ศาลทหาร - ประวัติรุ่นแก้ไข

Trikao เมื่อ 03:52, 15 มีนาคม 2566

2023-03-15T03:52:04Z

←รุ่นแก้ไขก่อนหน้า		รุ่นแก้ไขเมื่อ 10:52, 15 มีนาคม 2566
บรรทัดที่ 12:		บรรทัดที่ 12:
	หากพิจารณาความเป็นมาของศาลทหารในรัฐธรรมนูญ พบว่าถูกนำมาบัญญัติไว้ครั้งในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2517 (มาตรา 211) นับตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา ในทุกรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรได้บัญญัติจัดตั้งศาลทหารขึ้นในทำนองเดียวกันในรัฐธรรมนูญทุกฉบับ เพื่อกำหนดอำนาจพิจารณาพิพากษาคดี และการดำเนินการต่าง ๆ ของศาลทหาร โดยกำหนดให้ศาลทหารมีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีอาญาที่ผู้กระทำความผิดเป็นบุคคลซึ่งอยู่ในอำนาจศาลทหารและคดีอื่น		หากพิจารณาความเป็นมาของศาลทหารในรัฐธรรมนูญ พบว่าถูกนำมาบัญญัติไว้ครั้งในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2517 (มาตรา 211) นับตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา ในทุกรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรได้บัญญัติจัดตั้งศาลทหารขึ้นในทำนองเดียวกันในรัฐธรรมนูญทุกฉบับ เพื่อกำหนดอำนาจพิจารณาพิพากษาคดี และการดำเนินการต่าง ๆ ของศาลทหาร โดยกำหนดให้ศาลทหารมีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีอาญาที่ผู้กระทำความผิดเป็นบุคคลซึ่งอยู่ในอำนาจศาลทหารและคดีอื่น

	สำหรับ[[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย_พุทธศักราช_2560]] ได้เพิ่มเติมความในเรื่องของการจัดตั้งวิธีพิจารณาคดีและการดําเนินงานของศาลทหาร ตลอดจนการแต่งตั้งและการให้ตุลาการศาลทหารพ้นจากตำแหน่งให้เป็นไปตามที่กฎหมายบัญญัติ ทั้งนี้ กฎหมายที่นำมาใช้ในการพิจารณาคดีของศาลทหารให้เป็นไปตาม '''“พระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ. 2498”''' โดยกำหนดให้ศาลทหารสังกัดกระทรวงกลาโหม ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมเป็นผู้รับผิดชอบในงานธุรการของศาลทหารให้ดำเนินไปโดยเรียบร้อย แต่การพิจารณาคดีตลอดถึงการที่จะมีคำสั่งหรือคำพิพากษาบังคับคดีนั้น ให้อยู่ในดุลพินิจของศาลทหารโดยเฉพาะ[[#_ftn2\|[2]]] งานธุรการของศาลทหารจึงแตกต่างจากศาลอื่น ๆ ในประเทศไทยที่มีกฎหมายจัดตั้งหน่วนงานที่รับผิดชอบงานธุรการที่มีความเป็นอิสระในการบริหารงานบุคคล การงบประมาณ และการดำเนินการอื่น โดยให้มีหัวหน้าหน่วยงานคนหนึ่งเป็นผู้บังคับบัญชาขึ้นตรงต่อประธานของแต่ละศาล[[#_ftn3\|[3]]]		สำหรับ[[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย_พุทธศักราช_2560\|รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย_พุทธศักราช_2560]] ได้เพิ่มเติมความในเรื่องของการจัดตั้งวิธีพิจารณาคดีและการดําเนินงานของศาลทหาร ตลอดจนการแต่งตั้งและการให้ตุลาการศาลทหารพ้นจากตำแหน่งให้เป็นไปตามที่กฎหมายบัญญัติ ทั้งนี้ กฎหมายที่นำมาใช้ในการพิจารณาคดีของศาลทหารให้เป็นไปตาม '''“พระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ. 2498”''' โดยกำหนดให้ศาลทหารสังกัดกระทรวงกลาโหม ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมเป็นผู้รับผิดชอบในงานธุรการของศาลทหารให้ดำเนินไปโดยเรียบร้อย แต่การพิจารณาคดีตลอดถึงการที่จะมีคำสั่งหรือคำพิพากษาบังคับคดีนั้น ให้อยู่ในดุลพินิจของศาลทหารโดยเฉพาะ[[#_ftn2\|[2]]] งานธุรการของศาลทหารจึงแตกต่างจากศาลอื่น ๆ ในประเทศไทยที่มีกฎหมายจัดตั้งหน่วนงานที่รับผิดชอบงานธุรการที่มีความเป็นอิสระในการบริหารงานบุคคล การงบประมาณ และการดำเนินการอื่น โดยให้มีหัวหน้าหน่วยงานคนหนึ่งเป็นผู้บังคับบัญชาขึ้นตรงต่อประธานของแต่ละศาล[[#_ftn3\|[3]]]


