3 สิงหาคม พ.ศ. 2479 - ประวัติรุ่นแก้ไข

Apirom เมื่อ 06:16, 14 ตุลาคม 2557

2014-10-14T06:16:34Z

←รุ่นแก้ไขก่อนหน้า		รุ่นแก้ไขเมื่อ 13:16, 14 ตุลาคม 2557
บรรทัดที่ 22:		บรรทัดที่ 22:
	ตำแหน่ง[[ประมุขฝ่ายนิติบัญญัติ]]เป็นของพระยามานฯ สืบมาตลอดปี พ.ศ. 2485 จนถึง พ.ศ. 2486 ในเดือนกรกฎาคม สภาฯ ได้มีมติเลือกนายทวี บุณยเกตุ เพื่อให้เป็นประธานสภาฯ คนใหม่ แต่นายกรัฐมนตรีหลวงพิบูลฯ ไม่ยอมนำเรื่องเสนอแต่งตั้ง จนสภาฯ ต้องยอมเลือกคนใหม่ คือ [[พระยาศรยุทธเสนี]] มาเป็นประธานสภา จึงได้รับการเสนอชื่อแต่งตั้งเป็นประธานสภาฯ คนที่ 6 ในวันที่ 6 กรกฎาคม พ.ศ. 2486		ตำแหน่ง[[ประมุขฝ่ายนิติบัญญัติ]]เป็นของพระยามานฯ สืบมาตลอดปี พ.ศ. 2485 จนถึง พ.ศ. 2486 ในเดือนกรกฎาคม สภาฯ ได้มีมติเลือกนายทวี บุณยเกตุ เพื่อให้เป็นประธานสภาฯ คนใหม่ แต่นายกรัฐมนตรีหลวงพิบูลฯ ไม่ยอมนำเรื่องเสนอแต่งตั้ง จนสภาฯ ต้องยอมเลือกคนใหม่ คือ [[พระยาศรยุทธเสนี]] มาเป็นประธานสภา จึงได้รับการเสนอชื่อแต่งตั้งเป็นประธานสภาฯ คนที่ 6 ในวันที่ 6 กรกฎาคม พ.ศ. 2486

	แต่หลังจากนั้นประมาณ 11 เดือน คือในวันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2487 พระยามานฯ ก็กลับมาเป็นประธานสภาอีกครั้งหนึ่ง โดยมี[[นายควง อภัยวงศ์]] เป็นรองประธานสภาฯ และ สภาฯ สมัยนี้เองที่กล้าไม่อนุมัติพระราชกำหนด 2 ฉบับ ของรัฐบาลจอมพล ป.พิบูลสงคราม จนเป็นแรงบีบให้รัฐบาลของจอมพล ป.พิบูลสงคราม ต้องยอมลาออกทั้ง ๆ ที่จอมพล ป.พิบูลสงคราม ยังมีอำนาจทางทหารอยู่เต็มมือ		แต่หลังจากนั้นประมาณ 11 เดือน คือในวันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2487 พระยามานฯ ก็กลับมาเป็นประธานสภาอีกครั้งหนึ่ง โดยมี[[ควง อภัยวงศ์\|นายควง อภัยวงศ์]] เป็นรองประธานสภาฯ และ สภาฯ สมัยนี้เองที่กล้าไม่อนุมัติพระราชกำหนด 2 ฉบับ ของรัฐบาลจอมพล ป.พิบูลสงคราม จนเป็นแรงบีบให้รัฐบาลของจอมพล ป.พิบูลสงคราม ต้องยอมลาออกทั้ง ๆ ที่จอมพล ป.พิบูลสงคราม ยังมีอำนาจทางทหารอยู่เต็มมือ

	คราวนี้ประธานสภา พระยามานนวราชเสวีได้หยั่งเสียงสมาชิกสภาและได้ชื่อรองประธานสภาของท่าน คือ นายควง อภัยวงศ์ ให้ไปรับตำแหน่งนายกรัฐมนตรี		คราวนี้ประธานสภา พระยามานนวราชเสวีได้หยั่งเสียงสมาชิกสภาและได้ชื่อรองประธานสภาของท่าน คือ นายควง อภัยวงศ์ ให้ไปรับตำแหน่งนายกรัฐมนตรี

