Trikao: สร้างหน้าด้วย " '''ผู้เรียบเรียง''' ''':''' อำนาจ ธนานันทชัย '''ผู้ทรงคุณวุฒิปร..."

2024-08-09T07:32:00Z

สร้างหน้าด้วย " '''ผู้เรียบเรียง''' ''':''' อำนาจ ธนานันทชัย '''ผู้ทรงคุณวุฒิปร..."

หน้าใหม่

'''ผู้เรียบเรียง''' ''':''' อำนาจ ธนานันทชัย

'''ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ''' ''':''' ดร.สติธร ธนานิธิโชติ

 

          '''การลงคะแนนนอกเขตเลือกตั้ง''' ('''Absentee Voting''' หรือ '''Voting at a distance''') หมายถึง การลงคะแนนเสียงโดยไม่ต้องไปยังหน่วยเลือกตั้ง ซึ่งเป็นการเปิดโอกาสให้ประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่ไม่สามารถหรือไม่สะดวกที่จะเดินทางไปยังสถานที่เลือกตั้งสามารถใช้สิทธิใช้เสียงของตนในการลงคะแนนเพื่อเลือกผู้แทนได้ เหตุปัจจัยในสถานการณ์บางสถานการณ์อาจเป็นอุปสรรคขัดขวางผู้คนจนไม่สามารถไปใช้สิทธิเลือกตั้งของตน เช่น ความยากลำบากในการเดินทาง ความเจ็บป่วย ทุพพลภาพหรือชราภาพ ติดธุระภาระงาน การถูกคุมขัง ผู้ที่อยู่ระหว่างการพำนักในต่างประเทศ หรือการไม่สามารถเดินทางไปไหนมาไหนได้ในช่วงการระบาดของโคโรนาไวรัสในช่วง COVID-19 ที่ผ่านมา (Waxman, 2020) ซึ่งวิธีการลงคะแนนเลือกตั้งโดยไม่ต้องไปยังหน่วยเลือกตั้งนั้นมีอยู่ด้วยกันหลายวิธี ไม่ว่าจะเป็นวิธีที่รัฐอนุญาตให้ผู้ลงคะแนนสามารถใช้สิทธิเลือกตั้งในหน่วยเลือกตั้งอื่น การส่งผู้อื่นให้ไปเป็นตัวแทนเพื่อลงคะแนนเลือกตั้งแทนตนเอง (proxy voting) การลงคะแนนผ่านระบบออนไลน์ (online voting / internet voting) หรือวิธีอันเป็นที่คุ้นเคยอย่างการลงคะแนนผ่านทางไปรษณีย์ (postal voting/ vote by mail) วิธีการเหล่านี้ช่วยให้ประชาชนสามารถใช้สิทธิเลือกตั้งได้ ไม่เกิดการเสียสิทธิในการลงคะแนนเลือกผู้แทนไปแบบเปล่าประโยชน์ จากที่กล่าวมาทั้งหมดนั้น จะเห็นได้ว่า ความมุ่งหมายของ absentee voting เป็นไปเพื่อช่วยอำนวยให้ผู้เลือกตั้งเกิดความสะดวกมากที่สุดโดยลดทอนปัญหาทางด้านเทคนิคต่าง ๆ เพื่อสร้างโอกาสและช่องทางในการเข้าถึงการลงคะแนนเสียงให้กับประชาชนเพื่อที่จะสามารถใช้สิทธิลงคะแนนเสียงเลือกผู้แทนให้เข้าไปทำหน้าที่ทางการเมืองในสภาแทนตนได้ (MIT Election Data + Science Lab, 2021)