บรรทัดที่ 108:		บรรทัดที่ 108:
	[[#_ftnref16\|[16]]] มาตรา 30 แห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยพุทธศักราช 2560		[[#_ftnref16\|[16]]] มาตรา 30 แห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยพุทธศักราช 2560
	</div> </div>		</div> </div>
	[[Category:สถาบันตุลาการ]] [[Category:ทหาร]] [[Category:กฎหมายอาญา]]

			[[Category:สถาบันตุลาการ]][[Category:ทหาร]][[Category:กฎหมายอาญา]][[Category:กฎหมายเกี่ยวกับอำนาจหน้าที่]]

Trikao เมื่อ 09:34, 10 สิงหาคม 2565

2022-08-10T09:34:28Z

←รุ่นแก้ไขก่อนหน้า		รุ่นแก้ไขเมื่อ 16:34, 10 สิงหาคม 2565
บรรทัดที่ 2:		บรรทัดที่ 2:
	'''ผู้เรียบเรียง :''' ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พนารัตน์ มาศฉมาดล		'''ผู้เรียบเรียง :''' ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พนารัตน์ มาศฉมาดล

	'''ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ''' : ศาสตราจารย์ ดร.บรรเจิด สิงคะเนติ		'''ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ''' ''':''' ศาสตราจารย์ ดร.บรรเจิด สิงคะเนติ


บรรทัดที่ 8:		บรรทัดที่ 8:
	<span style="font-size:x-large;">'''ความเป็นมาของศาลทหาร'''</span>		<span style="font-size:x-large;">'''ความเป็นมาของศาลทหาร'''</span>

	ในปี พ.ศ. 2474 ในสมัย ~~'''~~พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว~~'''~~ (รัชกาลที่ 5) ได้จัดตั้งกระทรวงยุติธรรมขึ้นเพื่อรวบรวมศาลซึ่งกระจัดกระจายสังกัดกระทรวง ทบวง กรมต่าง ๆ ให้เข้ามาสังกัดกระทรวงยุติธรรมทั้งหมด ยกเว้นแต่ศาลทหารเพียงศาลเดียวที่ยังคงสังกัดกระทรวงกลาโหม ต่อมาได้มีการประกาศใช้พระธรรมนูญศาลทหารบก ร.ศ. 126 และพระธรรมนูญศาลทหารเรือ ร.ศ. 127 จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2477 ได้มีการรวมพระธรรมนูญศาลทหารบกกับศาลทหารเรือเข้าเป็นฉบับเดียวกัน โดยพระราชบัญญัติศาลทหาร พุทธศักราช 2477[[#_ftn1\|[1]]] จนกระทั่งได้ประกาศใช้พระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ. 2498 บังคับใช้จนถึงปัจจุบัน		ในปี พ.ศ. 2474 ในสมัย พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) ได้จัดตั้งกระทรวงยุติธรรมขึ้นเพื่อรวบรวมศาลซึ่งกระจัดกระจายสังกัดกระทรวง ทบวง กรมต่าง ๆ ให้เข้ามาสังกัดกระทรวงยุติธรรมทั้งหมด ยกเว้นแต่ศาลทหารเพียงศาลเดียวที่ยังคงสังกัดกระทรวงกลาโหม ต่อมาได้มีการประกาศใช้พระธรรมนูญศาลทหารบก ร.ศ. 126 และพระธรรมนูญศาลทหารเรือ ร.ศ. 127 จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2477 ได้มีการรวมพระธรรมนูญศาลทหารบกกับศาลทหารเรือเข้าเป็นฉบับเดียวกัน โดยพระราชบัญญัติศาลทหาร พุทธศักราช 2477[[#_ftn1\|[1]]] จนกระทั่งได้ประกาศใช้พระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ. 2498 บังคับใช้จนถึงปัจจุบัน

	หากพิจารณาความเป็นมาของศาลทหารในรัฐธรรมนูญ พบว่าถูกนำมาบัญญัติไว้ครั้งในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2517 (มาตรา 211) นับตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา ในทุกรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรได้บัญญัติจัดตั้งศาลทหารขึ้นในทำนองเดียวกันในรัฐธรรมนูญทุกฉบับ เพื่อกำหนดอำนาจพิจารณาพิพากษาคดี และการดำเนินการต่าง ๆ ของศาลทหาร โดยกำหนดให้ศาลทหารมีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีอาญาที่ผู้กระทำความผิดเป็นบุคคลซึ่งอยู่ในอำนาจศาลทหารและคดีอื่น		หากพิจารณาความเป็นมาของศาลทหารในรัฐธรรมนูญ พบว่าถูกนำมาบัญญัติไว้ครั้งในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2517 (มาตรา 211) นับตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา ในทุกรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรได้บัญญัติจัดตั้งศาลทหารขึ้นในทำนองเดียวกันในรัฐธรรมนูญทุกฉบับ เพื่อกำหนดอำนาจพิจารณาพิพากษาคดี และการดำเนินการต่าง ๆ ของศาลทหาร โดยกำหนดให้ศาลทหารมีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีอาญาที่ผู้กระทำความผิดเป็นบุคคลซึ่งอยู่ในอำนาจศาลทหารและคดีอื่น

