สู่การปกครองในระบบรัฐสภา: สภากรรมการองคมนตรี - ประวัติรุ่นแก้ไข

Apirom เมื่อ 08:39, 11 พฤศจิกายน 2564

2021-11-11T08:39:10Z

←รุ่นแก้ไขก่อนหน้า		รุ่นแก้ไขเมื่อ 15:39, 11 พฤศจิกายน 2564
บรรทัดที่ 6:		บรรทัดที่ 6:


	เนื่องจาก[[พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว\|พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว]]มีพระราชประสงค์ที่จะปรับเปลี่ยนระบอบการปกครองสู่ระบอบ[[ประชาธิปไตย\|ประชาธิปไตย]]ในระบบ[[รัฐสภา\|รัฐสภา]] ดังนั้น ถึงแม้ว่าจะมีความเห็น อย่างน้อยทั้งจาก[[~~พระยากัลยาณไมตรี~~\|พระยากัลยาณไมตรี]]และจาก[[กรมพระดำรงราชานุภาพ\|กรมพระดำรงราชานุภาพ]] ว่ายังไม่ถึงเวลาที่เหมาะสมที่จะให้มี[[รัฐสภา\|รัฐสภา]]ไม่ว่าในรูปแบบใดก็ตาม พระองค์ก็ยังทรงมีเข็มมุ่งต่อไปในทิศทางนั้น		เนื่องจาก[[พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว\|พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว]]มีพระราชประสงค์ที่จะปรับเปลี่ยนระบอบการปกครองสู่ระบอบ[[ประชาธิปไตย\|ประชาธิปไตย]]ในระบบ[[รัฐสภา\|รัฐสภา]] ดังนั้น ถึงแม้ว่าจะมีความเห็น อย่างน้อยทั้งจาก[[พระยากัลยาณไมตรี_(Dr._Francis_Bowes_Sayre)\|พระยากัลยาณไมตรี]]และจาก[[กรมพระดำรงราชานุภาพ\|กรมพระดำรงราชานุภาพ]] ว่ายังไม่ถึงเวลาที่เหมาะสมที่จะให้มี[[รัฐสภา\|รัฐสภา]]ไม่ว่าในรูปแบบใดก็ตาม พระองค์ก็ยังทรงมีเข็มมุ่งต่อไปในทิศทางนั้น


บรรทัดที่ 26:		บรรทัดที่ 26:
	ที่ประชุมได้พิจารณาประเด็นที่ว่า[[สภากรรมการองคมนตรี\|สภากรรมการองคมนตรี]]ซึ่งจะตั้งขึ้นโดยการคัดองคมนตรีจำนวนหนึ่งมาเป็นกรรมการนั้น ควรจะมีหน้าที่เป็นองค์กร consultative หรือองค์กร advisory ส่วนหน้าที่เชิงในการออกกฎหมายนั้นยังคงมีอุปสรรคอยู่บ้างเนื่องด้วย กระบวนการจัดทำประมวลกฎหมายเพื่อให้เป็นที่ยอมรับของต่างประเทศตามสนธิสัญญาที่ปรับฐานะให้สยามมีความเสมอภาคกับชาติอื่นๆ ยังดำเนินการไม่เสร็จ		ที่ประชุมได้พิจารณาประเด็นที่ว่า[[สภากรรมการองคมนตรี\|สภากรรมการองคมนตรี]]ซึ่งจะตั้งขึ้นโดยการคัดองคมนตรีจำนวนหนึ่งมาเป็นกรรมการนั้น ควรจะมีหน้าที่เป็นองค์กร consultative หรือองค์กร advisory ส่วนหน้าที่เชิงในการออกกฎหมายนั้นยังคงมีอุปสรรคอยู่บ้างเนื่องด้วย กระบวนการจัดทำประมวลกฎหมายเพื่อให้เป็นที่ยอมรับของต่างประเทศตามสนธิสัญญาที่ปรับฐานะให้สยามมีความเสมอภาคกับชาติอื่นๆ ยังดำเนินการไม่เสร็จ