          เมื่อกล่าวถึงประวัติความเป็นมาของการลงคะแนนนอกเขต (absentee voting) แนวคิดดังกล่าวได้เริ่มปรากฏครั้งแรกในประเทศสหรัฐอเมริกาในยุคสมัยของสงครามปฏิวัติอเมริกา (American Revolution 1775-1783) ครั้งเมื่อ 13 รัฐอาณานิคมในภาคพื้นทวีปอเมริกาเหนือ ได้แก่ นิวยอร์ก เพนซิลวาเนีย จอร์เจีย นิวเจอร์ซีย์ นอร์ทแคโรไลนา เวอร์จิเนีย แมสซาชูเซตส์ แมรีแลนด์ เซาท์แคโรไลนา คอนเนกติคัต นิวแฮมป์เชียร์ เดลาแวร์ และโรดไอส์แลนด์ได้มีข้อพิพาทอย่างรุนแรงในเรื่องของนโยบายการเก็บภาษีและได้ทำการต่อต้านเพื่อปลดแอกจากอังกฤษในฐานะเจ้าอาณานิคมในขณะนั้น (Damante, 2020) ประวัติศาสตร์ได้มีการบันทึกไว้ว่า ราวเดือนธันวาคม ค.ศ. 1775 กองทหารที่เกิดจากการรวมกันของรัฐอาณานิคมทั้ง 13 รัฐ ที่ได้เข้าร่วมในสงครามต่อต้านอังกฤษ หรือที่รู้จักกันในนาม Continental Army ได้มีการส่งจดหมายกลับไปยังเมืองบ้านเกิดเพื่อขอให้พวกตนสามารถใช้สิทธิเลือกตั้งในสถานที่เลือกตั้งในพื้นที่อื่น และที่ประชุมเมืองมีมติเห็นชอบในเรื่องดังกล่าวที่จะนับคะแนนเสียงของพลทหารเหล่านั้น แม้ว่าจะไม่ได้ไปลงคะแนนเสียง ณ สถานที่เลือกตั้งนั้นก็ตาม หรืออย่างในกรณีของรัฐเพนซิลเวเนีย เมื่อปี ค.ศ. 1812 ที่อนุญาตให้บรรดาทหารที่อยู่ในสนามรบสามารถลงคะแนนเลือกตั้งนอกเขตได้ หากผู้นั้นประจำการอยู่ห่างออกไป 2 ไมล์ จากบ้านของตน (Inbody, 2016)

