https://wiki.kpi.ac.th/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%B9%81%E0%B8%9C%E0%B8%99%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%92%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%88%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%AB%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%94 2026-05-19T06:52:53Z ประวัติรุ่นแก้ไขของหน้านี้ในวิกิ MediaWiki 1.42.1 https://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B9%81%E0%B8%9C%E0%B8%99%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%92%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%88%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%AB%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%94&diff=11821&oldid=prev 2015-09-08T05:09:48Z

<p>หน้าที่ถูกสร้างด้วย &#039;&#039;&#039;&#039;เรียบเรียงโดย..&#039;&#039;&#039;อาจารย์บุญเกียรติ การะเวกพันธุ์...&#039;</p> <p><b>หน้าใหม่</b></p><div>&#039;&#039;&#039;เรียบเรียงโดย..&#039;&#039;&#039;อาจารย์บุญเกียรติ การะเวกพันธุ์ และคณะ<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ..&#039;&#039;&#039;รศ.ดร.ปธาน สุวรรณมงคล<br /> <br /> ----<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> == ความหมายของแผนพัฒนาจังหวัด ==<br /> <br /> <br /> “แผนพัฒนาจังหวัด” หมายความว่า รายการเกี่ยวกับโครงการและแผนงานต่าง ๆ ของจังหวัดที่จำเป็นต้องจัดทำเพื่อให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์และทิศทางการพัฒนาของจังหวัดในอนาคต โดยต้องคำนึงถึงความต้องการและศักยภาพของประชาชนใน ท้องถิ่นในจังหวัด รวมตลอดถึง ความพร้อมของภาครัฐและภาค ธุรกิจเอกชน และยุทธศาสตร์ระดับชาติ มีกระบวนการรับฟังหรือให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการกำหนดความต้องการในการพัฒนาพื้นที่ของจังหวัดมาพิจารณาให้เกิดความผสมผสานไม่ขัดแย้งในด้านใดด้านหนึ่ง โดยมีระยะเวลาของแผนพัฒนาจังหวัด 4 ปี&lt;ref&gt;พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยการบริหารงานจังหวัดและกลุ่มจังหวัดแบบบูรณาการ พ.ศ.2551 &lt;/ref&gt; <br /> <br /> <br /> == ความสำคัญของแผนพัฒนาจังหวัด ==<br /> <br /> <br /> แผนพัฒนาจังหวัดเป็นแนวทางในการพัฒนาจังหวัดแบบองค์รวมที่ครอบคลุมทุกมิติในด้านเศรษฐกิจ สังคม ทรัพยากรธรรมชาติสิ่งแวดล้อมและความมั่นคง เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิต สร้างโอกาสและอาชีพให้สนองต่อความต้องการของประชาชนในจังหวัด โดยต้องแสดงวิสัยทัศน์ พันธกิจ วัตถุประสงค์ เป้าหมาย กลยุทธ์ และแนวทางหรือมาตรการการพัฒนาให้สอดคล้องกับ[[นโยบายของรัฐบาล]] ทิศทางการพัฒนาประเทศ ศักยภาพของพื้นที่ และปัญหาความต้องการของประชาชน<br /> <br /> แผนพัฒนาจังหวัด เป็นแผนยุทธศาสตร์ที่เกิดจากกระบวนการมีส่วนร่วมของภาคีการพัฒนาหรือทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องในการพัฒนาโดยการประชุมเชิงปฏิบัติการ (Workshop) ระดมความคิดเห็นร่วมกัน เพื่อให้ได้จุดมุ่งหมายในการพัฒนา วิธีดำเนินการเพื่อให้บรรลุจุดมุ่งหมาย โดยนำเอาแนวความคิดการพัฒนาแบบองค์รวม และการบูรณาการเป็นกรอบแนวทางดำเนินการตั้งแต่ขั้นการวางแผน[[กลยุทธ์]] จนถึงขั้นการวางแผนปฏิบัติการ&lt;ref&gt;สำนักงานจังหวัดชัยนาท, คู่มือการปฏิบัติงานของกระบวนการจัดทำแผนพัฒนาจังหวัดจังหวัดชัยนาท, (ชัยนาท : สำนักงานจังหวัดชัยนาท , ป.ป.ป.), หน้า 2.&lt;/ref&gt; <br /> <br /> แผนพัฒนาจังหวัดเป็นเครื่องมือสำคัญในการนำนโยบายของรัฐบาล และทิศทาง การพัฒนาประเทศไปสู่การปฏิบัติในพื้นที่ให้สอดคล้องกับศักยภาพของพื้นที่ และปัญหาความต้องการของประชาชน และเป็นแผนชี้นำการพัฒนาจังหวัดในภาพรวมระยะยาว (4 ปี) แต่ไม่ยึดมั่นว่าจะต้องใช้ระยะเวลาเท่าใด ขึ้นอยู่กับปัญหาและความต้องการของประชาชนในขณะนั้น จึงสามารถปรับเปลี่ยนแผนได้ตามความเหมาะสม รวมทั้งการปรับเปลี่ยนเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงนโยบายของ[[รัฐบาล]]และทิศทางการพัฒนาของประเทศ <br /> <br /> <br /> == [[กฎหมาย]]ที่เกี่ยวข้องกับการจัดทำแผนพัฒนาจังหวัด ==<br /> <br /> <br /> [[1.รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.2550]] <br /> <br /> ได้กำหนดให้รัฐจัดระบบ[[การบริหารราชการส่วนกลาง]] [[ส่วนภูมิภาค]] และ[[ส่วนท้องถิ่น]] ให้มีขอบเขต อำนาจหน้าที่ และความรับผิดชอบที่ชัดเจน เหมาะสมแก่การพัฒนาประเทศ และสนับสนุนให้จังหวัดมีแผนและงบประมาณเพื่อพัฒนาจังหวัด เพื่อประโยชน์ของประชาชนในพื้นที่ (มาตรา 78) และกำหนดให้รัฐต้องดำเนินการตามแนวนโยบายด้าน[[การมีส่วนร่วมของประชาชน]] โดยส่งเสริมให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการกำหนดนโยบายและวางแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม (มาตรา 87)<br /> <br /> [[2.พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. 2534]] แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 7) พ.ศ. 2550<br /> <br /> ให้จังหวัดจัดทำแผนพัฒนาจังหวัดให้สอดคล้องกับแนวทางพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมในระดับชาติ/ความต้องการของประชาชนในท้องถิ่น โดยให้[[ผู้ว่าราชการจังหวัด]]ประชุมหารือร่วมกับ หัวหน้าส่วนราชการ [[ผู้บริหารองค์กรปกครองท้องถิ่น]] รวมทั้งภาค[[ประชาสังคม]]/ผู้แทนภาคเอกชน ทั้งนี้ การสรรหาให้เป็นไปตามที่[[พระราชกฤษฎีกา]]กำหนด(มาตรา 53/1)<br /> <br /> <br /> == กระบวนการหลักในการจัดทำแผนพัฒนาจังหวัด ==<br /> <br /> <br /> กระบวนการหลักในการจัดทำแผนพัฒนาจังหวัดต้องประกอบด้วยขั้นตอน อย่างน้อย 10 ขั้นตอนหลัก ดังนี้&lt;ref&gt;เพิ่งอ้าง, หน้า 15. &lt;/ref&gt; <br /> <br /> 1.