ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ผู้เขียน พนารัตน์ มาศฉมาดล - ประวัติรุ่นแก้ไข

Trikao เมื่อ 08:59, 14 มีนาคม 2566

2023-03-14T08:59:30Z

Trikao เมื่อ 08:28, 9 มิถุนายน 2565

2022-06-09T08:28:19Z

←รุ่นแก้ไขก่อนหน้า		รุ่นแก้ไขเมื่อ 15:28, 9 มิถุนายน 2565
บรรทัดที่ 20:		บรรทัดที่ 20:


	~~'''~~<span style="font-size:x-large;">คดีที่ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองมีอำนาจพิจารณาพิพากษา มีดังนี้</span>'''~~'''~~[[#_ftn4\|~~'''~~[4]~~'''~~]]'''		<span style="font-size:x-large;">'''คดีที่ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองมีอำนาจพิจารณาพิพากษา มีดังนี้[[#_ftn4\|[4]]]'''</span>

	(1) คดีที่มีมูลแห่งคดีเป็นการกล่าวหาว่าผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระ หรือผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน ร่ำรวยผิดปกติ ทุจริตต่อหน้าที่ หรือจงใจปฏิบัติหน้าที่ หรือใช้อำนาจขัดต่อบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญหรือกฎหมาย และรวมถึงการกระทำในฐานะตัวการ ผู้ใช้หรือผู้สนับสนุนในการกระทำความผิดดังกล่าว		(1) คดีที่มีมูลแห่งคดีเป็นการกล่าวหาว่าผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระ หรือผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน ร่ำรวยผิดปกติ ทุจริตต่อหน้าที่ หรือจงใจปฏิบัติหน้าที่ หรือใช้อำนาจขัดต่อบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญหรือกฎหมาย และรวมถึงการกระทำในฐานะตัวการ ผู้ใช้หรือผู้สนับสนุนในการกระทำความผิดดังกล่าว

	(2) ~~คดีที่คณะผู้ไต่สวนอิสระเห็นว่ากรรมการ~~ ป.ป.ช. มีพฤติการณ์ร่ำรวยผิดปกติ ทุจริตต่อหน้าที่ หรือจงใจปฏิบัติหน้าที่หรือใช้อำนาจขัดต่อบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญหรือกฎหมาย		(2) คดีที่คณะผู้ไต่สวนอิสระเห็นว่า กรรมการ ป.ป.ช. มีพฤติการณ์ร่ำรวยผิดปกติ ทุจริตต่อหน้าที่ หรือจงใจปฏิบัติหน้าที่หรือใช้อำนาจขัดต่อบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญหรือกฎหมาย

	(3) คดีที่ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง [[ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ\|ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ]] ผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระ หรือผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน หรือกรรมการ ป.ป.ช. หรือเจ้าหน้าที่ของสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ จงใจไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน หรือจงใจยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินหรือหนี้สินอันเป็นเท็จหรือปกปิดข้อเท็จจริง ที่ควรแจ้งให้ทราบ และมีพฤติการณ์อันควรเชื่อได้ว่ามีเจตนาไม่แสดงที่มาแห่งทรัพย์สินหรือหนี้สิน		(3) คดีที่ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง [[ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ\|ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ]] ผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระ หรือผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน หรือกรรมการ ป.ป.ช. หรือเจ้าหน้าที่ของสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ จงใจไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน หรือจงใจยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินหรือหนี้สินอันเป็นเท็จหรือปกปิดข้อเท็จจริง ที่ควรแจ้งให้ทราบ และมีพฤติการณ์อันควรเชื่อได้ว่ามีเจตนาไม่แสดงที่มาแห่งทรัพย์สินหรือหนี้สิน

Trikao เมื่อ 08:26, 9 มิถุนายน 2565

2022-06-09T08:26:22Z

←รุ่นแก้ไขก่อนหน้า		รุ่นแก้ไขเมื่อ 15:26, 9 มิถุนายน 2565
บรรทัดที่ 1:		บรรทัดที่ 1:

	'''ผู้เรียบเรียง :''' ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พนารัตน์ มาศฉมาดล		'''ผู้เรียบเรียง :''' ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พนารัตน์ มาศฉมาดล

