https://wiki.kpi.ac.th/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%B9%80%E0%B8%8A%E0%B8%A9%E0%B8%90%E0%B8%9A%E0%B8%B8%E0%B8%A3%E0%B8%B8%E0%B8%A9 2026-05-08T00:15:48Z ประวัติรุ่นแก้ไขของหน้านี้ในวิกิ MediaWiki 1.42.1 https://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B9%80%E0%B8%8A%E0%B8%A9%E0%B8%90%E0%B8%9A%E0%B8%B8%E0%B8%A3%E0%B8%B8%E0%B8%A9&diff=13088&oldid=prev 2017-12-14T05:05:34Z

<p>สร้างหน้าด้วย &quot; เรียบเรียงโดย : นายวัฒนา กีรติชาญเดชา&lt;br/&gt; ผู้ทรงคุณวุฒิป...&quot;</p> <p><b>หน้าใหม่</b></p><div><br /> เรียบเรียงโดย : นายวัฒนา กีรติชาญเดชา&lt;br/&gt; ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ : รศ.ดร.นิยม รัฐอมฤต<br /> <br /> ----<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;เชษฐบุรุษ&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> ความหมายของเชษฐบุรุษตามพจนานุกรมราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 หมายถึง “พี่ผู้เป็นใหญ่” แต่ใน[[ดุสิตธานี|ดุสิตธานี ]]เชษฐบุรุษเป็นคำเรียกตำแหน่งกรรมการหรือตัวแทนของ[[ทวยนาคร]]ในเขตอำเภอของตน โดยทวยนาครเป็นผู้เลือกโดยผ่าน[[การเลือกตั้ง]] เชษฐบุรุษจะเป็นผู้แทนทวยนาครในท้องถิ่นใน[[สภานคราภิบาล]] คล้ายกับตำแหน่ง[[สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร]]ในปัจจุบัน[[#_ftn1|[1]]] เชษฐบุรุษถูกนำมาใช้เรียกรัฐบุรุษผู้ใหญ่ โดยนำมาใช้กล่าวถึง[[พระยาพหลพลพยุหเสนา]] [[นายกรัฐมนตรี]]คนที่ 2 ของประเทศไทย โดย[[กุหลาบ_สายประดิษฐ์]]เขียนบทความลงในหนังสือพิมพ์ สุภาพบุรุษ ฉบับวันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2490 เนื่องในการถึงแก่อสัญกรรมของพระยาพหลพลพยุหเสนา โดยเขียนเรื่องเกี่ยวกับเชษฐบุรุษไว้อย่างน่าสนใจไว้ว่า “ท่านเจ้าคุณพระยาพหลพลพยุหเสนา เป็นบุคคลแรกของประเทศไทยใน[[ระบอบประชาธิปไตย]] ที่[[พระมหากษัตริย์]]ได้ทรงตราเกียรติคุณให้ปรากฏลือชาไว้ในแผ่นดิน และได้ทรงสถาปนายกย่องไว้ในฐานะเชษฐบุรุษ หรือนัยหนึ่งคือรัฐบุรุษหลักของประเทศ และได้ทรงพระราชทาน[[วังปารุสกวัน]]ให้เป็นที่พำนักของท่านตลอดชั่วชีวิต”[[#_ftn2|[2]]]<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;ดุสิตธานีกับการเกิดเชษฐบุรุษ&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> [[ดุสิตธานี]]เป็นเมืองจำลองที่สถาปนาขึ้นตามพระราชดำริของ[[พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว]]ในพ.ศ. 2461 โดยมีจุดประสงค์เพื่อจำลองการปกครองในระบอบประชาธิปไตย ซึ่งมีรูปแบบเช่นเดียวกับการปกครองใน[[ระบอบประชาธิปไตยแบบรัฐสภา]]ที่มีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขของอังกฤษ อันเป็นประเทศที่พระองค์ทรงมีประสบการณ์และความคุ้นเคยเป็นอย่างดีจากการที่พระองค์ทรงประทับและเล่าเรียนที่นั่น [[นรนิติ_เศรษฐบุตร]]สันนิษฐานว่าการปกครองของดุสิตธานีเป็นลักษณะของการปกครองส่วนท้องถิ่นซึ่งพิจารณาได้จาก “[[ธรรมนูญลักษณะการปกครองคณะนคราภิบาล_(ดุสิตธานี)_พระพุทธศักราช_2461]]” และคำบอกเล่าในการดำเนินการ[[#_ftn3|[3]]]<br /> <br /> พระราชดำริริเริ่มการสร้างดุสิตธานีสันนิษฐานว่าปรากฏขึ้นเมื่อพระองค์เสด็จประพาสหาดเจ้าสำราญ จังหวัดเพชรบุรีในเดือนเมษายน พ.