	หม่อมเจ้าสิทธิพร กฤดากรทรงชี้ว่าแบบ consultative ย่อมหมายถึงการที่สภาดังกล่าวจะถวายคำแนะนำได้ก็ต่อเมื่อพระมหากษัตริย์ทรงขอเท่านั้น และจึงจะไม่เป็น[[องค์กรยับยั้งการใช้พระราชอำนาจ\|องค์กรยับยั้งการใช้พระราชอำนาจ]]ในทางที่ผิด ส่วนแบบ advisory นั้นหมายถึงว่าสภาดังกล่าวสามารถประชุมกันเองได้ในเรื่องใดก็ตามที่เห็นสมควร ดังนั้นเพื่อความชัดเจน องค์ประธานจึงได้นำความกราบบังคมทูลเรียน (ถามถึง) พระราชปฎิบัติซึ่งพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวได้พระราชทาน[[พระราชบันทึก_“Democracy_in_Siam”~~\|พระราชบันทึก “Democracy in Siam”~~]] (ประชาธิปไตยในสยาม) ทรงตอบลงมาสู่ที่ประชุมคณะกรรมการในวันที่ ๒๐ มิถุนายน พ.ศ. ๒๔๗๐ ซึ่งเป็นการประชุมนัดสุดท้าย		หม่อมเจ้าสิทธิพร กฤดากรทรงชี้ว่าแบบ consultative ย่อมหมายถึงการที่สภาดังกล่าวจะถวายคำแนะนำได้ก็ต่อเมื่อพระมหากษัตริย์ทรงขอเท่านั้น และจึงจะไม่เป็น[[องค์กรยับยั้งการใช้พระราชอำนาจ\|องค์กรยับยั้งการใช้พระราชอำนาจ]]ในทางที่ผิด ส่วนแบบ advisory นั้นหมายถึงว่าสภาดังกล่าวสามารถประชุมกันเองได้ในเรื่องใดก็ตามที่เห็นสมควร ดังนั้นเพื่อความชัดเจน องค์ประธานจึงได้นำความกราบบังคมทูลเรียน (ถามถึง) พระราชปฎิบัติซึ่งพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวได้พระราชทาน[[พระราชบันทึก_“Democracy_in_Siam”]] (ประชาธิปไตยในสยาม) ทรงตอบลงมาสู่ที่ประชุมคณะกรรมการในวันที่ ๒๐ มิถุนายน พ.ศ. ๒๔๗๐ ซึ่งเป็นการประชุมนัดสุดท้าย


บรรทัดที่ 36:		บรรทัดที่ 36:
	แต่หากอ่านพระราชบันทึกในบริบทดังกล่าว ย่อมจะให้เห็นว่าบางส่วนของพระราชบันทึกเป็นการทรงตอบโต้กับความเห็นบางอย่างของกรรมการบางท่าน และได้ทรงถือโอกาสนั้นทรงอรรถาธิบายถึงแนวทางพระราชดำริที่ทรงมีอยู่ในขณะนั้น เกี่ยวกับการขับเคลื่อนการปฎิรูปการปกครองทั้งในส่วนของการที่จะให้มี[[รัฐสภา\|รัฐสภา]]และการที่จะให้มี[[สภาเทศบาล\|สภาเทศบาล]]ในระดับท้องถิ่นเพื่อเปิดโอกาสให้ประชาชนได้เรียนรู้วิถี[[การปกครองตนเอง\|การปกครองตนเอง]]จากการปฎิบัติจริงในระดับนั้น ก่อนที่จะได้มีสิทธิเสียงใน[[การเลือกตั้ง\|การเลือกตั้ง]]บุคคลเข้าสู่รัฐสภาในระดับชาติ จากนั้นจึงทรงตอบคำกราบบังคมทูลเรียนพระราชปฎิบัติเกี่ยวกับเรื่องที่ว่าสภากรรมการองคมนตรีที่จะจัดตั้งขึ้นนั้น จะเป็นแบบ consultative หรือแบบ advisory		แต่หากอ่านพระราชบันทึกในบริบทดังกล่าว ย่อมจะให้เห็นว่าบางส่วนของพระราชบันทึกเป็นการทรงตอบโต้กับความเห็นบางอย่างของกรรมการบางท่าน และได้ทรงถือโอกาสนั้นทรงอรรถาธิบายถึงแนวทางพระราชดำริที่ทรงมีอยู่ในขณะนั้น เกี่ยวกับการขับเคลื่อนการปฎิรูปการปกครองทั้งในส่วนของการที่จะให้มี[[รัฐสภา\|รัฐสภา]]และการที่จะให้มี[[สภาเทศบาล\|สภาเทศบาล]]ในระดับท้องถิ่นเพื่อเปิดโอกาสให้ประชาชนได้เรียนรู้วิถี[[การปกครองตนเอง\|การปกครองตนเอง]]จากการปฎิบัติจริงในระดับนั้น ก่อนที่จะได้มีสิทธิเสียงใน[[การเลือกตั้ง\|การเลือกตั้ง]]บุคคลเข้าสู่รัฐสภาในระดับชาติ จากนั้นจึงทรงตอบคำกราบบังคมทูลเรียนพระราชปฎิบัติเกี่ยวกับเรื่องที่ว่าสภากรรมการองคมนตรีที่จะจัดตั้งขึ้นนั้น จะเป็นแบบ consultative หรือแบบ advisory