	'''ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ''' : ศาสตราจารย์ ดร.บรรเจิด สิงคะเนติ		'''ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ''' : ศาสตราจารย์ ดร.บรรเจิด สิงคะเนติ


บรรทัดที่ 8:		บรรทัดที่ 8:
	<span style="font-size:x-large;">'''ความเป็นมาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง'''</span>		<span style="font-size:x-large;">'''ความเป็นมาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง'''</span>

	[[ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง]] ก่อตั้งขึ้นครั้งแรกตาม[[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย_พุทธศักราช_2540]] ให้เป็นแผนกหนึ่งในศาลฎีกา มีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีที่ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองและผู้ดำรงตำแหน่งอื่น ตามที่รัฐธรรมนูญกำหนด ในกรณีถูกกล่าวหาว่ามีทรัพย์สินเพิ่มขึ้นผิดปกติร่ำรวยผิดปกติ กระทำความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ราชการตามประมวลกฎหมายอาญา หรือกระทำความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ หรือทุจริตต่อหน้าที่ตามกฎหมายอื่น รวมทั้งบุคคลอื่นที่เป็นตัวการ ผู้ใช้หรือผู้สนับสนุนในการกระทำผิดทางอาญาดังกล่าวด้วย ต่อมาใน[[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย_พุทธศักราช_2550]] ได้บัญญัติในทำนองเดียวกัน โดยแก้ไขเพิ่มเติมหลักการสำคัญบางประการ เช่น การแก้ไของค์กรตรวจสอบผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองที่จงใจไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบตามที่กำหนดไว้ในรัฐธรรมนูญจากเดิมที่กำหนดให้เป็นหน้าที่ของศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยชี้ขาด[[#_ftn1\|[1]]] เป็นหน้าที่ของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองวินิจฉัย[[#_ftn2\|[2]]] การกำหนดให้ศาลฎีกาแต่งตั้งผู้ไต่สวนอิสระ รวมถึงการกำหนดจำนวนองค์คณะผู้พิพากษาในศาลฎีกาซึ่งดำรงตำแหน่งไม่ต่ำกว่าผู้พิพากษาศาลฎีกา 9 คน เพื่อพิจารณาพิพากษาคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองแต่ละคน ตลอดจนเพิ่มอำนาจหน้าที่ในการพิจารณาพิพากษา		[[ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง\|ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง]] ก่อตั้งขึ้นครั้งแรกตาม[[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย_พุทธศักราช_2540\|รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย_พุทธศักราช_2540]] ให้เป็นแผนกหนึ่งในศาลฎีกา มีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีที่ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองและผู้ดำรงตำแหน่งอื่น ตามที่รัฐธรรมนูญกำหนด ในกรณีถูกกล่าวหาว่ามีทรัพย์สินเพิ่มขึ้นผิดปกติร่ำรวยผิดปกติ กระทำความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ราชการตามประมวลกฎหมายอาญา หรือกระทำความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ หรือทุจริตต่อหน้าที่ตามกฎหมายอื่น รวมทั้งบุคคลอื่นที่เป็นตัวการ ผู้ใช้หรือผู้สนับสนุนในการกระทำผิดทางอาญาดังกล่าวด้วย ต่อมาใน[[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย_พุทธศักราช_2550\|รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย_พุทธศักราช_2550]] ได้บัญญัติในทำนองเดียวกัน โดยแก้ไขเพิ่มเติมหลักการสำคัญบางประการ เช่น การแก้ไของค์กรตรวจสอบผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองที่จงใจไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบตามที่กำหนดไว้ในรัฐธรรมนูญจากเดิมที่กำหนดให้เป็นหน้าที่ของศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยชี้ขาด[[#_ftn1\|[1]]] เป็นหน้าที่ของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองวินิจฉัย[[#_ftn2\|[2]]] การกำหนดให้ศาลฎีกาแต่งตั้งผู้ไต่สวนอิสระ รวมถึงการกำหนดจำนวนองค์คณะผู้พิพากษาในศาลฎีกาซึ่งดำรงตำแหน่งไม่ต่ำกว่าผู้พิพากษาศาลฎีกา 9 คน เพื่อพิจารณาพิพากษาคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองแต่ละคน ตลอดจนเพิ่มอำนาจหน้าที่ในการพิจารณาพิพากษา