การเตรียมการจัดทำแผน โดยมีขั้นตอนย่อย ๆ ดังนี้<br /> <br /> 1.1 การรวบรวมและจัดทำฐานข้อมูล (Database)<br /> <br /> 1.2 การรวบรวมปัญหา/ความต้องการพัฒนาที่สำคัญของจังหวัด<br /> <br /> 1.3 การแต่งตั้ง[[คณะกรรมการจัดทำแผนพัฒนาจังหวัด]]และคณะอนุกรรมการ ได้แก่ [[คณะกรรมการบริหารงานจังหวัดแบบบูรณาการ]] (ก.บ.จ) และคณะอนุกรรมการประเด็นยุทธศาสตร์ในแต่ละประเด็นยุทธศาสตร์<br /> <br /> 2. การวิเคราะห์เพื่อประเมินศักยภาพการพัฒนาจังหวัดในปัจจุบัน เป็นการวิเคราะห์ถึงโอกาส ภาวะคุกคาม ที่เป็นสภาวะแวดล้อมภายนอก ที่มีผลต่อการพัฒนาด้านต่าง ๆ ของจังหวัด รวมทั้งวิเคราะห์ จุดแข็ง จุดอ่อนของจังหวัด อันเป็นสภาวะแวดล้อมภายในจังหวัด ซึ่งทั้งหมดเป็นการวิเคราะห์เพื่อประเมินศักยภาพของจังหวัดในปัจจุบัน โดยเป็นการตอบคำถามว่า “ปัจจุบันจังหวัดมีศักยภาพการพัฒนาอยู่จุดไหน?” สำหรับใช้เป็นประโยชน์ในการกำหนดการดำเนินงานในอนาคตต่อไป ทั้งนี้โดยใช้เทคนิค SWOT Analysis เป็นเครื่องมือ <br /> <br /> 3. การจัดทำวิสัยทัศน์การพัฒนาจังหวัด (Vision) ซึ่งหมายถึง การพัฒนาที่จังหวัดต้องการจะเป็นในอนาคตตามห้วงระยะเวลาที่กำหนด โดยระบุเป็นข้อความที่สะท้อนถึงความมุ่งมั่นเกี่ยวกับทิศทางและจุดยืนที่ต้องการผลักดันให้เกิดขึ้น เป็นจุดหมายปลายทางร่วมกันของทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง ซึ่งเป็นการตอบคำถามว่า “จังหวัดต้องการเป็นอะไรในอนาคต”<br /> <br /> โดยการกำหนดวิสัยทัศน์ที่ดี อย่างน้อยต้องมีลักษณะ ดังนี้<br /> <br /> - มีความเป็นไปได้ เป็นสิ่งที่สามารถเกิดขึ้นได้จริง<br /> <br /> - ท้าทาย สามารถใช้เป็นกรอบชี้นำให้สมาชิกดำเนินกิจกรรมเพื่อบรรลุจุดยืนที่ต้องการ<br /> <br /> - เป็นข้อความง่าย ๆ ที่สามารถสื่อให้เห็นทิศทางในอนาคตของจังหวัด<br /> <br /> - ตรวจสอบและวัดผลสำเร็จได้<br /> <br /> - ได้รับการสนับสนุนและเป็นที่ยอมรับจากผู้ปฏิบัติ เป็นต้น<br /> <br /> 4. การกำหนดพันธกิจ (Mission) เป็นการกำหนดกรอบหรือขอบเขตการดำเนินงานของจังหวัด ที่จะใช้เป็นแนวทางในการตัดสินใจ กำหนดเป้าหมายยุทธศาสตร์ต่อไป <br /> <br /> 5. การกำหนดเป้าประสงค์ (Goal) คือ การระบุหรือบอกให้ทราบเกี่ยวกับสิ่งที่องค์กรจะทำให้ได้หรือสิ่งที่องค์กรต้องการจะเป็นสำหรับระยะเวลาใดเวลาหนึ่ง <br /> <br /> 6. การกำหนดประเด็นยุทธศาสตร์ (Strategic Issues) เป็นการกำหนดประเด็นหลักที่ต้องพัฒนาเพื่อให้บรรลุจุดมุ่งหมายที่จังหวัดตั้งไว้ โดยประเด็นยุทธศาสตร์สามารถทำได้โดยการนำพันธกิจแต่ละข้อมาพิจารณา<br /> <br /> 