	พระยามานวราชเสวีได้รับเลือกซ้ำแล้วซ้ำอีกให้เป็นประธานสภาฯ ต่อมาจนถึงวันที่ 9 พฤษภาคม พ.ศ. 2489 อันเป็นวันที่มีรัฐธรรมนูญใหม่ พ.ศ. 2489 และเปิดฉากการมีสภาคู่ ได้แก่ [[พฤฒสภา]]กับสภาผู้แทนราษฎรในประเทศไทยเรา ดังนั้น พระยามานฯ จึงเป็นประมุขของฝ่ายนิติบัญญัติที่ดูแลบ้านเมืองกับ[[ประมุขฝ่ายบริหาร]] คือ นายกรัฐมนตรีต่อจาก นายควง อภัยวงศ์ มาอีก 3 คน ได้แก่ [[นายทวี บุณยเกตุ]] [[ม.ร.ว.เสนีย์ ปราโมช]] และ[[นายปรีดี พนมยงค์]]		พระยามานวราชเสวีได้รับเลือกซ้ำแล้วซ้ำอีกให้เป็นประธานสภาฯ ต่อมาจนถึงวันที่ 9 พฤษภาคม พ.ศ. 2489 อันเป็นวันที่มีรัฐธรรมนูญใหม่ พ.ศ. 2489 และเปิดฉากการมีสภาคู่ ได้แก่ [[พฤฒสภา]]กับสภาผู้แทนราษฎรในประเทศไทยเรา ดังนั้น พระยามานฯ จึงเป็นประมุขของฝ่ายนิติบัญญัติที่ดูแลบ้านเมืองกับ[[ประมุขฝ่ายบริหาร]] คือ นายกรัฐมนตรีต่อจาก นายควง อภัยวงศ์ มาอีก 3 คน ได้แก่ [[ทวี บุณยเกตุ\|นายทวี บุณยเกตุ]] [[เสนีย์ ปราโมช\|ม.ร.ว.เสนีย์ ปราโมช]] และ[[ปรีดี พนมยงค์\|นายปรีดี พนมยงค์]]


	[[หมวดหมู่:เหตุการณ์สำคัญทางการเมืองไทย สมัย พ.ศ. 2475-2500]]		[[หมวดหมู่:เหตุการณ์สำคัญทางการเมืองไทย สมัย พ.ศ. 2475-2500]]

Apirom เมื่อ 06:53, 22 ตุลาคม 2556

2013-10-22T06:53:51Z

←รุ่นแก้ไขก่อนหน้า		รุ่นแก้ไขเมื่อ 13:53, 22 ตุลาคม 2556
บรรทัดที่ 8:		บรรทัดที่ 8:
	วันที่ 3 สิงหาคม พ.ศ. 2479 เป็นวันที่[[สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร]] ซึ่งเป็น[[สภาเดียว]]ในขณะนั้นได้มีมติเลือก[[พระยามานวราชเสวี]] เป็น[[ประธานสภาผู้แทนราษฎร]] นับเป็น[[ประมุขของอำนาจนิติบัญญัติ]]คนที่ 5 ของประเทศ เป็นคนต่อจากพี่ชายของท่านเองคือ [[เจ้าพระยาศรีธรรมาธิเบศ]] ขณะนั้นนาย[[พันเอกพระยาพหลพยุหเสนา]]เป็น[[นายกรัฐมนตรี]]		วันที่ 3 สิงหาคม พ.ศ. 2479 เป็นวันที่[[สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร]] ซึ่งเป็น[[สภาเดียว]]ในขณะนั้นได้มีมติเลือก[[พระยามานวราชเสวี]] เป็น[[ประธานสภาผู้แทนราษฎร]] นับเป็น[[ประมุขของอำนาจนิติบัญญัติ]]คนที่ 5 ของประเทศ เป็นคนต่อจากพี่ชายของท่านเองคือ [[เจ้าพระยาศรีธรรมาธิเบศ]] ขณะนั้นนาย[[พันเอกพระยาพหลพยุหเสนา]]เป็น[[นายกรัฐมนตรี]]

