เข็มตราศักดิเดชน์ - ประวัติรุ่นแก้ไข

Apirom เมื่อ 09:35, 6 ตุลาคม 2554

2011-10-06T09:35:40Z

←รุ่นแก้ไขก่อนหน้า		รุ่นแก้ไขเมื่อ 16:35, 6 ตุลาคม 2554
บรรทัดที่ 48:		บรรทัดที่ 48:
	<references/>		<references/>
	[[หมวดหมู่:วัตถุชิ้นเอก\|ขเข็มตราศักดิเดชน์]]		[[หมวดหมู่:วัตถุชิ้นเอก\|ขเข็มตราศักดิเดชน์]]
	[[หมวดหมู่:พิพิธภัณฑ์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว]]		[[หมวดหมู่:พิพิธภัณฑ์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว\|ข]]

Apirom เมื่อ 09:35, 6 ตุลาคม 2554

2011-10-06T09:35:27Z

←รุ่นแก้ไขก่อนหน้า		รุ่นแก้ไขเมื่อ 16:35, 6 ตุลาคม 2554
บรรทัดที่ 48:		บรรทัดที่ 48:
	<references/>		<references/>
	[[หมวดหมู่:วัตถุชิ้นเอก\|ขเข็มตราศักดิเดชน์]]		[[หมวดหมู่:วัตถุชิ้นเอก\|ขเข็มตราศักดิเดชน์]]
			[[หมวดหมู่:พิพิธภัณฑ์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว]]

Apirom เมื่อ 07:03, 13 กันยายน 2553

2010-09-13T07:03:59Z

Apirom เมื่อ 10:50, 10 กันยายน 2553

2010-09-10T10:50:40Z

←รุ่นแก้ไขก่อนหน้า		รุ่นแก้ไขเมื่อ 17:50, 10 กันยายน 2553
บรรทัดที่ 47:		บรรทัดที่ 47:
	==อ้างอิง==		==อ้างอิง==
	<references/>		<references/>
	[[หมวดหมู่:วัตถุชิ้นเอก]]		[[หมวดหมู่:วัตถุชิ้นเอก\|ขเข็มตราศักดิเดชน์]]

Apirom: สร้างหน้าใหม่: '''ผู้เรียบเรียง''' พิพิธภัณฑ์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอ...

2010-09-10T10:50:12Z

สร้างหน้าใหม่: '''ผู้เรียบเรียง''' พิพิธภัณฑ์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอ...

หน้าใหม่

'''ผู้เรียบเรียง''' พิพิธภัณฑ์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว
----
<center>[[ภาพ:เข็มตราศักดิเดชน์.png]]</center>
== ลักษณะ ==

โลหะ

5.5 X 4.2 เซนติเมตร

เป็นตรารูปโล่ มุมล่างมนกลางแหลม กลัดอยู่บนโบว์สีชมพูและสีเขียว ภายในแบ่งเป็น 3 ช่อง คือ ครึ่งบน 2 ช่อง ครึ่งล่าง 1 ช่อง ครึ่งบนของตราข้างขวา เป็นรูปจักรกับตรีอยู่บนพื้นสีเหลือง ข้างซ้ายเป็นรูปพระเกี้ยวบนพื้นสีชมพู ครึ่งล่างเป็นตราในสมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิเดชน์ เป็นพระแสงศร 3 องค์ บนพื้นสีเขียว อันเป็นสีของวันพุธ ซึ่งเป็นวันพระบรมราชสมภพ

== ประวัติความเป็นมา ==

ตราศักดิเดชน์เป็นตราประจำพระองค์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นตรารูปโล่ ขนาดใหญ่ ภายในแบ่งเป็น 3 ช่อง คือ ครึ่งบน 2 ช่อง ครึ่งล่าง 1 ช่อง รูปสัญลักษณ์ซึ่งปรากฏบนดวงตรา มีความหมายดังนี้

สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิเดชน์ (วันพระบรมราชสมภพตรงกับวันพุธ) ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (วันพระบรมราชสมภพตรงกับวันอังคาร) แห่งพระบรมราชวงศ์จักรี ซึ่งมีสีเหลืองเป็นสีประจำพระบรมราชวงศ์