7. การกำหนดตัวชี้วัดความสำเร็จ (Key Performance Indicators : KPI) เป็นสิ่งที่จะบ่งชี้ว่าจังหวัดสามารถปฏิบัติงานบรรลุเป้าประสงค์ที่วางไว้ได้หรือไม่ โดยต้องมีการกำหนดค่าเป้าหมายที่ชัดเจนสามารถวัดได้<br /> <br /> 8. การกำหนดกลยุทธ์ (Strategy) คือ สิ่งที่จังหวัดจะต้องดำเนินการเพื่อให้บรรลุเป้าประสงค์ โดยกลยุทธ์นี้ จะกำหนดขึ้นจากการพิจารณาว่า ในการบรรลุเป้าประสงค์ข้อหนึ่ง ๆ นั้น จะมีปัจจัยใดบ้างที่มีผลต่อความสำเร็จ และเราจำเป็นต้องทำอย่างไรเพื่อไปสู่จุดนั้นได้ ทั้งนี้ ในแต่ละกลยุทธ์ก็จะมีแผนงาน/โครงการที่เป็นตัวขับเคลื่อนให้กลยุทธ์สำเร็จ<br /> <br /> 9. การกำหนดแผนงาน/โครงการ (Project Idea) เป็นการกำหนดแผนงาน/โครงการสำคัญที่จะไปขับเคลื่อนกลยุทธ์ ตัวชี้วัด เป้าประสงค์ ในแต่ละประเด็นยุทธศาสตร์ให้บรรลุผลสำเร็จ โดยเน้นทำงานร่วมกันระหว่างจังหวัด กระทรวง/กรม [[องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น]] และองค์กรเอกชนในจังหวัด ทั้งนี้ โดยยึดพื้นที่เป้าหมาย (Areas) เป็นหลัก มีการนำภารกิจ Function ของแต่ละส่วนราชการ/หน่วยงานที่เกี่ยวข้องมาดำเนินการร่วมกัน ในลักษณะของความเป็นหุ้นส่วนการพัฒนา (Partnership) และมีรูปแบบการบริหารจัดการแบบผู้จัดการโครงการ (Project Manager) เช่น สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัด เป็นหน่วยงานเจ้าภาพในการแก้ไขปัญหาความยากจน ก็จะมีหน่วยงานสนับสนุนที่เกี่ยวข้อง เช่น ศูนย์พัฒนาฝีมือแรงงาน พัฒนาฝีมือแรงงาน , สำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดรับผิดชอบให้ความรู้กระบวนการผลิตและวิสาหกิจขนาดกลาง/ย่อม , ชลประทาน รับผิดชอบจัดหาแหล่งน้ำ ในขณะเดียวกัน สำนักงานพัฒนาชุมชนก็รับผิดชอบเกี่ยวกับพัฒนาองค์กรชุมชน กระบวนการเรียนรู้วิสาหกิจชุมชน เป็นต้นเพื่อให้การดำเนินงานตามแผนมีความเชื่อมโยง สอดคล้อง และสนับสนุนซึ่งกันและกัน นำไปสู่เป้าหมายในทิศทางเดียวกัน <br /> <br /> 10. การกำหนดหน่วยงานรับผิดชอบ (Agencies) เป็นการกำหนดหน่วยงานเจ้าภาพ หน่วยงานสนับสนุนในแต่ละแผนงาน/โครงการ <br /> <br /> <br /> == องค์กรที่เกี่ยวข้องกับการจัดทำแผนพัฒนาจังหวัด ==<br /> <br /> ในการดำเนินการจัดทำแผนพัฒนาจังหวัดจะมีคณะกรรมการ 3 ชุดคือ<br /> <br /> 1. [[คณะกรรมการนโยบายการบริหารงานจังหวัดและกลุ่มจังหวัดแบบบูรณาการ]] (ก.น.จ.)<br /> <br /> 2. [[คณะกรรมการนโยบายการบริหารงานกลุ่มจังหวัดแบบบูรณาการ]] (ก.บ.ก.)<br /> <br /> 3. [[คณะกรรมการนโยบายการบริหารงานจังหวัดแบบบูรณาการ]] (ก.บ.จ.)<br /> <br /> <br /> == การดำเนินการจัดทำแผนพัฒนาจังหวัดตามพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยการบริหารงานจังหวัดและกลุ่มจังหวัดแบบบูรณาการ พ.ศ.2551 ==<br /> <br /> <br /> 1. คณะกรรมการนโยบายการบริหารงานจังหวัดและกลุ่มจังหวัดแบบบูรณาการ (ก.