'สทร.' ลั่นสบายมากสู้คดี 112 [ออนไลน์], 19 พฤษภาคม 2568. แหล่งที่มา https://www.thaipost.net/hi-light/642764/
[7] PPTV Online, ทักษิณ อ้อน! คนเชียงใหม่เทคะแนนให้เพื่อไทย เหน็บพรรคประชาชน เป็นคนรุ่นใหม่พูดเก่งแต่ทำไม่ได้ [ออนไลน์], 19 พฤษภาคม 2568. แหล่งที่มา https://www.pptvhd36.com/news/การเมือง/239228
[8] สำนักข่าวไทย อสมท, “ทักษิณ” ลุยช่วยผู้สมัคร นายก อบจ. เชียงใหม่ หาเสียง [ออนไลน์], 19 พฤษภาคม 2568. แหล่งที่มา https://tna.mcot.net/region-1465304
[9] Thai PBS, “ทักษิณ” หาเสียงเลือกตั้งนายก อบจ. ชี้นครพนมต้องเปลี่ยน [ออนไลน์], 19 พฤษภาคม 2568. แหล่งที่มา https://www.thaipbs.or.th/news/content/348319
[10] ไทยโพสต์, 'ทักษิณ' ซาบซึ้งพระมหากรุณาธิคุณ ให้กลับมารับใช้ประชาชน 'สทร.' หาเสียงอบจ.นครพนม [ออนไลน์], 19 พฤษภาคม 2568. แหล่งที่มา https://www.thaipost.net/hi-light/724899/
[11] บีบีซีไทย, สรุป 6 ประเด็นหลัก ฝ่ายค้านเตรียมอภิปรายไม่ไว้วางใจ นายกฯ แพทองธาร [ออนไลน์], 19 พฤษภาคม 2568. แหล่งที่มา https://www.bbc.com/thai/articles/crlxx32ngryo
[12] บีบีซีไทย, ทำไมชื่อ ทักษิณ กลายเป็นสิ่งต้องห้ามในญัตติซักฟอกนายกฯ แพทองธาร [ออนไลน์], 19 พฤษภาคม 2568. แหล่งที่มา https://www.bbc.com/thai/articles/cn7vkz3mn56o
[13] มติชนออนไลน์, เท้ง ยื่นญัตติซักฟอก ฉบับแก้ไขแล้ว ขีดฆ่าชื่อ ‘ทักษิณ’ ใส่ ‘บุคคลในครอบครัว’ แทน [ออนไลน์], 19 พฤษภาคม 2568. แหล่งที่มา https://www.matichon.co.th/politics/news_5095537
[14] ไทยรัฐออนไลน์, ไม่มีปัญหาหากฝ่ายค้านใช้ สทร. ซักฟอก “ทักษิณ” บอกคนที่ชอบเขาจะแปล “สุดที่รัก” [ออนไลน์], 19 พฤษภาคม 2568. แหล่งที่มา https://www.thairath.co.th/news/politic/2847607