	พระยามานฯ ไม่ใช่คนหน้าใหม่ในวงการเมืองยุคหลังเปลี่ยนแปลงการปกครองแต่อย่างใด ท่านเป็นนัก[[กฎหมาย]]ที่เรียนเก่งจบทั้งกฎหมายไทยและจากอังกฤษ จากสำนัก Inner Temple ไปเรียน อังกฤษก็ด้วยทุนหลวง ก่อนเปลี่ยนแปลงการปกครองเป็นอธิบดีกรมอัยการ คุณหญิงภริยาของท่านเป็นพี่สาวของผู้ก่อการฯ คนหนึ่ง คือ [[นายตั๋ว ลพานุกรม]] ตัวท่านเองไม่ได้เป็นสมาชิกผู้ก่อการฯ และก็ไม่คิดว่าน้องเมียท่านที่ดูไม่สนใจการเมืองจะไปร่วมก่อการฯ ด้วย หลัง[[เปลี่ยนแปลงการปกครอง]] ~~ท่านได้รับการแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรชุดแรกด้วย~~		พระยามานฯ ไม่ใช่คนหน้าใหม่ในวงการเมืองยุคหลังเปลี่ยนแปลงการปกครองแต่อย่างใด ท่านเป็นนัก[[กฎหมาย]]ที่เรียนเก่งจบทั้งกฎหมายไทยและจากอังกฤษ จากสำนัก Inner Temple ไปเรียน อังกฤษก็ด้วยทุนหลวง ก่อนเปลี่ยนแปลงการปกครองเป็นอธิบดีกรมอัยการ คุณหญิงภริยาของท่านเป็นพี่สาวของผู้ก่อการฯ คนหนึ่ง คือ [[นายตั๋ว ลพานุกรม]] ตัวท่านเองไม่ได้เป็นสมาชิกผู้ก่อการฯ และก็ไม่คิดว่าน้องเมียท่านที่ดูไม่สนใจการเมืองจะไปร่วมก่อการฯ ด้วย หลัง[[เปลี่ยนแปลงการปกครอง]] ท่านได้รับการแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรชุดแรก

	ที่สำคัญในการประชุมวาระแรก ท่านก็ได้รับแต่งตั้งเป็นผู้ไปร่าง[[รัฐธรรมนูญ]]ถาวรด้วยคนหนึ่ง และเป็นคนสำคัญที่รู้เรื่องราวและความเป็นมาของรัฐธรรมนูญ และแนวคิดประชาธิปไตยของไทย		ที่สำคัญในการประชุมวาระแรก ท่านก็ได้รับแต่งตั้งเป็นผู้ไปร่าง[[รัฐธรรมนูญ]]ถาวรด้วยคนหนึ่ง และเป็นคนสำคัญที่รู้เรื่องราวและความเป็นมาของรัฐธรรมนูญ และแนวคิดประชาธิปไตยของไทย
บรรทัดที่ 14:		บรรทัดที่ 14:
	การเป็นประธานสภาฯ ของเจ้าคุณมานฯ ที่เริ่มในสมัยนายกรัฐมนตรีพหลฯ นั้น เรื่องที่ดังในสภาฯ ก็คือกรณี [[นายเลียง ไชยกาล]] [[ส.ส.]] จาก[[การเลือกตั้ง]]ของจังหวัดอุบลราชธานี ได้[[อภิปราย]]เรื่องการซื้อขายที่ดินของพระคลังข้างที่ จนนายกรัฐมนตรีลาออกหลังการอภิปรายเสร็จทั้งคณะ[[ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์]] ก็ได้ลาออกไปด้วยจนต้องมีการเลือกคณะผู้สำเร็จราชการฯ กันใหม่ และหาตัวนายกรัฐมนตรีกันใหม่ แต่ก็ได้พระยาพหลฯ มาเป็นเช่นเดิม จากการอภิปรายของ นายเลียง ไชยกาล ครั้งนั้น ทำให้ นายเลียง ไชยกาล ถูก ส.ส. ประเภทที่ 2 ที่มาจากการแต่งตั้ง จับตัว นายเลียง ไชยกาล ยกไปทั้งเก้าอี้ที่ นายเลียง ไชยกาล นั่งอยู่ เอาไปโยนสระน้ำของสภา		การเป็นประธานสภาฯ ของเจ้าคุณมานฯ ที่เริ่มในสมัยนายกรัฐมนตรีพหลฯ นั้น เรื่องที่ดังในสภาฯ ก็คือกรณี [[นายเลียง ไชยกาล]] [[ส.ส.]] จาก[[การเลือกตั้ง]]ของจังหวัดอุบลราชธานี ได้[[อภิปราย]]เรื่องการซื้อขายที่ดินของพระคลังข้างที่ จนนายกรัฐมนตรีลาออกหลังการอภิปรายเสร็จทั้งคณะ[[ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์]] ก็ได้ลาออกไปด้วยจนต้องมีการเลือกคณะผู้สำเร็จราชการฯ กันใหม่ และหาตัวนายกรัฐมนตรีกันใหม่ แต่ก็ได้พระยาพหลฯ มาเป็นเช่นเดิม จากการอภิปรายของ นายเลียง ไชยกาล ครั้งนั้น ทำให้ นายเลียง ไชยกาล ถูก ส.ส. ประเภทที่ 2 ที่มาจากการแต่งตั้ง จับตัว นายเลียง ไชยกาล ยกไปทั้งเก้าอี้ที่ นายเลียง ไชยกาล นั่งอยู่ เอาไปโยนสระน้ำของสภา