	~~สำหรับรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560~~ ได้เพิ่มเติมความในเรื่องของการจัดตั้งวิธีพิจารณาคดีและการดําเนินงานของศาลทหาร ตลอดจนการแต่งตั้งและการให้ตุลาการศาลทหารพ้นจากตำแหน่งให้เป็นไปตามที่กฎหมายบัญญัติ ทั้งนี้ กฎหมายที่นำมาใช้ในการพิจารณาคดีของศาลทหารให้เป็นไปตาม '''“พระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ. 2498”''' โดยกำหนดให้ศาลทหารสังกัดกระทรวงกลาโหม ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมเป็นผู้รับผิดชอบในงานธุรการของศาลทหารให้ดำเนินไปโดยเรียบร้อย แต่การพิจารณาคดีตลอดถึงการที่จะมีคำสั่งหรือคำพิพากษาบังคับคดีนั้น ให้อยู่ในดุลพินิจของศาลทหารโดยเฉพาะ[[#_ftn2\|[2]]] งานธุรการของศาลทหารจึงแตกต่างจากศาลอื่น ๆ ในประเทศไทยที่มีกฎหมายจัดตั้งหน่วนงานที่รับผิดชอบงานธุรการที่มีความเป็นอิสระในการบริหารงานบุคคล การงบประมาณ และการดำเนินการอื่น โดยให้มีหัวหน้าหน่วยงานคนหนึ่งเป็นผู้บังคับบัญชาขึ้นตรงต่อประธานของแต่ละศาล[[#_ftn3\|[3]]]		สำหรับ[[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย_พุทธศักราช_2560]] ได้เพิ่มเติมความในเรื่องของการจัดตั้งวิธีพิจารณาคดีและการดําเนินงานของศาลทหาร ตลอดจนการแต่งตั้งและการให้ตุลาการศาลทหารพ้นจากตำแหน่งให้เป็นไปตามที่กฎหมายบัญญัติ ทั้งนี้ กฎหมายที่นำมาใช้ในการพิจารณาคดีของศาลทหารให้เป็นไปตาม '''“พระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ. 2498”''' โดยกำหนดให้ศาลทหารสังกัดกระทรวงกลาโหม ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมเป็นผู้รับผิดชอบในงานธุรการของศาลทหารให้ดำเนินไปโดยเรียบร้อย แต่การพิจารณาคดีตลอดถึงการที่จะมีคำสั่งหรือคำพิพากษาบังคับคดีนั้น ให้อยู่ในดุลพินิจของศาลทหารโดยเฉพาะ[[#_ftn2\|[2]]] งานธุรการของศาลทหารจึงแตกต่างจากศาลอื่น ๆ ในประเทศไทยที่มีกฎหมายจัดตั้งหน่วนงานที่รับผิดชอบงานธุรการที่มีความเป็นอิสระในการบริหารงานบุคคล การงบประมาณ และการดำเนินการอื่น โดยให้มีหัวหน้าหน่วยงานคนหนึ่งเป็นผู้บังคับบัญชาขึ้นตรงต่อประธานของแต่ละศาล[[#_ftn3\|[3]]]


บรรทัดที่ 18:		บรรทัดที่ 18:
	<span style="font-size:x-large;">'''ประเภทและลำดับชั้นศาลทหาร'''</span>		<span style="font-size:x-large;">'''ประเภทและลำดับชั้นศาลทหาร'''</span>

	ศาลทหารแบ่งออกเป็น 3 ชั้น คือ ~~'''~~ศาลทหารชั้นต้น ศาลทหารกลาง~~''' และ'''ศาลทหารสูงสุด'''~~[[#_ftn4\|[4]]] ประเทศไทยจัดแบ่งประเภทของศาลทหารออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่		ศาลทหารแบ่งออกเป็น 3 ชั้น คือ ศาลทหารชั้นต้น ศาลทหารกลาง และศาลทหารสูงสุด[[#_ftn4\|[4]]] ประเทศไทยจัดแบ่งประเภทของศาลทหารออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่

	1) ศาลทหารในเวลาปกติ		1) ศาลทหารในเวลาปกติ
บรรทัดที่ 24:		บรรทัดที่ 24:
	2) ศาลทหารในเวลาไม่ปกติ คือ ในเวลาที่มีการรบหรือสถานะสงคราม หรือได้ประกาศใช้กฎอัยการศึก ศาลทหารซึ่งมีอยู่แล้วในเวลาปกติคงพิจารณาพิพากษาคดีอาญาได้ตามอำนาจ แต่ถ้าผู้มีอำนาจประกาศใช้กฎอัยการศึกได้ประกาศ หรือผู้บัญชาการทหารสูงสุดได้สั่งตามกฎหมายว่าด้วยกฎอัยการศึก ให้ศาลทหารมีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีอาญาใด ๆ อีก ก็ให้ศาลทหารพิจารณาพิพากษาคดีอาญาตามประกาศหรือคำสั่งนั้นได้ด้วย[[#_ftn5\|[5]]]		2) ศาลทหารในเวลาไม่ปกติ คือ ในเวลาที่มีการรบหรือสถานะสงคราม หรือได้ประกาศใช้กฎอัยการศึก ศาลทหารซึ่งมีอยู่แล้วในเวลาปกติคงพิจารณาพิพากษาคดีอาญาได้ตามอำนาจ แต่ถ้าผู้มีอำนาจประกาศใช้กฎอัยการศึกได้ประกาศ หรือผู้บัญชาการทหารสูงสุดได้สั่งตามกฎหมายว่าด้วยกฎอัยการศึก ให้ศาลทหารมีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีอาญาใด ๆ อีก ก็ให้ศาลทหารพิจารณาพิพากษาคดีอาญาตามประกาศหรือคำสั่งนั้นได้ด้วย[[#_ftn5\|[5]]]