	ปัจจุบัน [[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย_พุทธศักราช_2560]] กำหนดให้มีแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองในศาลฎีกา การพิจารณาคดีเน้นความรวดเร็ว และเพิ่มเติมหลักการใหม่โดยเปิดโอกาสให้คู่ความสามารถยื่นอุทธรณ์ต่อที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกาตามหลักปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน และกำหนดรูปแบบการพิจารณาอุทธรณ์คำพิพากษาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง รวมทั้งจัดตั้งองค์คณะของศาลฎีกาเพื่อทำหน้าที่ในการพิจารณาพิพากษาอุทธรณ์แทนที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกา		ปัจจุบัน [[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย_พุทธศักราช_2560\|รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย_พุทธศักราช_2560]] กำหนดให้มีแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองในศาลฎีกา การพิจารณาคดีเน้นความรวดเร็ว และเพิ่มเติมหลักการใหม่โดยเปิดโอกาสให้คู่ความสามารถยื่นอุทธรณ์ต่อที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกาตามหลักปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน และกำหนดรูปแบบการพิจารณาอุทธรณ์คำพิพากษาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง รวมทั้งจัดตั้งองค์คณะของศาลฎีกาเพื่อทำหน้าที่ในการพิจารณาพิพากษาอุทธรณ์แทนที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกา


บรรทัดที่ 20:		บรรทัดที่ 20:


	<span style="font-size:x-large;">'''คดีที่ศาล''''''ฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง'''</span>'''<span style="font-size:x-large;">~~มีอำนาจพิจารณาพิพากษา~~ มีดังนี้</span>[[#_ftn4\|'''[4]''']]'''		'''<span style="font-size:x-large;">คดีที่ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองมีอำนาจพิจารณาพิพากษา มีดังนี้</span>''''''[[#_ftn4\|'''[4]''']]'''

	(1) คดีที่มีมูลแห่งคดีเป็นการกล่าวหาว่าผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระ หรือผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน ร่ำรวยผิดปกติ ทุจริตต่อหน้าที่ หรือจงใจปฏิบัติหน้าที่ หรือใช้อำนาจขัดต่อบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญหรือกฎหมาย และรวมถึงการกระทำในฐานะตัวการ ผู้ใช้หรือผู้สนับสนุนในการกระทำความผิดดังกล่าว		(1) คดีที่มีมูลแห่งคดีเป็นการกล่าวหาว่าผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระ หรือผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน ร่ำรวยผิดปกติ ทุจริตต่อหน้าที่ หรือจงใจปฏิบัติหน้าที่ หรือใช้อำนาจขัดต่อบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญหรือกฎหมาย และรวมถึงการกระทำในฐานะตัวการ ผู้ใช้หรือผู้สนับสนุนในการกระทำความผิดดังกล่าว
บรรทัดที่ 26:		บรรทัดที่ 26:
	(2) คดีที่คณะผู้ไต่สวนอิสระเห็นว่ากรรมการ ป.ป.ช. มีพฤติการณ์ร่ำรวยผิดปกติ ทุจริตต่อหน้าที่ หรือจงใจปฏิบัติหน้าที่หรือใช้อำนาจขัดต่อบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญหรือกฎหมาย		(2) คดีที่คณะผู้ไต่สวนอิสระเห็นว่ากรรมการ ป.ป.ช. มีพฤติการณ์ร่ำรวยผิดปกติ ทุจริตต่อหน้าที่ หรือจงใจปฏิบัติหน้าที่หรือใช้อำนาจขัดต่อบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญหรือกฎหมาย

	(3) คดีที่ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง [[ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ]] ผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระ หรือผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน หรือกรรมการ ป.ป.ช. หรือเจ้าหน้าที่ของสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ จงใจไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน หรือจงใจยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินหรือหนี้สินอันเป็นเท็จหรือปกปิดข้อเท็จจริง ที่ควรแจ้งให้ทราบ และมีพฤติการณ์อันควรเชื่อได้ว่ามีเจตนาไม่แสดงที่มาแห่งทรัพย์สินหรือหนี้สิน		(3) คดีที่ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง [[ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ\|ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ]] ผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระ หรือผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน หรือกรรมการ ป.ป.ช. หรือเจ้าหน้าที่ของสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ จงใจไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน หรือจงใจยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินหรือหนี้สินอันเป็นเท็จหรือปกปิดข้อเท็จจริง ที่ควรแจ้งให้ทราบ และมีพฤติการณ์อันควรเชื่อได้ว่ามีเจตนาไม่แสดงที่มาแห่งทรัพย์สินหรือหนี้สิน