ครึ่งบนของตราข้างขวา เป็นเครื่องหมายของพระบรมราชวงศ์จักรี คือ รูปจักรกับตรีอยู่บนพื้นสีเหลือง

ข้างซ้ายเป็นรูปพระเกี้ยว เป็นสัญลักษณ์ประจำพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวบนพื้นชมพู อันเป็นสีของวันพระบรมราชสมภพของพระองค์ ที่เห็นชินตามากที่สุด ได้แก่ ตราประจำจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย<ref>นายสุจินดา (นามแฝง), พระปกเกล้าฯ กษัตริย์นักประชาธิปไตย, (กรุงเทพ ฯ : สำนักพิมพ์สยาม, 2519)</ref>

ครึ่งล่างของตราศักดิเดชน์ ประกอบด้วยพระแสงศร 3 องค์ บนพื้นสีเขียว อันเป็นสีของวันพุธ ซึ่งเป็นวันพระบรมราชสมภพ ประกอบกับตราครึ่งบนดังกล่าวเป็นตราประจำพระองค์ โดยเหตุที่ “เดชน์” แปลว่า ลูกศร ดังนั้น คำว่า “ศักดิเดชน์” คือ ผู้ทรงศร หรือผู้ทรงอำนาจด้วยศร ความหมายดังนี้เป็นการรับกันอย่างเหมาะสมกับการที่ได้ทรงพระราชสมภพมาในพระบรมราชวงศ์จักรี ด้วยสัญลักษณ์ของพระบรมราชวงศ์จักรี คือ จักรกับตรีนั้นเป็นหนึ่งในอาวุธประจำองค์ของพระนารายณ์เทพเจ้าแห่งศาสนาพราหมณ์ และเชื่อกันว่าเมื่อพระนารายณ์ได้เสด็จอวตารมาปราบยุคเข็ญในโลกมนุษย์นั้น มีปางหนึ่งได้อวตารมาบังเกิดเป็นพระราม ผู้มีศร 3 เล่ม เป็นราชศาสตราวุธประจำพระองค์ อันได้แก่ พระแสงศรพรหมมาสตร์ พระแสงศรประลัยวาต และพระแสงศรอัคนีวาต <ref>รายงานกิจการของมูลนิธิพระบรมราชานุสรณ์ พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว, 2544, หน้า 11.</ref>

ส่วนบนของตรานั้น บรรดาพระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ทรงใช้เป็นตราประจำพระองค์ และนำเครื่องหมายอันเป็นสัญลักษณ์ประจำของแต่ละพระองค์มาประกอบเข้าไว้ในครึ่งล่างของตรา เช่น ตราประจำพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว

<center>[[ภาพ:เข็มตราศักดิเดชน์3.png]]</center>

ในเวลาหลัง สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีในรัชกาลที่ 7 มีพระราชเสาวนีย์โปรดเกล้าฯ ให้ทำเข็มตราศักดิเดชน์ไว้พระราชทานแก่คณะกรรมการผู้จัดงานประเภทต่างๆ เพื่อหารายได้ทูลเกล้าฯ โดยเสด็จพระราชกุศลสมทบทุน “ประชาธิปก” และโปรดเกล้าฯ ให้ทำโล่ตราศักดิเดชน์ไว้พระราชทานเป็นที่ระลึกแก่ผู้ทูลเกล้าฯ ถวายเงินสมทบทุน “ประชาธิปก” นี้ด้วย <ref>เรื่องเดียวกัน.</ref>

'''''ข้อสังเกต'''''