          อีกกรณีตัวอย่างที่มักถูกหยิบยกขึ้นมาเมื่อมีการกล่าวถึงเรื่องของ absentee voting คือ ยุคสงครามกลางเมือง (Civil War) ที่เกิดขึ้น ระหว่าง ค.ศ. 1861-1865 ซึ่งเป็นสงครามที่เกิดขึ้นในหมู่ชาวอเมริกันด้วยกันเองระหว่างฝ่ายเหนือ หรือฝ่ายสหภาพ (the Union) และฝ่ายใต้ หรือฝ่ายสมาพันธรัฐ (the Confederacy) ในข้อพิพาทที่เกี่ยวกับเรื่องของแรงงานทาส สงครามได้ดำเนินไปอย่างดุเดือดรุนแรงที่ต่างฝ่ายต่างต้องการชัยชนะที่เบ็ดเสร็จเหนืออีกฝ่ายเพื่อรักษาผลประโยชน์ทั้งทางเศรษฐกิจและการเมืองของตนเอง ในช่วงเวลาดังกล่าวเป็นช่วงหมดวาระการดำรงตำแหน่งของประธานาธิบดี อับราฮัม ลินคอล์น (Abraham Lincoln) ในสมัยแรก และต้องจัดให้มีการเลือกตั้งประธานาธิบดีใหม่ในปี ค.ศ. 1864 ซึ่งเป็นการแข่งขันกันระหว่างประธานาธิบดี อับราฮัม ลินคอล์น (Abraham Lincoln) ในฐานะตัวแทนของพรรครีพับลิกัน และ จอร์จ แมคเคลแลน (George McClellan) ที่เป็นตัวแทนจากพรรคเดโมแครต ในช่วงเวลาดังกล่าว แมคเคลแลนถูกจับตามองว่าน่าจะผู้ที่ชนะการเลือกตั้งและได้เป็นประธานาธิบดีคนถัดไป เนื่องจากจุดยืนทางการเมืองของเขาเป็นไปในทิศทางเดียวกันกับของพรรคเดโมแครตที่ต้องการเจรจาสันติภาพกับฝ่ายใต้เพื่อยุติสงคราม ในขณะที่ลินคอล์นนั้นต้องเผชิญกับการเมืองภายในพรรครีพับลิกันที่ซึ่งต้องการเจรจายุติสงครามเหมือนกับพรรคเดโมแครต ในขณะที่ลินคอล์นยังคงต้องการให้ดำเนินสงครามกับฝ่ายใต้ต่อไป จุดเปลี่ยนประวัติศาสตร์การเลือกตั้งในครั้งนี้เริ่มขึ้นเมื่อ เอ็ดวิน สแตนตัน (Edwin Stanton) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการสงคราม (Secretary of War) ในขณะนั้น ได้เสนอให้มีการใช้ระบบการลงคะแนนนอกเขตในการเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐในห้วงเวลาแห่งสงคราม (Stilwell, 2020) เพื่อให้บรรดาชายฉกรรจ์ทั้งหลายที่ถูกเกณฑ์ไปเป็นทหารและต่างก็กำลังติดพันอยู่ท่ามกลางสมรภูมิสงครามสามารถใช้สิทธิของตนลงคะแนนเสียงเลือกตั้งคนที่จะขึ้นมาเป็นประธานาธิบดีทำหน้าที่ผู้นำในช่วงเวลาหัวเลี้ยวหัวต่อของสงครามครั้งนี้ ซึ่งก็เป็นไปตามความต้องการของลินคอล์นที่ต้องการให้มีรัฐบาลที่ชอบธรรมที่มาจากการเลือกตั้ง แทนที่จะเป็นรัฐบาลรักษาการในช่วงเวลาสงครามอันไร้ซึ่งความเห็นชอบจากเสียงของประชาชน ท้ายที่สุด ลินคอล์นสามารถเอาชนะใจประชาชนและคว้าชัยในการเลือกตั้งครั้งนี้ด้วยเสียงส่วนใหญ่จากกองทัพถึง 78 เปอร์เซ็นต์ ที่โหวตให้กับเขา (Stilwell, 2020) จากจำนวนทหารราว 150,000 นายที่ได้ใช้สิทธิโหวตเลือกตั้งขณะที่ประจำการอยู่ในสนามรบ (Rotondi, 2020) และลินคอล์นก็ได้เข้าดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีสมัยที่ 2 ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1865 ซึ่งเป็นระยะเวลาที่แสนสั้นไม่ถึงเดือนก่อนที่กองทหารฝ่ายเหนือจะสามารถเข้าทำการพิชิตยึดริชมอนด์ (Richmond) ซึ่งเป็นเมืองฐานที่มั่นของฝ่ายใต้ได้ในเดือนเมษายนถัดมาพร้อมกับการยอมรับความพ่ายแพ้อย่างเป็นทางการของนายพลลี (Robert E. Lee) ผู้บัญชาการกองทัพของฝ่ายใต้ที่ Appomattox Court House ในรัฐเวอร์จิเนีย 