	<span style="font-size:x-large;">'''~~วิธีพิจารณาคดีของศาล''''''ฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง~~'''</span>		<span style="font-size:x-large;">'''วิธีพิจารณาคดีของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง'''</span>

	กฎหมายกำหนดให้วิธีพิจารณาคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองเป็น '''“ระบบไต่สวน”''' โดยให้ศาลค้นหาความจริงไม่ว่าจะเป็นคุณหรือเป็นโทษแก่ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง และให้ศาลรับฟังพยานหลักฐานได้ การกำหนดให้ใช้ระบบไต่สวนเพื่อให้การพิจารณาคดีเป็นไปโดยรวดเร็ว เพื่อให้เหมาะสมผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองเนื่องจากเป็นบุคคลที่มีอิทธิพลมากกว่าบุคคลทั่วไป และเพื่อการป้องกันและปราบปรามการทุจริตมีประสิทธิภาพมาก ให้นําสํานวนการไต่สวนของคณะกรรมการ ป.ป.ช. หรือของคณะผู้ไต่สวนอิสระ แล้วแต่กรณี เป็นหลักในการพิจารณาและเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม ให้ศาลมีอำนาจไต่สวนหาข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานเพิ่มเติมได้[[#_ftn5\|[5]]] ให้ศาลดำเนินกระบวนพิจารณาไต่สวนพยานหลักฐานต่อเนื่องติดต่อกันไป จนกว่าจะเสร็จการพิจารณา เว้นแต่จะมีเหตุสุดวิสัยหรือเหตุจำเป็นอื่นอันมิอาจก้าวล่วงได้[[#_ftn6\|[6]]]		กฎหมายกำหนดให้วิธีพิจารณาคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองเป็น '''“ระบบไต่สวน”''' โดยให้ศาลค้นหาความจริงไม่ว่าจะเป็นคุณหรือเป็นโทษแก่ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง และให้ศาลรับฟังพยานหลักฐานได้ การกำหนดให้ใช้ระบบไต่สวนเพื่อให้การพิจารณาคดีเป็นไปโดยรวดเร็ว เพื่อให้เหมาะสมผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองเนื่องจากเป็นบุคคลที่มีอิทธิพลมากกว่าบุคคลทั่วไป และเพื่อการป้องกันและปราบปรามการทุจริตมีประสิทธิภาพมาก ให้นําสํานวนการไต่สวนของคณะกรรมการ ป.ป.ช. หรือของคณะผู้ไต่สวนอิสระ แล้วแต่กรณี เป็นหลักในการพิจารณาและเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม ให้ศาลมีอำนาจไต่สวนหาข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานเพิ่มเติมได้[[#_ftn5\|[5]]] ให้ศาลดำเนินกระบวนพิจารณาไต่สวนพยานหลักฐานต่อเนื่องติดต่อกันไป จนกว่าจะเสร็จการพิจารณา เว้นแต่จะมีเหตุสุดวิสัยหรือเหตุจำเป็นอื่นอันมิอาจก้าวล่วงได้[[#_ftn6\|[6]]]
บรรทัดที่ 82:		บรรทัดที่ 82:
	[[#_ftnref10\|[10]]] มาตรา 63 แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง พ.ศ. 2560		[[#_ftnref10\|[10]]] มาตรา 63 แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง พ.ศ. 2560
	</div> </div>		</div> </div>
	[[Category:สถาบันตุลาการ]][[Category:นักการเมือง]]		[[Category:สถาบันตุลาการ]] [[Category:นักการเมือง]]

Trikao: สร้างหน้าด้วย " '''ผู้เรียบเรียง :''' ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พนารัตน์ มาศฉม..."