''องค์ประกอบของเข็มตราศักดิเดชน์ที่นำมาศึกษานี้ มีลักษณะที่แตกต่างจากเข็มตราศักดิเดชน์หรือตราศักดิเดชน์อีกรูปแบบหนึ่ง ซึ่งภายในแบ่งเป็น 3 ช่อง คือ ครึ่งบน 2 ช่อง ครึ่งล่าง 1 ช่อง ครึ่งบนของตราข้างซ้ายเป็นเครื่องหมายของพระบรมราชวงศ์จักรี คือ รูปจักรกับตรี อยู่บนพื้นสีเหลือง ตราข้างขวา เป็นรูปพระเกี้ยว อันเป็นสัญลักษณ์ประจำพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวบนพื้นสีชมพู อันเป็นสีของวันพระบรมราชสมภพของพระองค์''

{| border="0" align="center"
|-
!width="300"|[[ภาพ:เข็มตราศักดิเดชน์1.png]]
!width="300"|[[ภาพ:เข็มตราศักดิเดชน์2.png]]
|-
|-
|align="center" |เข็มตราศักดิเดชน์ของพิพิธภัณฑ์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ( ภาพซ้าย )
|align="center" |เปรียบเทียบกับตราศักดิเดชน์ ( ภาพขวา )
|-
|}

''เข็มที่นำมาศึกษานั้นพบว่าวางสลับกัน คือ ตราข้างซ้ายเป็นรูปพระเกี้ยว ตราข้างขวาเป็น เครื่องหมายพระบรมราชวงศ์จักรี คือจักรกับตรี จึงสันนิษฐานว่า เป็นชุดที่ทำผิดจากแบบเดิม''<ref>วิสันธนี โพธิสุนทร และประพิศ พงศ์มาศ, เรื่องเดียวกัน, หน้า 161-162.</ref>

==อ้างอิง==
<references/>
[[หมวดหมู่:วัตถุชิ้นเอก]]

←รุ่นแก้ไขก่อนหน้า		รุ่นแก้ไขเมื่อ 14:03, 13 กันยายน 2553
บรรทัดที่ 8:		บรรทัดที่ 8:
	5.5 X 4.2 เซนติเมตร		5.5 X 4.2 เซนติเมตร

	เป็นตรารูปโล่ มุมล่างมนกลางแหลม กลัดอยู่บนโบว์สีชมพูและสีเขียว ภายในแบ่งเป็น 3 ช่อง คือ ครึ่งบน 2 ช่อง ครึ่งล่าง 1 ช่อง ครึ่งบนของตราข้างขวา เป็นรูปจักรกับตรีอยู่บนพื้นสีเหลือง ข้างซ้ายเป็นรูปพระเกี้ยวบนพื้นสีชมพู ครึ่งล่างเป็นตราในสมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิเดชน์ เป็นพระแสงศร 3 องค์ บนพื้นสีเขียว อันเป็นสีของวันพุธ ซึ่งเป็นวันพระบรมราชสมภพ		เป็นตรารูปโล่ มุมล่างมนกลางแหลม กลัดอยู่บนโบว์สีชมพูและสีเขียว ภายในแบ่งเป็น 3 ช่อง คือ ครึ่งบน 2 ช่อง ครึ่งล่าง 1 ช่อง ครึ่งบนของตราข้างขวา เป็นรูปจักรกับตรีอยู่บนพื้นสีเหลือง ข้างซ้ายเป็นรูปพระเกี้ยวบนพื้นสีชมพู ครึ่งล่างเป็นตราในสมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ [[เจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิเดชน์]] เป็นพระแสงศร 3 องค์ บนพื้นสีเขียว อันเป็นสีของวันพุธ ซึ่งเป็นวันพระบรมราชสมภพ

	== ประวัติความเป็นมา ==		== ประวัติความเป็นมา ==

	~~ตราศักดิเดชน์เป็นตราประจำพระองค์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว~~ เป็นตรารูปโล่ ขนาดใหญ่ ภายในแบ่งเป็น 3 ช่อง คือ ครึ่งบน 2 ช่อง ครึ่งล่าง 1 ช่อง รูปสัญลักษณ์ซึ่งปรากฏบนดวงตรา มีความหมายดังนี้		ตราศักดิเดชน์เป็นตราประจำพระองค์[[พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว]] เป็นตรารูปโล่ ขนาดใหญ่ ภายในแบ่งเป็น 3 ช่อง คือ ครึ่งบน 2 ช่อง ครึ่งล่าง 1 ช่อง รูปสัญลักษณ์ซึ่งปรากฏบนดวงตรา มีความหมายดังนี้

	สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิเดชน์ (วันพระบรมราชสมภพตรงกับวันพุธ) ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (วันพระบรมราชสมภพตรงกับวันอังคาร) แห่งพระบรมราชวงศ์จักรี ซึ่งมีสีเหลืองเป็นสีประจำพระบรมราชวงศ์		สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิเดชน์ (วันพระบรมราชสมภพตรงกับวันพุธ) ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (วันพระบรมราชสมภพตรงกับวันอังคาร) แห่งพระบรมราชวงศ์จักรี ซึ่งมีสีเหลืองเป็นสีประจำพระบรมราชวงศ์
บรรทัดที่ 18:		บรรทัดที่ 18:
	ครึ่งบนของตราข้างขวา เป็นเครื่องหมายของพระบรมราชวงศ์จักรี คือ รูปจักรกับตรีอยู่บนพื้นสีเหลือง		ครึ่งบนของตราข้างขวา เป็นเครื่องหมายของพระบรมราชวงศ์จักรี คือ รูปจักรกับตรีอยู่บนพื้นสีเหลือง

	ข้างซ้ายเป็นรูปพระเกี้ยว เป็นสัญลักษณ์ประจำพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวบนพื้นชมพู อันเป็นสีของวันพระบรมราชสมภพของพระองค์ ที่เห็นชินตามากที่สุด ได้แก่ ตราประจำจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย<ref>นายสุจินดา (นามแฝง), พระปกเกล้าฯ กษัตริย์นักประชาธิปไตย, (กรุงเทพ ฯ : สำนักพิมพ์สยาม, 2519)</ref>		ข้างซ้ายเป็นรูปพระเกี้ยว เป็นสัญลักษณ์ประจำพระองค์ใน[[พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว]]บนพื้นชมพู อันเป็นสีของวันพระบรมราชสมภพของพระองค์ ที่เห็นชินตามากที่สุด ได้แก่ ตราประจำจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย<ref>นายสุจินดา (นามแฝง), พระปกเกล้าฯ กษัตริย์นักประชาธิปไตย, (กรุงเทพ ฯ : สำนักพิมพ์สยาม, 2519)</ref>

	ครึ่งล่างของตราศักดิเดชน์ ประกอบด้วยพระแสงศร 3 องค์ บนพื้นสีเขียว อันเป็นสีของวันพุธ ซึ่งเป็นวันพระบรมราชสมภพ ประกอบกับตราครึ่งบนดังกล่าวเป็นตราประจำพระองค์ โดยเหตุที่ “เดชน์” แปลว่า ลูกศร ดังนั้น คำว่า “ศักดิเดชน์” คือ ผู้ทรงศร หรือผู้ทรงอำนาจด้วยศร ความหมายดังนี้เป็นการรับกันอย่างเหมาะสมกับการที่ได้ทรงพระราชสมภพมาในพระบรมราชวงศ์จักรี ด้วยสัญลักษณ์ของพระบรมราชวงศ์จักรี คือ จักรกับตรีนั้นเป็นหนึ่งในอาวุธประจำองค์ของพระนารายณ์เทพเจ้าแห่งศาสนาพราหมณ์ และเชื่อกันว่าเมื่อพระนารายณ์ได้เสด็จอวตารมาปราบยุคเข็ญในโลกมนุษย์นั้น มีปางหนึ่งได้อวตารมาบังเกิดเป็นพระราม ผู้มีศร 3 เล่ม เป็นราชศาสตราวุธประจำพระองค์ อันได้แก่ พระแสงศรพรหมมาสตร์ พระแสงศรประลัยวาต และพระแสงศรอัคนีวาต <ref>รายงานกิจการของมูลนิธิพระบรมราชานุสรณ์ พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว, 2544, หน้า 11.</ref>		ครึ่งล่างของตราศักดิเดชน์ ประกอบด้วยพระแสงศร 3 องค์ บนพื้นสีเขียว อันเป็นสีของวันพุธ ซึ่งเป็นวันพระบรมราชสมภพ ประกอบกับตราครึ่งบนดังกล่าวเป็นตราประจำพระองค์ โดยเหตุที่ “เดชน์” แปลว่า ลูกศร ดังนั้น คำว่า “ศักดิเดชน์” คือ ผู้ทรงศร หรือผู้ทรงอำนาจด้วยศร ความหมายดังนี้เป็นการรับกันอย่างเหมาะสมกับการที่ได้ทรงพระราชสมภพมาในพระบรมราชวงศ์จักรี ด้วยสัญลักษณ์ของพระบรมราชวงศ์จักรี คือ จักรกับตรีนั้นเป็นหนึ่งในอาวุธประจำองค์ของพระนารายณ์เทพเจ้าแห่งศาสนาพราหมณ์ และเชื่อกันว่าเมื่อพระนารายณ์ได้เสด็จอวตารมาปราบยุคเข็ญในโลกมนุษย์นั้น มีปางหนึ่งได้อวตารมาบังเกิดเป็นพระราม ผู้มีศร 3 เล่ม เป็นราชศาสตราวุธประจำพระองค์ อันได้แก่ พระแสงศรพรหมมาสตร์ พระแสงศรประลัยวาต และพระแสงศรอัคนีวาต <ref>รายงานกิจการของมูลนิธิพระบรมราชานุสรณ์ พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว, 2544, หน้า 11.</ref>