          การลงคะแนนเลือกตั้งนอกเขตยังได้ปรากฎอยู่ในหน้าประวัติศาสตร์ช่วง[[สงครามโลกครั้งที่_2|สงครามโลกครั้งที่_2]] ที่ซึ่งประธานาธิบดี แฟรงคลิน เดลาโน โรเซอเวลต์ (Franklin Delano Roosevelt) และประธานาธิบดี แฮรี่ เอส ทรูแมน (Harry S. Truman) ต่างก็มีจุดยืนในการสนับสนุนให้นายทหารที่ออกไปร่วมรบในสงครามสามารถใช้สิทธิลงคะแนนเลือกตั้งในฐานะที่พลเมืองแห่งสหรัฐฯได้ไม่ว่าจะอยู่แห่งใด (Rotondi, 2020) ด้วยการนี้จึงได้มีการออกกฎหมายการเลือกตั้งของทหาร (Soldier Voting Act) ขึ้นในปี ค.ศ. 1942 ที่ให้นายทหารทุกคนที่อยู่ในต่างประเทศสามารถลงคะแนนในบัตรเลือกตั้งจากภายนอกประเทศแล้วส่งกลับมายังสหรัฐอเมริกา มีรายงานว่าในการเลือกตั้งประธานาธิบดีในปี ค.ศ. 1944 ซึ่งอยู่ในห้วงเวลาของสงครามโลกครั้งที่ 2 ได้มีทหารราว 3.2 ล้านนาย ได้ใช้สิทธิลงคะแนนในต่างแดน หรือประมาณ 7 เปอร์เซ็นต์ ของผู้มีสิทธิของเสียงเลือกตั้งทั้งหมดในช่วงสงครามโลกครั้งนี้ (Seitz-Wald, 2020) แม้ว่ากฎหมายฉบับนี้จะมีผลบังคับถึงเพียงแค่ช่วงสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่ 2 แต่แนวคิดการลงคะแนนเลือกตั้งนอกเขตที่หยั่งรากอยู่ในประวัติศาสตร์สงครามการสู้รบก่อร่างสร้างประเทศของชนชาติอเมริกาก็ได้ขยายขอบเขตไปสู่ประชาชนในทุกอาชีพไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะกลุ่มบรรดาเหล่าทหารในกองทัพเพียงเท่านั้น และยังได้พัฒนามาสู่การเลือกตั้งด้วยการลงคะแนนผ่านทางไปรษณีย์ (vote by mail) และการเลือกตั้งล่วงหน้า (early voting) ในยุคปัจจุบัน ที่ให้ประชาชนที่ไม่สามารถไปลงคะแนนเลือกตั้งยังหน่วยเลือกตั้งในเขตพื้นที่เลือกตั้งของตนในวันเลือกตั้งที่ได้กำหนดไว้สามารถที่จะทำการลงคะแนนเลือกตั้งล่วงหน้าได้ หากประชาชนบุคคลดังกล่าวยังพึงที่จะใช้สิทธิในการเข้าร่วมลงคะแนนเลือกตั้งผู้แทนของตน (Fortier, 2006) ทั้งนี้ แนวคิดการเลือกตั้งนอกเขตที่ถือกำเนิดขึ้นในสหรัฐอเมริกานี้ก็ได้ส่งอิทธิพลขยายออกไปสู่บรรดาชาติอื่น ๆ อีกหลายประเทศ อาทิ แคนนาดา เม็กซิโก ออสเตรีย ออสเตรเลีย สหราชอาณาจักร ฝรั่งเศส เยอรมัน เนเธอแลนด์ สวิตเซอร์แลนด์ ฮังการี ลักเซมเบิร์ก ไอซ์แลนด์ ลิกเตนสไตน์ โปแลนด์ อินเดีย อิตาลี อิสราเอล เกาหลีใต้ อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ และไทย เป็นต้น     