	3) ศาลอาญาศึกก่อตั้งขึ้นโดยหน่วยทหารหรือเรือรบที่อยู่ในยุทธบริเวณ[[#_ftn6\|[6]]] ศาลอาญาศึกมีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีอาญาทั้งปวง ซึ่งการกระทำผิดเกิดขึ้นในเขตอำนาจได้ทุกบทกฎหมาย และไม่จำกัดตัวบุคคล[[#_ftn7\|[7]]]		3) ศาลอาญาศึกก่อตั้งขึ้นโดยหน่วยทหารหรือเรือรบที่อยู่ในยุทธบริเวณ[[#_ftn6\|[6]]] ศาลอาญาศึกมีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีอาญาทั้งปวง ซึ่งการกระทำผิดเกิดขึ้นในเขตอำนาจได้ทุกบทกฎหมายและไม่จำกัดตัวบุคคล[[#_ftn7\|[7]]]


บรรทัดที่ 66:		บรรทัดที่ 66:
	<span style="font-size:x-large;">'''บรรณานุกรม'''</span>		<span style="font-size:x-large;">'''บรรณานุกรม'''</span>

	ราชกิจจานุเบกษา/เล่ม 51/หน้า 906/ 11 พฤศจิกายน 2477. ~~'''~~พระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พุทธศักราช 2477~~'''~~		ราชกิจจานุเบกษา/เล่ม 51/หน้า 906/ 11 พฤศจิกายน 2477. พระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พุทธศักราช 2477

	ราชกิจจานุเบกษา/เล่ม 72/ตอนที่ 83/หน้า 1415/18 ตุลาคม 2498. ~~'''~~พระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ. 2498~~'''~~		ราชกิจจานุเบกษา/เล่ม 72/ตอนที่ 83/หน้า 1415/18 ตุลาคม 2498. พระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ. 2498

	ราชกิจจานุเบกษา/เล่ม 134/ตอนที่ 40 ก/ 6 เมษายน 2560. ~~'''~~รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560~~'''~~		ราชกิจจานุเบกษา/เล่ม 134/ตอนที่ 40 ก/ 6 เมษายน 2560. รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560
	<div>		<div>

Trikao เมื่อ 06:40, 5 เมษายน 2565

2022-04-05T06:40:22Z

←รุ่นแก้ไขก่อนหน้า		รุ่นแก้ไขเมื่อ 13:40, 5 เมษายน 2565
บรรทัดที่ 1:		บรรทัดที่ 1:

	'''ผู้เรียบเรียง :''' ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พนารัตน์ มาศฉมาดล		'''ผู้เรียบเรียง :''' ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พนารัตน์ มาศฉมาดล

	'''ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ''' : ศาสตราจารย์ ดร.บรรเจิด สิงคะเนติ		'''ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ''' : ศาสตราจารย์ ดร.บรรเจิด สิงคะเนติ


บรรทัดที่ 13:		บรรทัดที่ 13:

	สำหรับรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 ได้เพิ่มเติมความในเรื่องของการจัดตั้งวิธีพิจารณาคดีและการดําเนินงานของศาลทหาร ตลอดจนการแต่งตั้งและการให้ตุลาการศาลทหารพ้นจากตำแหน่งให้เป็นไปตามที่กฎหมายบัญญัติ ทั้งนี้ กฎหมายที่นำมาใช้ในการพิจารณาคดีของศาลทหารให้เป็นไปตาม '''“พระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ. 2498”''' โดยกำหนดให้ศาลทหารสังกัดกระทรวงกลาโหม ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมเป็นผู้รับผิดชอบในงานธุรการของศาลทหารให้ดำเนินไปโดยเรียบร้อย แต่การพิจารณาคดีตลอดถึงการที่จะมีคำสั่งหรือคำพิพากษาบังคับคดีนั้น ให้อยู่ในดุลพินิจของศาลทหารโดยเฉพาะ[[#_ftn2\|[2]]] งานธุรการของศาลทหารจึงแตกต่างจากศาลอื่น ๆ ในประเทศไทยที่มีกฎหมายจัดตั้งหน่วนงานที่รับผิดชอบงานธุรการที่มีความเป็นอิสระในการบริหารงานบุคคล การงบประมาณ และการดำเนินการอื่น โดยให้มีหัวหน้าหน่วยงานคนหนึ่งเป็นผู้บังคับบัญชาขึ้นตรงต่อประธานของแต่ละศาล[[#_ftn3\|[3]]]		สำหรับรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 ได้เพิ่มเติมความในเรื่องของการจัดตั้งวิธีพิจารณาคดีและการดําเนินงานของศาลทหาร ตลอดจนการแต่งตั้งและการให้ตุลาการศาลทหารพ้นจากตำแหน่งให้เป็นไปตามที่กฎหมายบัญญัติ ทั้งนี้ กฎหมายที่นำมาใช้ในการพิจารณาคดีของศาลทหารให้เป็นไปตาม '''“พระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ. 2498”''' โดยกำหนดให้ศาลทหารสังกัดกระทรวงกลาโหม ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมเป็นผู้รับผิดชอบในงานธุรการของศาลทหารให้ดำเนินไปโดยเรียบร้อย แต่การพิจารณาคดีตลอดถึงการที่จะมีคำสั่งหรือคำพิพากษาบังคับคดีนั้น ให้อยู่ในดุลพินิจของศาลทหารโดยเฉพาะ[[#_ftn2\|[2]]] งานธุรการของศาลทหารจึงแตกต่างจากศาลอื่น ๆ ในประเทศไทยที่มีกฎหมายจัดตั้งหน่วนงานที่รับผิดชอบงานธุรการที่มีความเป็นอิสระในการบริหารงานบุคคล การงบประมาณ และการดำเนินการอื่น โดยให้มีหัวหน้าหน่วยงานคนหนึ่งเป็นผู้บังคับบัญชาขึ้นตรงต่อประธานของแต่ละศาล[[#_ftn3\|[3]]]



	<span style="font-size:x-large;">'''ประเภทและลำดับชั้นศาลทหาร'''</span>		<span style="font-size:x-large;">'''ประเภทและลำดับชั้นศาลทหาร'''</span>
บรรทัดที่ 23:		บรรทัดที่ 25:

	3) ศาลอาญาศึกก่อตั้งขึ้นโดยหน่วยทหารหรือเรือรบที่อยู่ในยุทธบริเวณ[[#_ftn6\|[6]]] ศาลอาญาศึกมีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีอาญาทั้งปวง ซึ่งการกระทำผิดเกิดขึ้นในเขตอำนาจได้ทุกบทกฎหมาย และไม่จำกัดตัวบุคคล[[#_ftn7\|[7]]]		3) ศาลอาญาศึกก่อตั้งขึ้นโดยหน่วยทหารหรือเรือรบที่อยู่ในยุทธบริเวณ[[#_ftn6\|[6]]] ศาลอาญาศึกมีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีอาญาทั้งปวง ซึ่งการกระทำผิดเกิดขึ้นในเขตอำนาจได้ทุกบทกฎหมาย และไม่จำกัดตัวบุคคล[[#_ftn7\|[7]]]



	<span style="font-size:x-large;">'''คดีที่อยู่ในเขตอำนาจศาลทหาร'''</span>		<span style="font-size:x-large;">'''คดีที่อยู่ในเขตอำนาจศาลทหาร'''</span>
บรรทัดที่ 35:		บรรทัดที่ 39:

	(4) คดีที่ศาลทหารเห็นว่าไม่อยู่ในอำนาจศาลทหาร		(4) คดีที่ศาลทหารเห็นว่าไม่อยู่ในอำนาจศาลทหาร



	<span style="font-size:x-large;">'''การสอบสวน การวิธีพิจารณาคดี และการพิพากษาของศาลทหาร'''</span>		<span style="font-size:x-large;">'''การสอบสวน การวิธีพิจารณาคดี และการพิพากษาของศาลทหาร'''</span>
บรรทัดที่ 41:		บรรทัดที่ 47:

	ห้ามศาลทหารพิพากษาหรือสั่งเกินคำขอหรือที่มิได้กล่าวในฟ้อง[[#_ftn13\|[13]]] ทั้งนี้คู่ความในคดีมีสิทธิอุทธรณ์หรือฎีกาคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลทหารในเสลาปกติได้ภายใน 30 วัน นับแต่วันอ่านหรือถือว่าได้อ่านคำพิพากษาหรือคำสั่งให้จำเลยฟัง อนึ่ง คำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลทหารในเวลาไม่ปกติ และศาลอาญาศึกหรือศาลที่พิจารณาพิพากษาคดีแทนศาลอาญาศึกห้ามอุทธรณ์หรือฎีกา[[#_ftn14\|[14]]]		ห้ามศาลทหารพิพากษาหรือสั่งเกินคำขอหรือที่มิได้กล่าวในฟ้อง[[#_ftn13\|[13]]] ทั้งนี้คู่ความในคดีมีสิทธิอุทธรณ์หรือฎีกาคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลทหารในเสลาปกติได้ภายใน 30 วัน นับแต่วันอ่านหรือถือว่าได้อ่านคำพิพากษาหรือคำสั่งให้จำเลยฟัง อนึ่ง คำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลทหารในเวลาไม่ปกติ และศาลอาญาศึกหรือศาลที่พิจารณาพิพากษาคดีแทนศาลอาญาศึกห้ามอุทธรณ์หรือฎีกา[[#_ftn14\|[14]]]