น.จ.)กำหนดกรอบ นโยบาย ขั้นตอน และวิธีการการจัดทำแผนพัฒนาและงบประมาณของจังหวัดส่งให้จังหวัด<br /> <br /> 2. จังหวัดรวบรวมข้อมูลศักยภาพของจังหวัด และสำรวจความต้องการของประชาชนในจังหวัดส่งให้กลุ่มจังหวัด (ตามมาตรา 18)<br /> <br /> 3. คณะกรรมการบริหารงานจังหวัดแบบบูรณาการ (ก.บ.จ.) ประชุมเพื่อจัดทำร่างแผนพัฒนาจังหวัด<br /> <br /> 4. คณะกรรมการบริหารงานกลุ่มจังหวัดแบบบูรณาการ(ก.บ.ก.) ส่งแผนพัฒนากลุ่มจังหวัด(พร้อมบัญชีรายการโครงการที่ต้องการให้สนับสนุน) ให้ คณะกรรมการบริหารงานจังหวัดแบบบูรณาการ (ก.บ.จ.)<br /> <br /> 5. แต่ละจังหวัดจัดประชุมปรึกษาหารือกับทุกภาคส่วนในจังหวัดเพื่อพิจารณาแผนพัฒนากลุ่มจังหวัดและแผนพัฒนาจังหวัดในคราวเดียวกัน (มาตรา 19)<br /> <br /> 6. คณะกรรมการบริหารงานจังหวัดแบบบูรณาการ (ก.บ.จ.)<br /> <br /> 1) เสนอความเห็นของที่ประชุมเกี่ยวกับแผนพัฒนากลุ่มจังหวัด ส่งคณะกรรมการนโยบายการบริหารงานกลุ่มจังหวัดแบบบูรณาการ (ก.บ.ก.)<br /> <br /> 2) ปรับปรุงแผนพัฒนาจังหวัดให้สมบูรณ์ และส่งคณะกรรมการนโยบายการบริหารงานจังหวัดและกลุ่มจังหวัดแบบบูรณาการ (ก.น.จ.)<br /> <br /> 7. คณะกรรมการนโยบายการบริหารงานกลุ่มจังหวัดแบบบูรณาการ (ก.บ.ก.) ปรับปรุงแผนพัฒนากลุ่มจังหวัดให้สมบูรณ์ และส่งคณะกรรมการนโยบายการบริหารงานจังหวัดและกลุ่มจังหวัดแบบบูรณาการ (ก.น.จ.)<br /> <br /> 8. คณะกรรมการนโยบายการบริหารงานจังหวัดและกลุ่มจังหวัดแบบบูรณาการ (ก.น.จ.)กลั่นกรองและเสนอความเห็นเกี่ยวกับแผนพัฒนาจังหวัดและแผนพัฒนากลุ่มจังหวัดเสนอคณะรัฐมนตรีเพื่อพิจารณาอนุมัติให้ความเห็นชอบ<br /> <br /> 9. [[คณะรัฐมนตรี]]พิจารณาเห็นชอบแผนพัฒนากลุ่มจังหวัด/จังหวัด<br /> <br /> <br /> ==อ้างอิง==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> <br /> == หนังสืออ่านประกอบ ==<br /> <br /> ประสิทธิ์ การกลาง, &#039;&#039;&#039;รายงานการศึกษาวิจัยเรื่องการพัฒนาขีดสมรรถนะจังหวัดในการจัดทำแผนและงบประมาณจังหวัดและกลุ่มจังหวัด,&#039;&#039;&#039; (กรุงเทพมหานคร : สถาบันดำรงราชานุภาพ, 2552).<br /> <br /> สำนักพัฒนาและส่งเสริมการบริหารราชการจังหวัด กระทรวงมหาดไทย, &#039;&#039;&#039;วิสัยทัศน์และยุทธศาสตร์การพัฒนากลุ่มจังหวัดและจังหวัด,&#039;&#039;&#039; (กรุงเทพมหานคร: สำนักพัฒนาและส่งเสริมการบริหารราชการจังหวัด, 2547).<br /> <br /> สำนักพัฒนาและส่งเสริมการบริหารราชการจังหวัด สำนักงานปลัดกระทรวงมหาดไทย, &#039;&#039;&#039;รายงานการศึกษาวิจัยเรื่องการบริหารจัดการของกลุ่มจังหวัดในการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมระดับพื้นที่,&#039;&#039;&#039; (กรุงเทพมหานคร : สถาบันดำรงราชานุภาพ, 2548).</div>

Suksan