2022-06-09T08:24:43Z

สร้างหน้าด้วย " '''ผู้เรียบเรียง :''' ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พนารัตน์ มาศฉม..."

หน้าใหม่

'''ผู้เรียบเรียง :''' ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พนารัตน์ มาศฉมาดล

'''ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ''' : ศาสตราจารย์ ดร.บรรเจิด สิงคะเนติ

 

<span style="font-size:x-large;">'''ความเป็นมาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง'''</span>

          [[ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง]] ก่อตั้งขึ้นครั้งแรกตาม[[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย_พุทธศักราช_2540]] ให้เป็นแผนกหนึ่งในศาลฎีกา มีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีที่ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองและผู้ดำรงตำแหน่งอื่น ตามที่รัฐธรรมนูญกำหนด ในกรณีถูกกล่าวหาว่ามีทรัพย์สินเพิ่มขึ้นผิดปกติร่ำรวยผิดปกติ กระทำความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ราชการตามประมวลกฎหมายอาญา หรือกระทำความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ หรือทุจริตต่อหน้าที่ตามกฎหมายอื่น รวมทั้งบุคคลอื่นที่เป็นตัวการ ผู้ใช้หรือผู้สนับสนุนในการกระทำผิดทางอาญาดังกล่าวด้วย ต่อมาใน[[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย_พุทธศักราช_2550]] ได้บัญญัติในทำนองเดียวกัน โดยแก้ไขเพิ่มเติมหลักการสำคัญบางประการ เช่น การแก้ไของค์กรตรวจสอบผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองที่จงใจไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินและเอกสารประกอบตามที่กำหนดไว้ในรัฐธรรมนูญจากเดิมที่กำหนดให้เป็นหน้าที่ของศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยชี้ขาด[[#_ftn1|[1]]] เป็นหน้าที่ของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองวินิจฉัย[[#_ftn2|[2]]] การกำหนดให้ศาลฎีกาแต่งตั้งผู้ไต่สวนอิสระ รวมถึงการกำหนดจำนวนองค์คณะผู้พิพากษาในศาลฎีกาซึ่งดำรงตำแหน่งไม่ต่ำกว่าผู้พิพากษาศาลฎีกา 9 คน เพื่อพิจารณาพิพากษาคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองแต่ละคน ตลอดจนเพิ่มอำนาจหน้าที่ในการพิจารณาพิพากษา

          ปัจจุบัน [[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย_พุทธศักราช_2560]] กำหนดให้มีแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองในศาลฎีกา การพิจารณาคดีเน้นความรวดเร็ว และเพิ่มเติมหลักการใหม่โดยเปิดโอกาสให้คู่ความสามารถยื่นอุทธรณ์ต่อที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกาตามหลักปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน และกำหนดรูปแบบการพิจารณาอุทธรณ์คำพิพากษาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง รวมทั้งจัดตั้งองค์คณะของศาลฎีกาเพื่อทำหน้าที่ในการพิจารณาพิพากษาอุทธรณ์แทนที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกา

 

<span style="font-size:x-large;">'''องค์คณะผู้พิพากษาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง'''</span>

          องค์คณะผู้พิพากษาประกอบด้วยผู้พิพากษาในศาลฎีกาซึ่งดำรงตำแหน่งไม่ต่ำกว่าผู้พิพากษาศาลฎีกา หรือผู้พิพากษาอาวุโสซึ่งเคยดำรงตำแหน่งไม่ต่ำกว่าผู้พิพากษาศาลฎีกา ซึ่งได้รับคัดเลือกโดยที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกา จำนวนไม่น้อยกว่า 5 คน แต่ไม่เกิน 9 คน การเลือกองค์คณะผู้พิพากษาเป็นรายคดี[[#_ftn3|[3]]] เพื่อให้เกิดความโปร่งใส เป็นธรรม และอำนวยความสะดวกในการพิจารณาคดีของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง การคัดเลือกองค์คณะผู้พิพากษาให้เป็นดุลพินิจของที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกาในการคัดเลือก ทั้งนี้ บทบัญญัติในสัดส่วนจำนวนองค์คณะผู้พิพากษาได้มีการเปลี่ยนแปลงแตกต่างจากรัฐธรรมนูญฉบับก่อน ๆ ที่กำหนด จำนวนองค์คณะผู้พิพากษาไว้จำนวนแน่นอน 9 คน แต่ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 เปิดให้เป็นดุลพินิจในการกำหนดองค์คณะได้ตามความเหมาะสม ภายใต้กรอบจำนวนที่รัฐธรรมนูญกำหนดไว้ เพื่อให้สามารถกำหนดจำนวนองค์คณะให้เหมาะสมกับลักษณะแห่งคดีได้