ศ. 2461 โดยมีบันทึกรายวัน พ.ศ. 2461 ของ[[ปิ่น_มาลากุล|หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล]]ระบุว่า “วันที่ 3&amp;nbsp;พฤษภาคม เสด็จลงที่หาดทรายเวลาบ่าย ทรงเริ่มสร้างเมืองทรายมีกำแพงและป้อม แล้วสรงน้ำทะเล ในวันหลังๆ ก็เช่นเดียวกันเป็นส่วนใหญ่ แต่บางวันก็เพียงแต่สรงน้ำทะเล” และพอเสด็จพระราชดำเนินกลับจากเพชรบุรีแล้ว ก็โปรดเกล้าฯให้สร้างดุสิตธานีทันที[[#_ftn4|[4]]]<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;กระบวนการเลือกตั้งตำแหน่งเชษฐบุรุษ&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> เชษฐบุรุษเข้ารับตำแหน่งผ่านการเลือกตั้งโดยทวยนาคร ให้เป็นตัวแทนของตนอำเภอละหนึ่งคน เพื่อเป็นกรรมการในสภานคราภิบาล ในกระบวนการคัดสรรเชษฐบุรุษนั้น ในก่อนวันเลือกเชษฐบุรุษคนใหม่จะมีการป่าวร้องเพื่อบอกถึงสถานที่ว่ามีการเลือกตั้งเชษฐบุรุษที่ใดวันใด โดยให้ที่ประชุมทวยนาครเสนอผู้มีคุณสมบัติเหมาะแก่การเป็นเชษฐบุรุษ ถ้าผู้ถูกเสนอมีเพียงคนเดียวจะได้รับเลือกให้เป็นเชษฐบุรุษทันที แต่ถ้ามีผู้มีคุณสมบัติที่ถูกเสนอมากกว่าหนึ่งคน จะอาศัยการลงคะแนนโดยผู้ที่ได้รับคะแนนมากที่สุดจะได้รับเลือกเป็นเชษฐบุรุษตามกฎหมาย โดยมีวาระ 1 ปีและเป็นเชษฐบุรุษได้เพียง 1 อำเภอเท่านั้น ตามมาตรา[[กฎหมาย]]แห่งพระราชบัญญัติในพระราชกำหนดเพิ่มเติมและแก้ไขธรรมนูญลักษณะปกครอง คณะนคราภิบาลดุสิตธานี พระพุทธศักราช 2461 หมวดที่ 2 ว่าด้วยตำแหน่งเชษฐบุรุษ[[#_ftn5|[5]]] โดยเชษฐบุรุษที่ได้รับคะแนนนิยมสูงที่สุดจากสภาดุสิตธานีจะได้รับเลือกเป็นนคราภิบาล ต่อมามีการออกพระราชบัญญัติแก้ไขพระราชกำหนดเพิ่มเติมธรรมนูญลักษณะปกครอง คณะนคราภิบาลดุสิตธานี พระพุทธศักราช 2461 โดยในเรื่องเชษฐบุรุษ มีการปรับให้มี[[เชษฐบุรุษระดับตำบล]]และเ[[ชษฐบุรุษระดับอำเภอ]]<br /> <br /> นอกจากนี้ [[เชษฐบุรุษกิตติมศักดิ์]] เป็นตำแหน่งที่ได้รับเลือกจากคณะนคราภิบาลและดำรงตำแหน่งตลอดชีวิต สำหรับผู้ที่ได้กระทำความชอบในราชการแผ่นดินหรือมีคุณวิเศษเป็นที่นับถือแห่งสาธารณชน<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;บทบาทและหน้าที่ของเชษฐบุรุษ&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> หน้าที่ของเชษฐบุรุษตามพระราชกำหนดเพิ่มเติมและแก้ไขธรรมนูญลักษณะปกครอง คณะนคราภิบาลดุสิตธานี พระพุทธศักราช 2461 หมวดที่ 2&amp;nbsp;ว่าด้วยตำแหน่งเชษฐบุรุษ มาตราที่ 17 โดยมีหน้าที่ดังต่อไปนี้[[#_ftn6|[6]]]<br /> <br /> ก. เป็นกรรมการที่ปรึกษาในสภาของนคราภิบาล และนคราภิบาลนัดให้ประชุมเมื่อใดต้องไป และต้องแสดงความเห็นโดยสุจริต<br /> <br /> ข.