วุฒิสภา - ประวัติรุ่นแก้ไข

Teeraphan เมื่อ 12:01, 12 กันยายน 2553

2010-09-12T12:01:30Z

←รุ่นแก้ไขก่อนหน้า		รุ่นแก้ไขเมื่อ 19:01, 12 กันยายน 2553
บรรทัดที่ 35:		บรรทัดที่ 35:
	อำนาจหน้าที่ของวุฒิสภานั้นจะแตกต่างกันไปตามที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญแต่ละฉบับ รัฐธรรมนูญตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน สามารถจำแนกหน้าที่ได้ 6 ประการ คือ		อำนาจหน้าที่ของวุฒิสภานั้นจะแตกต่างกันไปตามที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญแต่ละฉบับ รัฐธรรมนูญตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน สามารถจำแนกหน้าที่ได้ 6 ประการ คือ

	1. ~~อำนาจหน้าที่ด้าน~~[[นิติบัญญัติ]]<ref>ไพโรจน์ โพธิไสย. '''บทบาทอำนาจหน้าที่ของวุฒิสภา : อดีต ปัจจุบัน (ฉบับปรับปรุงใหม่).''' หน้า 7-8.</ref> เป็นการกลั่นกรองและยับยั้งกฎหมายที่ผ่านความเห็นชอบจาก[[สภาผู้แทนราษฎร]] ทั้งในส่วนของร่างพระราชบัญญัติ ร่าง[[พระราชกำหนด]] ร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปี ร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายเพิ่มเติม และร่างพระราชบัญญัติโอนงบประมาณร่ายจ่าย ถือเป็นอำนาจหน้าที่หลักของวุฒิสภา แต่อย่างไรก็ตามมีรัฐธรรมนูญของไทย 2 ฉบับที่ให้อำนาจวุฒิสภาริเริ่มเสนอร่างพระราชบัญญัติได้ คือ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉะบับชั่วคราว) พุทธศักราช 2490 และ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2511		1. วุฒิสภามีอำนาจหน้าที่ด้าน[[นิติบัญญัติ]]<ref>ไพโรจน์ โพธิไสย. '''บทบาทอำนาจหน้าที่ของวุฒิสภา : อดีต ปัจจุบัน (ฉบับปรับปรุงใหม่).''' หน้า 7-8.</ref> เป็นการกลั่นกรองและยับยั้งกฎหมายที่ผ่านความเห็นชอบจาก[[สภาผู้แทนราษฎร]] ทั้งในส่วนของร่างพระราชบัญญัติ ร่าง[[พระราชกำหนด]] ร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปี ร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายเพิ่มเติม และร่างพระราชบัญญัติโอนงบประมาณร่ายจ่าย ถือเป็นอำนาจหน้าที่หลักของวุฒิสภา แต่อย่างไรก็ตามมีรัฐธรรมนูญของไทย 2 ฉบับที่ให้อำนาจวุฒิสภาริเริ่มเสนอร่างพระราชบัญญัติได้ คือ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉะบับชั่วคราว) พุทธศักราช 2490 และ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2511

	2. ~~อำนาจหน้าที่ด้าน~~[[การควบคุมการบริหารราชการแผ่นดิน]]		2. วุฒิสภามีอำนาจหน้าที่ด้าน[[การควบคุมการบริหารราชการแผ่นดิน]]