 

<span style="font-size:x-large;">'''คดีที่ศาล''''''ฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง'''</span>'''<span style="font-size:x-large;">มีอำนาจพิจารณาพิพากษา มีดังนี้</span>[[#_ftn4|'''[4]''']]'''

          (1) คดีที่มีมูลแห่งคดีเป็นการกล่าวหาว่าผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระ หรือผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน ร่ำรวยผิดปกติ ทุจริตต่อหน้าที่ หรือจงใจปฏิบัติหน้าที่ หรือใช้อำนาจขัดต่อบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญหรือกฎหมาย และรวมถึงการกระทำในฐานะตัวการ ผู้ใช้หรือผู้สนับสนุนในการกระทำความผิดดังกล่าว

          (2) คดีที่คณะผู้ไต่สวนอิสระเห็นว่ากรรมการ ป.ป.ช. มีพฤติการณ์ร่ำรวยผิดปกติ ทุจริตต่อหน้าที่ หรือจงใจปฏิบัติหน้าที่หรือใช้อำนาจขัดต่อบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญหรือกฎหมาย

          (3) คดีที่ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง [[ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ]] ผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระ หรือผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน หรือกรรมการ ป.ป.ช. หรือเจ้าหน้าที่ของสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ จงใจไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน หรือจงใจยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินหรือหนี้สินอันเป็นเท็จหรือปกปิดข้อเท็จจริง ที่ควรแจ้งให้ทราบ และมีพฤติการณ์อันควรเชื่อได้ว่ามีเจตนาไม่แสดงที่มาแห่งทรัพย์สินหรือหนี้สิน

 

<span style="font-size:x-large;">'''วิธีพิจารณาคดีของศาล''''''ฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง'''</span>

          กฎหมายกำหนดให้วิธีพิจารณาคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองเป็น '''“ระบบไต่สวน”''' โดยให้ศาลค้นหาความจริงไม่ว่าจะเป็นคุณหรือเป็นโทษแก่ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง และให้ศาลรับฟังพยานหลักฐานได้ การกำหนดให้ใช้ระบบไต่สวนเพื่อให้การพิจารณาคดีเป็นไปโดยรวดเร็ว เพื่อให้เหมาะสมผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองเนื่องจากเป็นบุคคลที่มีอิทธิพลมากกว่าบุคคลทั่วไป และเพื่อการป้องกันและปราบปรามการทุจริตมีประสิทธิภาพมาก ให้นําสํานวนการไต่สวนของคณะกรรมการ ป.ป.ช. หรือของคณะผู้ไต่สวนอิสระ แล้วแต่กรณี เป็นหลักในการพิจารณาและเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม ให้ศาลมีอำนาจไต่สวนหาข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานเพิ่มเติมได้[[#_ftn5|[5]]] ให้ศาลดำเนินกระบวนพิจารณาไต่สวนพยานหลักฐานต่อเนื่องติดต่อกันไป จนกว่าจะเสร็จการพิจารณา เว้นแต่จะมีเหตุสุดวิสัยหรือเหตุจำเป็นอื่นอันมิอาจก้าวล่วงได้[[#_ftn6|[6]]]

          เมื่อศาลประทับรับฟ้อง ให้ผู้ถูกกล่าวหาซึ่งดำรงตำแหน่งทางการเมือง กรรมการ ป.ป.ช. หรือ เจ้าหน้าที่ของรัฐ หยุดปฏิบัติหน้าที่จนกว่าจะมีคําพิพากษา เว้นแต่ศาลจะมีคำสั่งเป็นอย่างอื่น[[#_ftn7|[7]]] ในกรณีที่ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองมีคําพิพากษาให้ผู้ใด พ้นจากตำแหน่ง หรือคําพิพากษานั้นมีผลให้ผู้ใดพ้นจากตำแหน่ง ไม่ว่าจะมีการอุทธรณ์หรือไม่ ให้ผู้นั้นพ้นจากตำแหน่งตั้งแต่วันที่ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองมีคําพิพากษา[[#_ftn8|[8]]]