	ต่อมามี[[การเลือกตั้งทั่วไปในวันที่ 9 ธันวาคม พ.ศ. 2480]] เลือกตั้งเสร็จ ในวันที่ 10 ธันวาคม ปีเดียวกัน พระยามานฯ ~~ก็ไดรับเลือกตั้งเป็นประธานสภาอีกครั้ง~~ และสภาก็เลือกพระยาพหลฯ เป็นนายกรัฐมนตรี จนกระทั่งนายกรัฐมนตรีเจอปัญหาการเมืองจนต้องยุบสภา ทำให้มี[[การเลือกตั้งทั่วไป]]อีกใน พ.ศ. 2481 หลังการเลือกตั้งใหม่คราวนี้พระยามานฯ ก็ได้รับเลือกเป็นประธานสภาฯ อีก แต่คราวนี้มีการเปลี่ยนตัวนายกรัฐมนตรีมาเป็น นายพันเอก หลวงพิบูลสงคราม		ต่อมามี[[การเลือกตั้งทั่วไปในวันที่ 9 ธันวาคม พ.ศ. 2480]] เลือกตั้งเสร็จ ในวันที่ 10 ธันวาคม ปีเดียวกัน พระยามานฯ ก็ได้รับเลือกตั้งเป็นประธานสภาอีกครั้ง และสภาก็เลือกพระยาพหลฯ เป็นนายกรัฐมนตรี จนกระทั่งนายกรัฐมนตรีเจอปัญหาการเมืองจนต้องยุบสภา ทำให้มี[[การเลือกตั้งทั่วไป]]อีกใน พ.ศ. 2481 หลังการเลือกตั้งใหม่คราวนี้พระยามานฯ ก็ได้รับเลือกเป็นประธานสภาฯ อีก แต่คราวนี้มีการเปลี่ยนตัวนายกรัฐมนตรีมาเป็น นายพันเอก หลวงพิบูลสงคราม

	พระยามานวราชเสวีเป็นประธานสภาฯ ในช่วงที่หลวงพิบูลสงคราม เป็นนายกรัฐมนตรีมาอย่างยาวนาน เพราะสภาฯได้แก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ อีกเป็นครั้งที่ 3 และครั้งนี้มีผลในการขยายอายุวาระการ เป็นสมาชิกสภาต่อไป โดยไม่ต้องเลือกตั้งใหม่ใน พ.ศ. 2485		พระยามานวราชเสวีเป็นประธานสภาฯ ในช่วงที่หลวงพิบูลสงคราม เป็นนายกรัฐมนตรีมาอย่างยาวนาน เพราะสภาฯได้แก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ อีกเป็นครั้งที่ 3 และครั้งนี้มีผลในการขยายอายุวาระการ เป็นสมาชิกสภาต่อไป โดยไม่ต้องเลือกตั้งใหม่ใน พ.ศ. 2485