	2.1 การตั้งกระทู้ถาม รัฐธรรมนูญ (ที่บัญญัติให้มีสองสภา) ทุกฉบับ ให้อำนาจสมาชิกวุฒิสภามีสิทธิตั้งกระทู้ถาม[[รัฐมนตรี]]ในเรื่องใดอันเกี่ยวกับงานในหน้าที่ได้ในที่ประชุมวุฒิสภา		2.1 การตั้งกระทู้ถาม รัฐธรรมนูญ (ที่บัญญัติให้มีสองสภา) ทุกฉบับ ให้อำนาจสมาชิกวุฒิสภามีสิทธิตั้งกระทู้ถาม[[รัฐมนตรี]]ในเรื่องใดอันเกี่ยวกับงานในหน้าที่ได้ในที่ประชุมวุฒิสภา
บรรทัดที่ 51:		บรรทัดที่ 51:
	2.3 การตั้ง[[คณะกรรมาธิการ]] รัฐธรรมนูญทุกฉบับ (ที่บัญญัติให้มีสองสภา) กำหนดให้วุฒิสภามีอำนาจเลือกสมาชิกตั้งเป็นคณะกรรมาธิการสามัญ และเลือกสมาชิกหรือบุคคลที่มิได้เป็นคณะกรรมาธิการวิสามัญ เพื่อพิจารณาสอบสวน หรือศึกษาเรื่องใดๆ อันอยู่อำนาจหน้าที่ของวุฒิสภาแล้วรายงานต่อวุฒิสภา		2.3 การตั้ง[[คณะกรรมาธิการ]] รัฐธรรมนูญทุกฉบับ (ที่บัญญัติให้มีสองสภา) กำหนดให้วุฒิสภามีอำนาจเลือกสมาชิกตั้งเป็นคณะกรรมาธิการสามัญ และเลือกสมาชิกหรือบุคคลที่มิได้เป็นคณะกรรมาธิการวิสามัญ เพื่อพิจารณาสอบสวน หรือศึกษาเรื่องใดๆ อันอยู่อำนาจหน้าที่ของวุฒิสภาแล้วรายงานต่อวุฒิสภา

	3. ~~อำนาจหน้าที่ใน~~[[การให้ความเห็นชอบ]]ในเรื่องสำคัญต่างๆ เป็นอำนาจที่ต้องกระทำในนามของรัฐสภา กล่าวคือ ต้องกระทำในที่ประชุมร่วมกันระหว่างวุฒิสภาและสภาผู้แทนราษฎร เช่น [[การให้ความเห็นชอบ]]ในการแต่งตั้ง[[ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์]] การ[[ปฏิญาณตน]]ของผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ต่อรัฐสภา การรับทราบการแก้ไขเพิ่มเติม[[กฎมณเฑียรบาล]]ว่าด้วยการสืบสันตติวงศ์ การรับทราบหรือให้ความเห็นชอบในการสืบราชสมบัติ การมีมติให้รัฐสภาพิจารณาเรื่องอื่นใน[[สมัยประชุม]]สามัญนิติบัญญัติได้ การให้ความเห็นชอบในการทำหนังสือสัญญาสำคัญ [[การประกาศสงคราม]]และ การ[[ปิดสมัยประชุม]]สามัญ เป็นต้น อย่างไรก็ตามในระหว่างสภาผู้แทนราษฎรสิ้นอายุ หรือถูกยุบรัฐธรรมนูญได้บัญญัติให้วุฒิสภาทำหน้าที่รัฐสภาเพื่อให้ความเห็นชอบในกรณีต่างๆ ดังกล่าว ทั้งนี้เพื่อมิให้กิจการหรือผลประโยชน์ของประเทศต้องกระทบกระเทือน		3. วุฒิสภามีอำนาจหน้าที่ใน[[การให้ความเห็นชอบ]]ในเรื่องสำคัญต่างๆ เป็นอำนาจที่ต้องกระทำในนามของรัฐสภา กล่าวคือ ต้องกระทำในที่ประชุมร่วมกันระหว่างวุฒิสภาและสภาผู้แทนราษฎร เช่น [[การให้ความเห็นชอบ]]ในการแต่งตั้ง[[ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์]] การ[[ปฏิญาณตน]]ของผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ต่อรัฐสภา การรับทราบการแก้ไขเพิ่มเติม[[กฎมณเฑียรบาล]]ว่าด้วยการสืบสันตติวงศ์ การรับทราบหรือให้ความเห็นชอบในการสืบราชสมบัติ การมีมติให้รัฐสภาพิจารณาเรื่องอื่นใน[[สมัยประชุม]]สามัญนิติบัญญัติได้ การให้ความเห็นชอบในการทำหนังสือสัญญาสำคัญ [[การประกาศสงคราม]]และ การ[[ปิดสมัยประชุม]]สามัญ เป็นต้น อย่างไรก็ตามในระหว่างสภาผู้แทนราษฎรสิ้นอายุ หรือถูกยุบรัฐธรรมนูญได้บัญญัติให้วุฒิสภาทำหน้าที่รัฐสภาเพื่อให้ความเห็นชอบในกรณีต่างๆ ดังกล่าว ทั้งนี้เพื่อมิให้กิจการหรือผลประโยชน์ของประเทศต้องกระทบกระเทือน