	<span style="font-size:x-large;">'''ตุลาการศาลทหาร'''</span>		<span style="font-size:x-large;">'''ตุลาการศาลทหาร'''</span>
บรรทัดที่ 100:		บรรทัดที่ 108:
	[[#_ftnref16\|[16]]] มาตรา 30 แห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยพุทธศักราช 2560		[[#_ftnref16\|[16]]] มาตรา 30 แห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยพุทธศักราช 2560
	</div> </div>		</div> </div>
	[[Category:สถาบันตุลาการ]][[Category:ทหาร]][[Category:กฎหมายอาญา]]		[[Category:สถาบันตุลาการ]] [[Category:ทหาร]] [[Category:กฎหมายอาญา]]

Trikao: สร้างหน้าด้วย " '''ผู้เรียบเรียง :''' ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พนารัตน์ มาศฉม..."

2022-04-05T06:36:58Z

สร้างหน้าด้วย " '''ผู้เรียบเรียง :''' ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พนารัตน์ มาศฉม..."

หน้าใหม่

'''ผู้เรียบเรียง :''' ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พนารัตน์ มาศฉมาดล

'''ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ''' : ศาสตราจารย์ ดร.บรรเจิด สิงคะเนติ

 

<span style="font-size:x-large;">'''ความเป็นมาของศาลทหาร'''</span>

          ในปี พ.ศ. 2474 ในสมัย '''พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว''' (รัชกาลที่ 5) ได้จัดตั้งกระทรวงยุติธรรมขึ้นเพื่อรวบรวมศาลซึ่งกระจัดกระจายสังกัดกระทรวง ทบวง กรมต่าง ๆ ให้เข้ามาสังกัดกระทรวงยุติธรรมทั้งหมด ยกเว้นแต่ศาลทหารเพียงศาลเดียวที่ยังคงสังกัดกระทรวงกลาโหม ต่อมาได้มีการประกาศใช้พระธรรมนูญศาลทหารบก ร.ศ. 126 และพระธรรมนูญศาลทหารเรือ ร.ศ. 127 จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2477 ได้มีการรวมพระธรรมนูญศาลทหารบกกับศาลทหารเรือเข้าเป็นฉบับเดียวกัน โดยพระราชบัญญัติศาลทหาร พุทธศักราช 2477[[#_ftn1|[1]]] จนกระทั่งได้ประกาศใช้พระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ. 2498 บังคับใช้จนถึงปัจจุบัน

          หากพิจารณาความเป็นมาของศาลทหารในรัฐธรรมนูญ พบว่าถูกนำมาบัญญัติไว้ครั้งในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2517 (มาตรา 211) นับตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา ในทุกรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรได้บัญญัติจัดตั้งศาลทหารขึ้นในทำนองเดียวกันในรัฐธรรมนูญทุกฉบับ เพื่อกำหนดอำนาจพิจารณาพิพากษาคดี และการดำเนินการต่าง ๆ ของศาลทหาร โดยกำหนดให้ศาลทหารมีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีอาญาที่ผู้กระทำความผิดเป็นบุคคลซึ่งอยู่ในอำนาจศาลทหารและคดีอื่น

          สำหรับรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 ได้เพิ่มเติมความในเรื่องของการจัดตั้งวิธีพิจารณาคดีและการดําเนินงานของศาลทหาร ตลอดจนการแต่งตั้งและการให้ตุลาการศาลทหารพ้นจากตำแหน่งให้เป็นไปตามที่กฎหมายบัญญัติ ทั้งนี้ กฎหมายที่นำมาใช้ในการพิจารณาคดีของศาลทหารให้เป็นไปตาม '''“พระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ. 2498”''' โดยกำหนดให้ศาลทหารสังกัดกระทรวงกลาโหม ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมเป็นผู้รับผิดชอบในงานธุรการของศาลทหารให้ดำเนินไปโดยเรียบร้อย แต่การพิจารณาคดีตลอดถึงการที่จะมีคำสั่งหรือคำพิพากษาบังคับคดีนั้น ให้อยู่ในดุลพินิจของศาลทหารโดยเฉพาะ[[#_ftn2|[2]]] งานธุรการของศาลทหารจึงแตกต่างจากศาลอื่น ๆ ในประเทศไทยที่มีกฎหมายจัดตั้งหน่วนงานที่รับผิดชอบงานธุรการที่มีความเป็นอิสระในการบริหารงานบุคคล การงบประมาณ และการดำเนินการอื่น โดยให้มีหัวหน้าหน่วยงานคนหนึ่งเป็นผู้บังคับบัญชาขึ้นตรงต่อประธานของแต่ละศาล[[#_ftn3|[3]]]