	พระราชบันทึกฉบับนี้จึงนับเป็นเอกสารสำคัญอีกฉบับหนึ่งซึ่งมีความสืบเนื่อง และมีวิวัฒนาการมาจาก[[พระราชบันทึก_“Problems_of_Siam”\|พระราชบันทึก “Problems of Siam”]] ซึ่งทรงมีไปพระราชทาน[[พระยากัลยาณไมตรี\|พระยากัลยาณไมตรี]]เมื่อประมาณหนึ่งปีก่อนหน้า อีกทั้งเป็นพระราชบันทึกที่แสดงว่าทรงเปิดพระทัยให้เข้าใจสิ่งที่มีผู้เรียกว่า [[“แผนพัฒนาการเมือง”\|“แผนพัฒนาการเมือง”]] ของพระองค์ <ref>สนธิ เตชานันท์. รวบรวม ๒๕๔๕. แผนพัฒนาการเมืองไปสู่การปกครองระบอบ “ประชาธิปไตย” ตามแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว. กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า.</ref> ตลอดจนเหตุผลของพระองค์ในการนั้นไว้อย่างชัดเจนทีเดียว		พระราชบันทึกฉบับนี้จึงนับเป็นเอกสารสำคัญอีกฉบับหนึ่งซึ่งมีความสืบเนื่อง และมีวิวัฒนาการมาจาก[[พระราชบันทึก_“Problems_of_Siam”\|พระราชบันทึก “Problems of Siam”]] ซึ่งทรงมีไปพระราชทานพระยากัลยาณไมตรีเมื่อประมาณหนึ่งปีก่อนหน้า อีกทั้งเป็นพระราชบันทึกที่แสดงว่าทรงเปิดพระทัยให้เข้าใจสิ่งที่มีผู้เรียกว่า [[“แผนพัฒนาการเมือง”\|“แผนพัฒนาการเมือง”]] ของพระองค์ <ref>สนธิ เตชานันท์. รวบรวม ๒๕๔๕. แผนพัฒนาการเมืองไปสู่การปกครองระบอบ “ประชาธิปไตย” ตามแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว. กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า.</ref> ตลอดจนเหตุผลของพระองค์ในการนั้นไว้อย่างชัดเจนทีเดียว


บรรทัดที่ 94:		บรรทัดที่ 94:
	Batson, Benjamin. 1984. The End of the Absolute Monarchy in Siam. Singapore: Oxford University Press.		Batson, Benjamin. 1984. The End of the Absolute Monarchy in Siam. Singapore: Oxford University Press.

	[[~~หมวดหมู่~~:พระปกเกล้าศึกษา]]		[[Category:พระปกเกล้าศึกษา]]

Apirom เมื่อ 08:17, 19 พฤษภาคม 2560

2017-05-19T08:17:57Z

แสดงการเปลี่ยนแปลง

Suksan เมื่อ 05:02, 14 ตุลาคม 2558

2015-10-14T05:02:32Z

@@ บรรทัดที่ 73: / บรรทัดที่ 73: @@
 ในภาวการณ์เช่นนั้นสภากรรมการองคมนตรีจึงขาดโอกาสที่จะเป็นองค์กรนำร่องของรัฐสภาอย่างแท้จริง กระนั้นก็ตาม ประสบการณ์การเป็นกรรมการในสภากรรมการฯ นี้ ดูจะยังประโยชน์ไม่น้อยแก่กรรมการบางท่าน ซึ่งต่อมาหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. ๒๔๗๕ ได้มีบทบาทเด่นใน[[สภาผู้แทนราษฎร]] เช่น [[พระยาเทพหัสดิน พระยาจินดาภิรมย์]] (ต่อมาเป็นเจ้าพระยาศรีธรรมาธิเบศ) [[พระยาราชวังสัน พระยามานวราชเสวี]] เป็นต้น<ref>วัลย์วิภา จรูญโรจน์, ม.ล. ๒๕๔๘. แนวพระราชดำริทางการเมืองของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวการวิเคราะห์เชิงประวัติศาสตร์, หน้า ๗๕ , ๑๙๗.</ref>จึงต้องนับว่าการทดลองนั้นมิได้ไร้ประโยชน์เสียทีเดียว อีกทั้งข้อบังคับการประชุมสภากรรมการองคมนตรีได้ถูกนำมาใช้เป็น[[ข้อบังคับของสภาผู้แทนราษฎร]]ดังกล่าวไปพลางด้วย
 == บรรณานุกรม ==
@@ บรรทัดที่ 89: / บรรทัดที่ 94: @@
 Batson, Benjamin. 1984. The End of the Absolute Monarchy in Siam. Singapore: Oxford University Press.

Suksan: หน้าที่ถูกสร้างด้วย ''''''ผู้เรียบเรียง :''' รองศาสตราจารย์ ม.ร.ว. พฤทธิสาณ ชุ...'

2015-10-14T05:01:29Z

หน้าที่ถูกสร้างด้วย ''''''ผู้เรียบเรียง :''' รองศาสตราจารย์ ม.ร.ว. พฤทธิสาณ ชุ...'

แสดงการเปลี่ยนแปลง