	4. ~~การเลือก~~ แต่งตั้งให้คำแนะนำ และให้ความเห็นชอบให้บุคคลดำรงตำแหน่งในองค์กรต่างๆ ปรากฏในรัฐธรรมนูญแห่งราชราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 และรัฐธรรมนูญแห่งราชราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 ซึ่งบุคคลที่ได้รับการแต่งตั้งตามคำแนะนำของวุฒิสภา ส่วนใหญ่จะเป็นตุลาการและกรรมการในองค์กรอิสระต่างๆ เช่น [[ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ]] ประธานศาลปกครองสูงสุด [[คณะกรรมการการเลือกตั้ง]] [[ผู้ตรวจการแผ่นดิน]] [[คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ]] คณะกรรมการการตรวจเงินแผ่นดิน ผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน และคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เป็นต้น		4. วุฒิสภามีอำนาจในการเลือก แต่งตั้งให้คำแนะนำ และให้ความเห็นชอบให้บุคคลดำรงตำแหน่งในองค์กรต่างๆ ปรากฏในรัฐธรรมนูญแห่งราชราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 และรัฐธรรมนูญแห่งราชราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 ซึ่งบุคคลที่ได้รับการแต่งตั้งตามคำแนะนำของวุฒิสภา ส่วนใหญ่จะเป็นตุลาการและกรรมการในองค์กรอิสระต่างๆ เช่น [[ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ]] ประธานศาลปกครองสูงสุด [[คณะกรรมการการเลือกตั้ง]] [[ผู้ตรวจการแผ่นดิน]] [[คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ]] คณะกรรมการการตรวจเงินแผ่นดิน ผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน และคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เป็นต้น

	5. ~~การถอดถอนบุคคลออกจากตำแหน่ง~~ ปรากฏในรัฐธรรมนูญแห่งราชราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 และรัฐธรรมนูญแห่งราชราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 เป็นการถอดถอนบุคคลที่มีพฤติการณ์ร่ำรวยผิดปกติ ส่อไปในทางทุจริตต่อหน้าที่ ส่อว่ากระทำผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ราชการ ส่อว่ากระทำผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ในการยุติธรรม ส่อว่าจงใจใช้อำนาจหน้าที่ขัดต่อบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญหรือกฎหมายหรือฝ่าฝืน หรือไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานทางจริยธรรมอย่างร้ายแรงให้ออกจากตำแหน่ง บุคคลที่วุฒิสภามีอำนาจลงมติถอดถอนออกจากตำแหน่ง เช่น [[นายกรัฐมนตรี]] สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร สมาชิกวุฒิสภา ประธานศาลฎีกา ประธานศาลรัฐธรรมนูญ ประธานศาลปกครองสูงสุด อัยการสูงสุด กรรมการในองค์กรอิสระต่างๆ ผู้พิพากษา อัยการและผู้ดำรงตำแหน่งสูงตามที่พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปราม เป็นต้น		5. วุฒิสภามีอำนาจในการถอดถอนบุคคลออกจากตำแหน่ง ปรากฏในรัฐธรรมนูญแห่งราชราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 และรัฐธรรมนูญแห่งราชราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 เป็นการถอดถอนบุคคลที่มีพฤติการณ์ร่ำรวยผิดปกติ ส่อไปในทางทุจริตต่อหน้าที่ ส่อว่ากระทำผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ราชการ ส่อว่ากระทำผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ในการยุติธรรม ส่อว่าจงใจใช้อำนาจหน้าที่ขัดต่อบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญหรือกฎหมายหรือฝ่าฝืน หรือไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานทางจริยธรรมอย่างร้ายแรงให้ออกจากตำแหน่ง บุคคลที่วุฒิสภามีอำนาจลงมติถอดถอนออกจากตำแหน่ง เช่น [[นายกรัฐมนตรี]] สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร สมาชิกวุฒิสภา ประธานศาลฎีกา ประธานศาลรัฐธรรมนูญ ประธานศาลปกครองสูงสุด อัยการสูงสุด กรรมการในองค์กรอิสระต่างๆ ผู้พิพากษา อัยการและผู้ดำรงตำแหน่งสูงตามที่พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปราม เป็นต้น