	ในสมัยที่หลวงพิบูลฯ เป็นนายกรัฐมนตรีนี้เป็นช่วงเวลาที่ประเทศไทยได้มีการสู้รบกับฝรั่งเศสตอนต้นปี พ.ศ. 2484 ที่เรียกกันว่าสงครามอินโดจีนและในปลายปีเดียวกัน ทหารญี่ปุ่นก็ยกพลเดินทัพเข้าประเทศไทย โดยรัฐบาลต้องยอมให้ญี่ปุ่นผ่าน ~~ครั้งถึง~~ พ.ศ. 2485 รัฐบาลไทยก็ประกาศสงครามกับ[[ฝ่ายพันธมิตร]] ช่วงนี้ประธานสภาก็คือพระยามานวราชเสวี		ในสมัยที่หลวงพิบูลฯ เป็นนายกรัฐมนตรีนี้เป็นช่วงเวลาที่ประเทศไทยได้มีการสู้รบกับฝรั่งเศสตอนต้นปี พ.ศ. 2484 ที่เรียกกันว่าสงครามอินโดจีนและในปลายปีเดียวกัน ทหารญี่ปุ่นก็ยกพลเดินทัพเข้าประเทศไทย โดยรัฐบาลต้องยอมให้ญี่ปุ่นผ่าน ครั้นถึง พ.ศ. 2485 รัฐบาลไทยก็ประกาศสงครามกับ[[ฝ่ายพันธมิตร]] ช่วงนี้ประธานสภาก็คือพระยามานวราชเสวี

	ตำแหน่ง[[ประมุขฝ่ายนิติบัญญัติ]]เป็นของพระยามานฯ สืบมาตลอดปี พ.ศ. 2485 จนถึง พ.ศ. 2486 ในเดือนกรกฎาคม สภาฯ ได้มีมติเลือกนายทวี บุณยเกตุ เพื่อให้เป็นประธานสภาฯ คนใหม่ แต่นายกรัฐมนตรีหลวงพิบูลฯ ไม่ยอมนำเรื่องเสนอแต่งตั้ง จนสภาฯ ต้องยอมเลือกคนใหม่ คือ [[พระยาศรยุทธเสนี]] มาเป็นประธานสภา จึงได้รับการเสนอชื่อแต่งตั้งเป็นประธานสภาฯ คนที่ 5 ในวันที่ 6 กรกฎาคม พ.ศ. 2486		ตำแหน่ง[[ประมุขฝ่ายนิติบัญญัติ]]เป็นของพระยามานฯ สืบมาตลอดปี พ.ศ. 2485 จนถึง พ.ศ. 2486 ในเดือนกรกฎาคม สภาฯ ได้มีมติเลือกนายทวี บุณยเกตุ เพื่อให้เป็นประธานสภาฯ คนใหม่ แต่นายกรัฐมนตรีหลวงพิบูลฯ ไม่ยอมนำเรื่องเสนอแต่งตั้ง จนสภาฯ ต้องยอมเลือกคนใหม่ คือ [[พระยาศรยุทธเสนี]] มาเป็นประธานสภา จึงได้รับการเสนอชื่อแต่งตั้งเป็นประธานสภาฯ คนที่ 6 ในวันที่ 6 กรกฎาคม พ.ศ. 2486

	แต่หลังจากนั้นประมาณ 11 เดือน คือในวันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2487 พระยามานฯ ก็กลับมาเป็นประธานสภาอีกครั้งหนึ่ง โดยมี[[นายควง อภัยวงศ์]] เป็นรองประธานสภาฯ และ สภาฯ สมัยนี้เองที่กล้าไม่อนุมัติพระราชกำหนด 2 ฉบับ ของรัฐบาลจอมพล ป.พิบูลสงคราม จนเป็นแรงบีบให้รัฐบาลของจอมพล ป.พิบูลสงคราม ต้องยอมลาออกทั้ง ๆ ที่จอมพล ป.พิบูลสงคราม ยังมีอำนาจทางทหารอยู่เต็มมือ		แต่หลังจากนั้นประมาณ 11 เดือน คือในวันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2487 พระยามานฯ ก็กลับมาเป็นประธานสภาอีกครั้งหนึ่ง โดยมี[[นายควง อภัยวงศ์]] เป็นรองประธานสภาฯ และ สภาฯ สมัยนี้เองที่กล้าไม่อนุมัติพระราชกำหนด 2 ฉบับ ของรัฐบาลจอมพล ป.พิบูลสงคราม จนเป็นแรงบีบให้รัฐบาลของจอมพล ป.พิบูลสงคราม ต้องยอมลาออกทั้ง ๆ ที่จอมพล ป.พิบูลสงคราม ยังมีอำนาจทางทหารอยู่เต็มมือ