<span style="font-size:x-large;">'''ประเภทและลำดับชั้นศาลทหาร'''</span>

          ศาลทหารแบ่งออกเป็น 3 ชั้น คือ '''ศาลทหารชั้นต้น ศาลทหารกลาง''' และ'''ศาลทหารสูงสุด'''[[#_ftn4|[4]]] ประเทศไทยจัดแบ่งประเภทของศาลทหารออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่

          1) ศาลทหารในเวลาปกติ

          2) ศาลทหารในเวลาไม่ปกติ คือ ในเวลาที่มีการรบหรือสถานะสงคราม หรือได้ประกาศใช้กฎอัยการศึก ศาลทหารซึ่งมีอยู่แล้วในเวลาปกติคงพิจารณาพิพากษาคดีอาญาได้ตามอำนาจ แต่ถ้าผู้มีอำนาจประกาศใช้กฎอัยการศึกได้ประกาศ หรือผู้บัญชาการทหารสูงสุดได้สั่งตามกฎหมายว่าด้วยกฎอัยการศึก ให้ศาลทหารมีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีอาญาใด ๆ อีก ก็ให้ศาลทหารพิจารณาพิพากษาคดีอาญาตามประกาศหรือคำสั่งนั้นได้ด้วย[[#_ftn5|[5]]]

          3) ศาลอาญาศึกก่อตั้งขึ้นโดยหน่วยทหารหรือเรือรบที่อยู่ในยุทธบริเวณ[[#_ftn6|[6]]] ศาลอาญาศึกมีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีอาญาทั้งปวง ซึ่งการกระทำผิดเกิดขึ้นในเขตอำนาจได้ทุกบทกฎหมาย และไม่จำกัดตัวบุคคล[[#_ftn7|[7]]]

<span style="font-size:x-large;">'''คดีที่อยู่ในเขตอำนาจศาลทหาร'''</span>

          คดีที่อยู่ในเขตอำนาจของศาลทหาร ได้แก่ คดีผู้กระทำผิดเป็นบุคคลที่อยู่ในอำนาจศาลทหารในขณะกระทำผิด และมีอำนาจสั่งลงโทษบุคคลใด ๆ ที่กระทำผิดฐานละเมิดอำนาจศาลตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง[[#_ftn8|[8]]] คดีที่ไม่อยู่ในอำนาจศาลทหารให้ดำเนินคดีในศาลพลเรือน คือ[[#_ftn9|[9]]]

          (1) คดีที่บุคคลที่อยู่ในอำนาจศาลทหารกับบุคคลที่มิได้อยู่ในอำนาจศาลทหารกระทำผิดด้วยกัน

          (2) คดีที่เกี่ยวพันกับคดีที่อยู่ในอำนาจศาลพลเรือน

          (3) คดีที่ต้องดำเนินในศาลเยาวชนและครอบครัว

          (4) คดีที่ศาลทหารเห็นว่าไม่อยู่ในอำนาจศาลทหาร

<span style="font-size:x-large;">'''การสอบสวน การวิธีพิจารณาคดี และการพิพากษาของศาลทหาร'''</span>

          การสอบสวนบุคคลที่อยู่ในอำนาจศาลทหาร กระทำโดยนายทหารพระธรรมนูญหรืออัยการทหารมีอำนาจทำการสอบสวนคดีอาญาทั้งปวงซึ่งอยู่ในอำนาจศาลทหาร แต่ถ้ามีเหตุอันสมควรผู้บังคับบัญชาจะสั่งให้นายทหารชั้นสัญญาบัตรทำการสอบสวนก็ได้[[#_ftn10|[10]]] โดยในกระบวนการพิจารณาคดีของศาลทหารในเวลาปกติจำเลยมีสิทธิแต่งทนายได้ แต่ในศาลอาญาศึกจำเลยไม่มีสิทธิแต่งทนาย[[#_ftn11|[11]]] ศาลทหารใช้วิธีพิจารณาความอาญาทหาร โดยให้นำกฎหมาย กฎและข้อบังคับ ซึ่งออกตามกฎหมายฝ่ายทหารมาใช้บังคับ ถ้าไม่มีกฎหมาย กฎและข้อบังคับฝ่ายทหารก็ให้นำประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาใช้บังคับโดยอนุโลม ถ้าวิธีพิจารณาข้อใดซึ่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามิได้บัญญัติไว้โดยเฉพาะให้นำบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาใช้บังคับเท่าที่จะใช้ได้[[#_ftn12|[12]]]

          ห้ามศาลทหารพิพากษาหรือสั่งเกินคำขอหรือที่มิได้กล่าวในฟ้อง[[#_ftn13|[13]]] ทั้งนี้คู่ความในคดีมีสิทธิอุทธรณ์หรือฎีกาคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลทหารในเสลาปกติได้ภายใน 30 วัน นับแต่วันอ่านหรือถือว่าได้อ่านคำพิพากษาหรือคำสั่งให้จำเลยฟัง อนึ่ง คำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลทหารในเวลาไม่ปกติ และศาลอาญาศึกหรือศาลที่พิจารณาพิพากษาคดีแทนศาลอาญาศึกห้ามอุทธรณ์หรือฎีกา[[#_ftn14|[14]]]