	6. ~~อำนาจหน้าที่อื่นๆ~~ <ref>ไพโรจน์ โพธิไสย. '''บทบาทอำนาจหน้าที่ของวุฒิสภาตามบทบัญญัติรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550.''' กรุงเทพฯ : สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา, 2551. หน้า 77-80.</ref> เป็นการใช้อำนาจหน้าที่ในนามของ “รัฐสภา” ที่มีทั้งการที่ต้องกระทำในที่ประชุมร่วมกันของรัฐสภา และไม่ต้องประชุมร่วมกัน ดังนี้		6. วุฒิสภามีอำนาจหน้าที่อื่นๆ <ref>ไพโรจน์ โพธิไสย. '''บทบาทอำนาจหน้าที่ของวุฒิสภาตามบทบัญญัติรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550.''' กรุงเทพฯ : สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา, 2551. หน้า 77-80.</ref> เป็นการใช้อำนาจหน้าที่ในนามของ “รัฐสภา” ที่มีทั้งการที่ต้องกระทำในที่ประชุมร่วมกันของรัฐสภา และไม่ต้องประชุมร่วมกัน ดังนี้

	- การพิจารณาแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ		- การพิจารณาแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ

Teeraphan เมื่อ 08:20, 12 กันยายน 2553

2010-09-12T08:20:07Z

←รุ่นแก้ไขก่อนหน้า		รุ่นแก้ไขเมื่อ 15:20, 12 กันยายน 2553
บรรทัดที่ 9:		บรรทัดที่ 9:
	==ประวัติ ความเป็นมาของวุฒิสภาไทย==		==ประวัติ ความเป็นมาของวุฒิสภาไทย==