เป็นหัวหน้าทวยนาครในเขตอำเภอของตน เพราะฉะนั้นต้องหมั่นสอดส่องดูทุกข์สุขของทวยนาคร และเป็นผู้ที่นำข้อความที่ทวยนาครปรารถนา ไปชี้แจงแถลงเหตุผลในสภานคราภิบาล และขอให้สภาปรึกษาและดำริการนั้นๆ<br /> <br /> ค.เมื่อมีเหตุการณ์อันเห็นควรที่จะนำปรึกษาในสภานคราภิบาล ให้เชษฐบุรุษแจ้งไปยังนคราภิบาล ขอให้นัดประชุมสภานคราภิบาล<br /> <br /> อย่างไรก็ตาม มาตราที่ 18 ระบุไว้ว่า ผู้ที่ได้รับตำแหน่งเป็นเชษฐบุรุษไม่ได้เบี้ยหวัดเงินเดือนอย่างใด สำหรับตำแหน่งนั้นโดยเฉพาะ แต่จะรับเบี้ยหวัดเงินเดือนในตำแหน่งอื่นได้โดยไม่ขัดข้องต่อ[[พระราชกำหนด]]นี้<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;บรรณานุกรม&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> จมื่นอมรดรุณารักษ์ (แจ่ม สุนทรเวช).&amp;nbsp; ดุสิตธานีเมืองประชาธิปไตยของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว.&amp;nbsp; กรุงเทพฯ: ไทยวัฒนาพานิช, 2513.<br /> <br /> นรนิติ เศรษฐบุตร. ดุสิตธานี: การทดลองและจัดการปกครองส่วนท้องถิ่น.&amp;nbsp; กรุงเทพ: สถาบันพระปกเกล้า, 2560.&amp;nbsp;<br /> <br /> ไพบูลย์ กาญจนพิบูลย์.&amp;nbsp; 111 ปี ฯพณฯ พลเอก พระยาพหลพลพยุหเสนา &quot;เชษฐบุรุษ&quot; 29 มีนาคม 2541.&amp;nbsp; กรุงเทพ: สุขภาพใจ, 2552.&amp;nbsp;<br /> &lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;อ้างอิง&#039;&#039;&#039; &lt;div id=&quot;ftn1&quot;&gt;<br /> [[#_ftnref1|[1]]] จมื่นอมรดรุณารักษ์ (แจ่ม สุนทรเวช).&amp;nbsp; &#039;&#039;ดุสิตธานีเมืองประชาธิปไตยของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว&#039;&#039;,&amp;nbsp; 2513. หน้า 68.<br /> &lt;/div&gt; &lt;div id=&quot;ftn2&quot;&gt;<br /> [[#_ftnref2|[2]]] ไพบูลย์ กาญจนพิบูลย์.&amp;nbsp; &#039;&#039;111 ปี ฯพณฯ พลเอก พระยาพหลพลพยุหเสนา&#039;&#039;, &amp;nbsp;&quot;เชษฐบุรุษ&quot; 29 มีนาคม 2541, 2552.&amp;nbsp; หน้า 808<br /> &lt;/div&gt; &lt;div id=&quot;ftn3&quot;&gt;<br /> [[#_ftnref3|[3]]] นรนิติ เศรษฐบุตร.&amp;nbsp; (2560).&amp;nbsp; ดุสิตธานี: การทดลองและจัดการปกครองส่วนท้องถิ่น.&amp;nbsp; หน้า 2<br /> &lt;/div&gt; &lt;div id=&quot;ftn4&quot;&gt;<br /> [[#_ftnref4|[4]]] จมื่นอมรดรุณารักษ์ (แจ่ม สุนทรเวช).&amp;nbsp; (2513)&amp;nbsp; ดุสิตธานีเมืองประชาธิปไตยของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว.&amp;nbsp; หน้า ค.<br /> &lt;/div&gt; &lt;div id=&quot;ftn5&quot;&gt;<br /> [[#_ftnref5|[5]]] แหล่งเดิม. หน้า 66<br /> &lt;/div&gt; &lt;div id=&quot;ftn6&quot;&gt;<br /> [[#_ftnref6|[6]]] แหล่งเดิม. หน้า 67<br /> &lt;/div&gt; &lt;/div&gt; <br /> [[Category:ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับการปกครองท้องถิ่น]]</div>

Apirom