	คราวนี้ประธานสภา ~~พระยามานนวราชเสวีได้หยั่งเสียงสมาชิกสภาได้ชื่อรองประธานสภาของท่าน~~ คือ นายควง อภัยวงศ์ ให้ไปรับตำแหน่งนายกรัฐมนตรี		คราวนี้ประธานสภา พระยามานนวราชเสวีได้หยั่งเสียงสมาชิกสภาและได้ชื่อรองประธานสภาของท่าน คือ นายควง อภัยวงศ์ ให้ไปรับตำแหน่งนายกรัฐมนตรี

	พระยามานวราชเสวีได้รับเลือกซ้ำแล้วซ้ำอีกให้เป็นประธานสภาฯ ต่อมาจนถึงวันที่ 9 พฤษภาคม พ.ศ. 2489 อันเป็นวันที่มีรัฐธรรมนูญใหม่ พ.ศ. 2489 และเปิดฉากการมีสภาคู่ ได้แก่ [[พฤฒสภา]]กับสภาผู้แทนราษฎรในประเทศไทยเรา ดังนั้น พระยามานฯ จึงเป็นประมุขของฝ่ายนิติบัญญัติที่ดูแลบ้านเมืองกับ[[ประมุขฝ่ายบริหาร]] คือ นายกรัฐมนตรีต่อจาก นายควง อภัยวงศ์ มาอีก 3 คน ได้แก่ [[นายทวี บุณยเกตุ]] [[ม.ร.ว.เสนีย์ ปราโมช]] และ[[นายปรีดี พนมยงค์]]		พระยามานวราชเสวีได้รับเลือกซ้ำแล้วซ้ำอีกให้เป็นประธานสภาฯ ต่อมาจนถึงวันที่ 9 พฤษภาคม พ.ศ. 2489 อันเป็นวันที่มีรัฐธรรมนูญใหม่ พ.ศ. 2489 และเปิดฉากการมีสภาคู่ ได้แก่ [[พฤฒสภา]]กับสภาผู้แทนราษฎรในประเทศไทยเรา ดังนั้น พระยามานฯ จึงเป็นประมุขของฝ่ายนิติบัญญัติที่ดูแลบ้านเมืองกับ[[ประมุขฝ่ายบริหาร]] คือ นายกรัฐมนตรีต่อจาก นายควง อภัยวงศ์ มาอีก 3 คน ได้แก่ [[นายทวี บุณยเกตุ]] [[ม.ร.ว.เสนีย์ ปราโมช]] และ[[นายปรีดี พนมยงค์]]

Apirom: หน้าที่ถูกสร้างด้วย ''''ผู้เรียบเรียง''' ศาสตราจารย์พิเศษ นรนิติ เศรษฐบุต...'

2013-10-03T03:34:17Z

หน้าที่ถูกสร้างด้วย ''''ผู้เรียบเรียง''' ศาสตราจารย์พิเศษ นรนิติ เศรษฐบุต...'