<span style="font-size:x-large;">'''ตุลาการศาลทหาร'''</span>

          การแต่งตั้งและถอดถอนตุลาการศาลทหารสูงสุดและศาลทหารกลางให้นำความกราบบังคมทูลเพื่อทรงแต่งตั้งและถอดถอน ส่วนการแต่งตั้งและถอดถอนตุลาการศาลทหารอื่น ๆ พระมหากษัตริย์อาจทรงมอบพระราชอำนาจแก่ผู้บังคับบัญชาทหารและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมเป็นผู้แต่งตั้งและถอดถอนตามพระราชบัญญัตินี้ว่าด้วยการแต่งตั้งตุลาการ[[#_ftn15|[15]]] ดังนี้ ตุลาการศาลทหารจึงไม่จำเป็นต้องมีความรู้ด้านกฎหมาย และจะแต่งตั้งนายทหารนอกประจำการเป็นตุลาการก็ได้ โดยผู้มีอำนาจแต่งตั้งตุลาการ คือ[[#_ftn16|[16]]]

          (1) ผู้มีอำนาจบังคับบัญชาจังหวัดทหาร เป็นผู้มีอำนาจแต่งตั้งนายทหารชั้นสัญญาบัตร ซึ่งรับราชการประจำอยู่ในพื้นที่จังหวัดทหารนั้น ๆ เป็นตุลาการศาลจังหวัดทหาร

          (2) ผู้มีอำนาจบังคับบัญชามณฑลทหาร เป็นผู้มีอำนาจแต่งตั้งนายทหารชั้นสัญญาบัตร ซึ่งรับราชการประจำอยู่ในพื้นที่มณฑลทหารนั้น ๆ เป็นตุลาการศาลมณฑลทหาร

          (3) ผู้มีอำนาจบังคับบัญชาหน่วยทหาร เป็นผู้มีอำนาจแต่งตั้งนายทหารชั้นสัญญาบัตร ซึ่งรับราชการประจำอยู่ในหน่วยทหารนั้น ๆ เป็นตุลาการศาลประจำหน่วยทหาร

          (4) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม เป็นผู้มีอำนาจแต่งตั้งตุลาการศาลทหารกรุงเทพ

 

<span style="font-size:x-large;">'''บรรณานุกรม'''</span>

ราชกิจจานุเบกษา/เล่ม 51/หน้า 906/ 11 พฤศจิกายน 2477. '''พระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พุทธศักราช 2477'''

ราชกิจจานุเบกษา/เล่ม 72/ตอนที่ 83/หน้า 1415/18 ตุลาคม 2498. '''พระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ. 2498'''

ราชกิจจานุเบกษา/เล่ม 134/ตอนที่ 40 ก/ 6 เมษายน 2560. '''รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560'''
<div>
 

'''<span style="font-size:x-large;">อ้างอิง</span>'''
<div id="ftn1">
[[#_ftnref1|[1]]] พระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พุทธศักราช 2477
</div> <div id="ftn2">
[[#_ftnref2|[2]]] มาตรา 5 แห่งพระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ. 2498
</div> <div id="ftn3">
[[#_ftnref3|[3]]] มาตรา 193 แห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยพุทธศักราช 2560
</div> <div id="ftn4">
[[#_ftnref4|[4]]] มาตรา 6 แห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยพุทธศักราช 2560
</div> <div id="ftn5">
[[#_ftnref5|[5]]] มาตรา 36 แห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยพุทธศักราช 2560
</div> <div id="ftn6">
[[#_ftnref6|[6]]] มาตรา 39 แห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยพุทธศักราช 2560
</div> <div id="ftn7">
[[#_ftnref7|[7]]] มาตรา 42 แห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยพุทธศักราช 2560
</div> <div id="ftn8">
[[#_ftnref8|[8]]] มาตรา 13 แห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยพุทธศักราช 2560
</div> <div id="ftn9">
[[#_ftnref9|[9]]] มาตรา 14 แห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยพุทธศักราช 2560
</div> <div id="ftn10">
[[#_ftnref10|[10]]] มาตรา 47 แห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยพุทธศักราช 2560
</div> <div id="ftn11">
[[#_ftnref11|[11]]] มาตรา 55 แห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยพุทธศักราช 2560
</div> <div id="ftn12">
[[#_ftnref12|[12]]] มาตรา 45 แห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยพุทธศักราช 2560
</div> <div id="ftn13">
[[#_ftnref13|[13]]] มาตรา 60 แห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยพุทธศักราช 2560
</div> <div id="ftn14">
[[#_ftnref14|[14]]] มาตรา 61 แห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยพุทธศักราช 2560
</div> <div id="ftn15">
[[#_ftnref15|[15]]] มาตรา 10 แห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยพุทธศักราช 2560
</div> <div id="ftn16">
[[#_ftnref16|[16]]] มาตรา 30 แห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยพุทธศักราช 2560
</div> </div>
[[Category:สถาบันตุลาการ]][[Category:ทหาร]][[Category:กฎหมายอาญา]]