          ในส่วนของประเทศไทยนั้น แนวคิดการเลือกตั้งนอกเขตปรากฎออกมาในรูปแบบของการเลือกตั้งล่วงหน้านอกเขตทั้งภายในและภายนอกประเทศเท่านั้น ไม่ได้รวมถึงการเลือกตั้งนอกเขตในรูปแบบอื่น ๆ อย่างการส่งตัวแทนไปลงคะแนนเลือกตั้ง (proxy voting) การเลือกตั้งผ่านทางไปรษณีย์ (voting by mail) และการเลือกตั้งออนไลน์ (online voting) โดยแรกเริ่มนั้น รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2540 มาตรา 105 วรรคสอง บัญญัติไว้ว่า ''“ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ซึ่งอยู่นอกเขตเลือกตั้งตาม มาตรา 103 ที่ตนมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน หรือมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านในเขตเลือกตั้งเป็นเวลาไม่น้อยกว่าเก้าสิบวันนับถึงวันเลือกตั้งหรือมีถิ่นที่อยู่นอกราชอาณาจักร ย่อมมีสิทธิออกเสียงลงคะแนนเลือกตั้ง ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่กฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและสมาชิกวุฒิสภาบัญญัติ”'' จากข้อความในรัฐธรรมนูญที่กล่าวมานี้ จะเห็นได้ว่ากฎหมายได้สนับสนุนให้ประชาชนสามารถใช้สิทธิในการลงคะแนนเลือกตั้ง แม้ว่าประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้งจะอยู่นอกเขต/จังหวัดเลือกตั้งของตนก็ตาม ทำให้ไม่ต้องเสียเวลาเดินทางกลับไปยังภูมิลำเนาที่ตนมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน ต่อมาเมื่อมีการเปลี่ยนมาใช้รัฐธรรมนูญฉบับ พ.ศ. 2550 และฉบับ พ.ศ. 2560 เรื่องของการเลือกตั้งนอกเขตก็ยังเป็นสิ่งที่ได้รับการรับรองและถูกระบุไว้ใน มาตรา 99 และ มาตรา 95 ตามลำดับของรัฐธรรมนูญที่กล่าวมา ถึงแม้ว่ากฎหมายจะอำนวยให้ประชาชนสามารถใช้สิทธิในการลงคะแนนเลือกตั้งได้อย่างกว้างขวางมากขึ้นกว่าในอดีตที่ผ่านมา อย่างไรก็ตาม กฎหมายก็ยังได้กำหนดเกณฑ์ของผู้มีสิทธิเลือกตั้งและจำกัดสิทธิบุคคลบางกลุ่มในการใช้สิทธิลงคะแนนเสียงเลือกตั้งไว้อย่างชัดแจ้ง ซึ่งผู้มีสิทธิเลือกตั้งจะต้องเป็นผู้ที่มีสัญชาติไทยโดยกำเนิดหรือผู้ที่มีสัญชาติไทยโดยการแปลงสัญชาติโดยได้สัญชาติมาแล้วไม่น้อยกว่า 5 ปี และมีอายุไม่ต่ำกว่า 18 ปีบริบูรณ์ในวันเลือกตั้ง โดยต้องไม่มีลักษณะต้องห้ามมิให้ใช้สิทธิเลือกตั้ง อันได้แก่

''          1) เป็นภิกษุสามเณรนักพรตหรือนักบวช''

''          2) อยู่ในระหว่างถูกเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งไม่ว่าคดีนั้นจะถึงที่สุดแล้วหรือไม่''

''          3) ต้องคุมขังโดยหมายของศาลหรือโดยคำสั่งที่ชอบด้วยกฎหมาย''

''          4) วิกลจริตหรือจิตฟั่นเฟือนไม่สมประกอบ''