หน้าใหม่

'''ผู้เรียบเรียง''' ศาสตราจารย์พิเศษ นรนิติ เศรษฐบุตร

----

'''ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ''' รองศาสตราจารย์ ดร.นิยม รัฐอมฤต

----
วันที่ 3 สิงหาคม พ.ศ. 2479 เป็นวันที่[[สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร]] ซึ่งเป็น[[สภาเดียว]]ในขณะนั้นได้มีมติเลือก[[พระยามานวราชเสวี]] เป็น[[ประธานสภาผู้แทนราษฎร]] นับเป็น[[ประมุขของอำนาจนิติบัญญัติ]]คนที่ 5 ของประเทศ เป็นคนต่อจากพี่ชายของท่านเองคือ [[เจ้าพระยาศรีธรรมาธิเบศ]] ขณะนั้นนาย[[พันเอกพระยาพหลพยุหเสนา]]เป็น[[นายกรัฐมนตรี]]

พระยามานฯ ไม่ใช่คนหน้าใหม่ในวงการเมืองยุคหลังเปลี่ยนแปลงการปกครองแต่อย่างใด ท่านเป็นนัก[[กฎหมาย]]ที่เรียนเก่งจบทั้งกฎหมายไทยและจากอังกฤษ จากสำนัก Inner Temple ไปเรียน อังกฤษก็ด้วยทุนหลวง ก่อนเปลี่ยนแปลงการปกครองเป็นอธิบดีกรมอัยการ คุณหญิงภริยาของท่านเป็นพี่สาวของผู้ก่อการฯ คนหนึ่ง คือ [[นายตั๋ว ลพานุกรม]] ตัวท่านเองไม่ได้เป็นสมาชิกผู้ก่อการฯ และก็ไม่คิดว่าน้องเมียท่านที่ดูไม่สนใจการเมืองจะไปร่วมก่อการฯ ด้วย หลัง[[เปลี่ยนแปลงการปกครอง]] ท่านได้รับการแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรชุดแรกด้วย

ที่สำคัญในการประชุมวาระแรก ท่านก็ได้รับแต่งตั้งเป็นผู้ไปร่าง[[รัฐธรรมนูญ]]ถาวรด้วยคนหนึ่ง และเป็นคนสำคัญที่รู้เรื่องราวและความเป็นมาของรัฐธรรมนูญ และแนวคิดประชาธิปไตยของไทย

การเป็นประธานสภาฯ ของเจ้าคุณมานฯ ที่เริ่มในสมัยนายกรัฐมนตรีพหลฯ นั้น เรื่องที่ดังในสภาฯ ก็คือกรณี [[นายเลียง ไชยกาล]] [[ส.ส.]] จาก[[การเลือกตั้ง]]ของจังหวัดอุบลราชธานี ได้[[อภิปราย]]เรื่องการซื้อขายที่ดินของพระคลังข้างที่ จนนายกรัฐมนตรีลาออกหลังการอภิปรายเสร็จทั้งคณะ[[ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์]] ก็ได้ลาออกไปด้วยจนต้องมีการเลือกคณะผู้สำเร็จราชการฯ กันใหม่ และหาตัวนายกรัฐมนตรีกันใหม่ แต่ก็ได้พระยาพหลฯ มาเป็นเช่นเดิม จากการอภิปรายของ นายเลียง ไชยกาล ครั้งนั้น ทำให้ นายเลียง ไชยกาล ถูก ส.ส. ประเภทที่ 2 ที่มาจากการแต่งตั้ง จับตัว นายเลียง ไชยกาล ยกไปทั้งเก้าอี้ที่ นายเลียง ไชยกาล นั่งอยู่ เอาไปโยนสระน้ำของสภา

ต่อมามี[[การเลือกตั้งทั่วไปในวันที่ 9 ธันวาคม พ.ศ. 2480]] เลือกตั้งเสร็จ ในวันที่ 10 ธันวาคม ปีเดียวกัน พระยามานฯ ก็ไดรับเลือกตั้งเป็นประธานสภาอีกครั้ง และสภาก็เลือกพระยาพหลฯ เป็นนายกรัฐมนตรี จนกระทั่งนายกรัฐมนตรีเจอปัญหาการเมืองจนต้องยุบสภา ทำให้มี[[การเลือกตั้งทั่วไป]]อีกใน พ.ศ. 2481 หลังการเลือกตั้งใหม่คราวนี้พระยามานฯ ก็ได้รับเลือกเป็นประธานสภาฯ อีก แต่คราวนี้มีการเปลี่ยนตัวนายกรัฐมนตรีมาเป็น นายพันเอก หลวงพิบูลสงคราม