	ส่วนบนของตรานั้น บรรดาพระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ทรงใช้เป็นตราประจำพระองค์ และนำเครื่องหมายอันเป็นสัญลักษณ์ประจำของแต่ละพระองค์มาประกอบเข้าไว้ในครึ่งล่างของตรา เช่น ~~ตราประจำพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว~~		ส่วนบนของตรานั้น บรรดาพระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ทรงใช้เป็นตราประจำพระองค์ และนำเครื่องหมายอันเป็นสัญลักษณ์ประจำของแต่ละพระองค์มาประกอบเข้าไว้ในครึ่งล่างของตรา เช่น ตราประจำพระองค์ใน[[พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว]]

	<center>[[ภาพ:เข็มตราศักดิเดชน์3.png]]</center>		<center>[[ภาพ:เข็มตราศักดิเดชน์3.png]]</center>

	ในเวลาหลัง สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีในรัชกาลที่ 7 มีพระราชเสาวนีย์โปรดเกล้าฯ ให้ทำเข็มตราศักดิเดชน์ไว้พระราชทานแก่คณะกรรมการผู้จัดงานประเภทต่างๆ เพื่อหารายได้ทูลเกล้าฯ โดยเสด็จพระราชกุศลสมทบทุน “ประชาธิปก” และโปรดเกล้าฯ ให้ทำโล่ตราศักดิเดชน์ไว้พระราชทานเป็นที่ระลึกแก่ผู้ทูลเกล้าฯ ถวายเงินสมทบทุน “ประชาธิปก” นี้ด้วย <ref>เรื่องเดียวกัน.</ref>		ในเวลาหลัง [[สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี]] พระบรมราชินีในรัชกาลที่ 7 มีพระราชเสาวนีย์โปรดเกล้าฯ ให้ทำเข็มตราศักดิเดชน์ไว้พระราชทานแก่คณะกรรมการผู้จัดงานประเภทต่างๆ เพื่อหารายได้ทูลเกล้าฯ โดยเสด็จพระราชกุศลสมทบทุน “ประชาธิปก” และโปรดเกล้าฯ ให้ทำโล่ตราศักดิเดชน์ไว้พระราชทานเป็นที่ระลึกแก่ผู้ทูลเกล้าฯ ถวายเงินสมทบทุน “ประชาธิปก” นี้ด้วย <ref>เรื่องเดียวกัน.</ref>

	'''''ข้อสังเกต'''''		'''''ข้อสังเกต'''''