          ทั้งนี้ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 มาตรา 95 (3) ได้ระบุถึงบุคคลผู้มีสิทธิในการลงคะแนนนอกเขตเลือกตั้งไว้ว่า หากบุคคลผู้มีสิทธิเลือกตั้งอยู่นอกเขตเลือกตั้งที่ตนมีชื่ออยู่ตามทะเบียนบ้านหรือมีถิ่นที่อยู่นอกราชอาณาจักร แต่มีความประสงค์ที่จะใช้สิทธิของตนในการลงคะแนนเสียงเลือกตั้ง บุคคลผู้นั้นสามารถขอลงทะเบียนเพื่อออกเสียงลงคะแนนเลือกตั้งนอกเขตเลือกตั้งได้ตามวัน เวลา วิธีการ สถานที่ และเงื่อนไขตามที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด ซึ่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2561 ได้กำหนดให้ผู้ที่ได้รับคำสั่งจากทางราชการให้ไปปฎิบัติหน้าที่นอกเขตเลือกตั้งที่ตนมีสิทธิ ผู้ที่อยู่นอกเขตเลือกตั้งที่ตนมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน ผู้คนที่มีหน้าที่จะต้องไปปฏิบัติหน้าที่ ณ ที่อื่นใดนอกเขตเลือกตั้ง จนไม่สามารถใช้สิทธิเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งที่ตนมีสิทธิเลือกตั้งได้ (มาตรา 107) และผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่มีถิ่นที่อยู่นอกราชอาณาจักร (มาตรา 109) สามารถยื่นขอลงทะเบียนใช้สิทธิเลือกตั้งก่อนวันเลือกตั้งต่อคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งได้ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการกำหนด

 

<span style="font-size:x-large;">'''อ้างอิง'''</span>

'''ภาษาไทย'''

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540.

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550.

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560.

'''ภาษาต่างประเทศ'''

Damante, R. (2020). President Trump ignores the long history of absentee ballots. Constitutional Accountability Center. Retrieved from [https://www.theusconstitution.org/blog/president-trump-ignores-the-long-history-of-absentee-ballots/ https://www.theusconstitution.org/blog/president-trump-ignores-the-long-history-of-absentee-ballots/]

Stilwell, B. (2020). How Absentee Voting for US Troops Won the Civil War and Ended Slavery. Military.com. Retrieved from [https://www.military.com/military-life/how-absentee-voting-us-troops-won-civil-war-and-ended-slavery.html https://www.military.com/military-life/how-absentee-voting-us-troops-won-civil-war-and-ended-slavery.html]

Fortier, J.C. (2006). Absentee and early voting: Trends, promises, and perils. The AEI Press.

Inbody, D.S. (2016). The soldier vote: War, politics, and the ballot in America. Palgrave Macmillan

MIT Election Data + Science Lab. (2021). Voting by mail and absentee voting. Retrieved from [https://www.congress.gov/116/meeting/house/110938/documents/HHRG-116-JU00-20200728-SD036.pdf https://www.congress.gov/116/meeting/house/110938/documents/HHRG-116-JU00-20200728-SD036.pdf]

Rotondi, J.P. (2020). Vote-by-mail programs date back to the Civil War. History. Retrieved from [https://www.history.com/news/vote-by-mail-soldiers-war https://www.history.com/news/vote-by-mail-soldiers-war]

Seitz-Wald, A. (2020). How do you know voting by mail works? The U.S. military’s done it since the Civil War. NBC News. Retrieved from [https://www.nbcnews.com/politics/2020-election/how-do-you- https://www.nbcnews.com/politics/2020-election/how-do-you-]know-voting-mail-works-u-s-military-n1186926

Waxman, O.B. (2020). Voting by mail dates back to American’s earliest years. Here’s how it’s  changed over the years. TIME. Retrieved from [https://time.com/5892357/voting-by-mail-history/ https://time.com/5892357/voting-by-mail-history/]

[[Category:ระบบการเลือกตั้ง]] [[Category:รูปแบบการเลือกตั้ง]] [[Category:พรรคการเมืองและการเลือกตั้ง]] [[Category:ว่าด้วยพรรคการเมืองและการเลือกตั้ง]] [[Category:ความรู้เกี่ยวกับการเลือกตั้ง]] [[Category:สารานุกรม คำศัพท์ต่าง ๆ]]

Absentee Voting - ประวัติรุ่นแก้ไข

Trikao: สร้างหน้าด้วย " '''ผู้เรียบเรียง''' ''':''' อำนาจ ธนานันทชัย '''ผู้ทรงคุณวุฒิปร..."