 

<span style="font-size:x-large;">'''หลักการอุทธรณ์คำพิพากษาของศาลฎีกาแผนคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง'''</span>

          คู่ความสามารถอุทธรณ์คำพิพากษาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองต่อที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกาได้ ภายใน 30 วัน นับแต่วันที่ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองมีคําพิพากษา[[#_ftn9|[9]]]

          หลักในการวินิจฉัยอุทธรณ์ของที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกาให้ดำเนินการ โดยองค์คณะของศาลฎีกา จำนวน 9 คน เพื่อพิจารณาอุทธรณ์นั้น ซึ่งที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกาคัดเลือกจากผู้พิพากษาในศาลฎีกาซึ่งดำรงตำแหน่งไม่ต่ำกว่าผู้พิพากษาหัวหน้าคณะในศาลฎีกา หรือผู้พิพากษาอาวุโสซึ่งเคยดำรงตำแหน่งไม่ต่ำกว่าผู้พิพากษาหัวหน้าคณะในศาลฎีกา ซึ่งไม่เคยพิจารณาคดีนั้นมาก่อน โดยให้เลือกเป็นรายคดี คําวินิจฉัยอุทธรณ์ขององค์คณะให้ถือว่าเป็นคําวินิจฉัยอุทธรณ์ของที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกา[[#_ftn10|[10]]]

          สิทธิของคู่ความในการยื่นอุทธรณ์คำพิพากษาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองให้สิทธิคู่ความสามารถอุทธรณ์คำพิพากษาของพิพากษาของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองได้ทั้งปัญหาข้อกฎหมายและปัญหาข้อเท็จจริง โดยไม่จำเป็นต้องมีพยานหลักฐานใหม่ซึ่งอาจทำให้ข้อเท็จจริงเปลี่ยนแปลงไปในสาระสำคัญ ซึ่งแตกต่างจากหลักการเดิมตามที่เคย บัญญัติไว้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550

 

<span style="font-size:x-large;">'''บรรณานุกรม'''</span>

ราชกิจจานุเบกษา/เล่ม 114/ตอนที่ 55 ก/11 ตุลาคม 2540. '''รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540'''

ราชกิจจานุเบกษา/เล่ม 124/ตอนที่ 47 ก/ 24 สิงหาคม 2550. '''รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550'''

ราชกิจจานุเบกษา/เล่ม 134/ตอนที่ 40 ก/ 6 เมษายน 2560. '''รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560'''

ราชกิจจานุเบกษา/เล่ม 134/ตอนที่ 99 ก/28 กันยายน 2560. '''พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง พ.ศ. 2560'''

 

<span style="font-size:x-large;">'''อ้างอิง'''</span>
<div><div id="ftn1">
[[#_ftnref1|[1]]] มาตรา 295 แห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540
</div> <div id="ftn2">
[[#_ftnref2|[2]]] มาตรา 263 แห่งแห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550
</div> <div id="ftn3">
[[#_ftnref3|[3]]] มาตรา 195 แห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560
</div> <div id="ftn4">
[[#_ftnref4|[4]]] มาตรา 10 แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง พ.ศ. 2560
</div> <div id="ftn5">
[[#_ftnref5|[5]]] มาตรา 6 แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง พ.ศ. 2560
</div> <div id="ftn6">
[[#_ftnref6|[6]]] มาตรา 15 แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง พ.ศ. 2560
</div> <div id="ftn7">
[[#_ftnref7|[7]]] มาตรา 17 แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง พ.ศ. 2560
</div> <div id="ftn8">
[[#_ftnref8|[8]]] มาตรา 195 วรรคหก แห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560
</div> <div id="ftn9">
[[#_ftnref9|[9]]] มาตรา 195 วรรคสี่ แห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560
</div> <div id="ftn10">
[[#_ftnref10|[10]]] มาตรา 63 แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง พ.ศ. 2560
</div> </div>
[[Category:สถาบันตุลาการ]][[Category:นักการเมือง]]