พระยามานวราชเสวีเป็นประธานสภาฯ ในช่วงที่หลวงพิบูลสงคราม เป็นนายกรัฐมนตรีมาอย่างยาวนาน เพราะสภาฯได้แก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ อีกเป็นครั้งที่ 3 และครั้งนี้มีผลในการขยายอายุวาระการ เป็นสมาชิกสภาต่อไป โดยไม่ต้องเลือกตั้งใหม่ใน พ.ศ. 2485

ในสมัยที่หลวงพิบูลฯ เป็นนายกรัฐมนตรีนี้เป็นช่วงเวลาที่ประเทศไทยได้มีการสู้รบกับฝรั่งเศสตอนต้นปี พ.ศ. 2484 ที่เรียกกันว่าสงครามอินโดจีนและในปลายปีเดียวกัน ทหารญี่ปุ่นก็ยกพลเดินทัพเข้าประเทศไทย โดยรัฐบาลต้องยอมให้ญี่ปุ่นผ่าน ครั้งถึง พ.ศ. 2485 รัฐบาลไทยก็ประกาศสงครามกับ[[ฝ่ายพันธมิตร]] ช่วงนี้ประธานสภาก็คือพระยามานวราชเสวี

ตำแหน่ง[[ประมุขฝ่ายนิติบัญญัติ]]เป็นของพระยามานฯ สืบมาตลอดปี พ.ศ. 2485 จนถึง พ.ศ. 2486 ในเดือนกรกฎาคม สภาฯ ได้มีมติเลือกนายทวี บุณยเกตุ เพื่อให้เป็นประธานสภาฯ คนใหม่ แต่นายกรัฐมนตรีหลวงพิบูลฯ ไม่ยอมนำเรื่องเสนอแต่งตั้ง จนสภาฯ ต้องยอมเลือกคนใหม่ คือ [[พระยาศรยุทธเสนี]] มาเป็นประธานสภา จึงได้รับการเสนอชื่อแต่งตั้งเป็นประธานสภาฯ คนที่ 5 ในวันที่ 6 กรกฎาคม พ.ศ. 2486

แต่หลังจากนั้นประมาณ 11 เดือน คือในวันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2487 พระยามานฯ ก็กลับมาเป็นประธานสภาอีกครั้งหนึ่ง โดยมี[[นายควง อภัยวงศ์]] เป็นรองประธานสภาฯ และ สภาฯ สมัยนี้เองที่กล้าไม่อนุมัติพระราชกำหนด 2 ฉบับ ของรัฐบาลจอมพล ป.พิบูลสงคราม จนเป็นแรงบีบให้รัฐบาลของจอมพล ป.พิบูลสงคราม ต้องยอมลาออกทั้ง ๆ ที่จอมพล ป.พิบูลสงคราม ยังมีอำนาจทางทหารอยู่เต็มมือ

คราวนี้ประธานสภา พระยามานนวราชเสวีได้หยั่งเสียงสมาชิกสภาได้ชื่อรองประธานสภาของท่าน คือ นายควง อภัยวงศ์ ให้ไปรับตำแหน่งนายกรัฐมนตรี

พระยามานวราชเสวีได้รับเลือกซ้ำแล้วซ้ำอีกให้เป็นประธานสภาฯ ต่อมาจนถึงวันที่ 9 พฤษภาคม พ.ศ. 2489 อันเป็นวันที่มีรัฐธรรมนูญใหม่ พ.ศ. 2489 และเปิดฉากการมีสภาคู่ ได้แก่ [[พฤฒสภา]]กับสภาผู้แทนราษฎรในประเทศไทยเรา ดังนั้น พระยามานฯ จึงเป็นประมุขของฝ่ายนิติบัญญัติที่ดูแลบ้านเมืองกับ[[ประมุขฝ่ายบริหาร]] คือ นายกรัฐมนตรีต่อจาก นายควง อภัยวงศ์ มาอีก 3 คน ได้แก่ [[นายทวี บุณยเกตุ]] [[ม.ร.ว.เสนีย์ ปราโมช]] และ[[นายปรีดี พนมยงค์]]

[[หมวดหมู่:เหตุการณ์สำคัญทางการเมืองไทย สมัย พ.ศ. 2475-2500]]