	กล่าวได้ว่าวุฒิสภามีพัฒนาการเริ่มแรกในรูปแบบของ[[~~สภาที่ปรึกษาราชการแผ่นดินและองคมนตรีสภา~~]]ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว <ref>ไพโรจน์ โพธิไสย. '''บทบาทอำนาจหน้าที่ของวุฒิสภา : อดีต ปัจจุบัน (ฉบับปรับปรุงใหม่).''' กรุงเทพฯ : สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา, 2549. หน้า 1.</ref> ต่อมาเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงการปกครองในปี พ.ศ. 2475 รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช 2475 ได้กำหนดให้[[สภาผู้แทนราษฎร]] มีสมาชิก 2 ประเภท ซึ่งสมาชิกประเภทที่ 2 นี้เองที่มีจุดมุ่งหมายเพื่อให้เป็นผู้นำทางให้แก่สมาชิกประเภทที่ 1 เสมือนเป็นพี่เลี้ยงให้แก่สมาชิกที่มาจาก[[การเลือกตั้ง]] ดังจะเห็นได้จากเหตุผลที่[[ปรีดี พนมยงค์\|นายปรีดี พนมยงค์]] แถลงต่อสภาผู้แทนราษฎร ความตอนหนึ่งว่า<ref>ไพโรจน์ โพธิไสย. '''บทบาทอำนาจหน้าที่ของวุฒิสภา : อดีต ปัจจุบัน (ฉบับปรับปรุงใหม่).''' กรุงเทพฯ : สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา, 2549. หน้า 1-2.</ref> ''“...ที่เราจำเป็นต้องมีสมาชิกประเภทที่สองไว้กึ่งหนึ่งก็เพื่อที่จะช่วยเหลือผู้แทนราษฎรในฐานะที่เพิ่งเริ่มมีการปกครองแบบรัฐธรรมนูญ เราย่อมทราบอยู่แล้วว่า ยังมีราษฎรอีกเป็นจำนวนมากที่ยังไม่ได้รับการศึกษาเพียงพอที่จะจัดการปกครอง ป้องกันผลประโยชน์ของตนเองได้บริบูรณ์ ถ้าขืนปล่อยให้ราษฎรเลือกผู้แทนโดยลำพังเองในเวลานี้แล้ว ผลร้ายก็จะตกอยู่แก่ราษฎร เพราะผู้ที่จะสมัครไปเป็นผู้แทนราษฎร อาจเป็นผู้ที่มีกำลังในทางทรัพย์ [[คณะราษฎร]] ปฏิญาณไว้ว่าถ้าราษฎรได้มีการศึกษาเพียงพอแล้ว ก็ยินดีที่จะปล่อยให้ราษฎรได้ปกครองตนเอง โดยไม่จำเป็นต้องมีสมาชิกประเภทที่2 ฉะนั้น จึงวางเงื่อนไขไว้ขอให้เข้าใจว่าสมาชิกประเภทที่ 2 เป็นเสมือนพี่เลี้ยงที่จะช่วยประคองการงานให้ดำเนินไปสมตามความมุ่งหมายของรัฐธรรมนูญและเป็นผู้ป้องกันผลประโยชน์อันแท้จริง...”'' แต่ทั้งสองกรณีดังกล่าวยังไม่ถือว่าวุฒิสภากำเนิดขึ้นอย่างแท้จริง วุฒิสภาเกิดขึ้นและมีบทบาทอย่างแท้จริงในระบบรัฐสภาไทยครั้งแรกใน ปี พ.ศ. 2489 จากการที่รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2489 ได้กำหนดให้มีรัฐสภา ประกอบด้วยสองสภา คือ [[สภาผู้แทนราษฎร]] และ[[พฤฒสภา]] มาจากการเลือกตั้งทางอ้อม โดยสมาชิกพฤฒสภามีคุณสมบัติสูงกว่าสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทั้งคุณวุฒิและวัยวุฒิ จำนวน 80 คน ทั้งนี้ด้วยความมุ่งหวังที่ว่าจะให้ประเทศไทยมีสถาบันหลักทำหน้าที่กลั่นกรองงานของสภาผู้แทนราษฎร ต่อมาในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉะบับชั่วคราว) พุทธศักราช 2490 ได้กำหนดให้ใช้ระบบสองสภา ประกอบด้วยสภาผู้แทนราษฎร และวุฒิสภา ซึ่งเปลี่ยนชื่อมาจาก [[พฤฒสภา]] โดยพระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้งสมาชิกวุฒิสภามีจำนวนเท่ากับสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ถือว่าเป็น[[รัฐธรรมนูญ]]ฉบับแรกที่เริ่มใช้คำว่า '''“วุฒิสภา”''' ในบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญ		กล่าวได้ว่าวุฒิสภามีพัฒนาการเริ่มแรกในรูปแบบของ[[สภาที่ปรึกษาราชการแผ่นดิน]]และ[[องคมนตรีสภา]]ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว <ref>ไพโรจน์ โพธิไสย. '''บทบาทอำนาจหน้าที่ของวุฒิสภา : อดีต ปัจจุบัน (ฉบับปรับปรุงใหม่).''' กรุงเทพฯ : สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา, 2549. หน้า 1.</ref> ต่อมาเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงการปกครองในปี พ.ศ. 2475 รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช 2475 ได้กำหนดให้[[สภาผู้แทนราษฎร]] มีสมาชิก 2 ประเภท ซึ่งสมาชิกประเภทที่ 2 นี้เองที่มีจุดมุ่งหมายเพื่อให้เป็นผู้นำทางให้แก่สมาชิกประเภทที่ 1 เสมือนเป็นพี่เลี้ยงให้แก่สมาชิกที่มาจาก[[การเลือกตั้ง]] ดังจะเห็นได้จากเหตุผลที่[[ปรีดี พนมยงค์\|นายปรีดี พนมยงค์]] แถลงต่อสภาผู้แทนราษฎร ความตอนหนึ่งว่า<ref>ไพโรจน์ โพธิไสย. '''บทบาทอำนาจหน้าที่ของวุฒิสภา : อดีต ปัจจุบัน (ฉบับปรับปรุงใหม่).''' กรุงเทพฯ : สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา, 2549. หน้า 1-2.</ref> ''“...ที่เราจำเป็นต้องมีสมาชิกประเภทที่สองไว้กึ่งหนึ่งก็เพื่อที่จะช่วยเหลือผู้แทนราษฎรในฐานะที่เพิ่งเริ่มมีการปกครองแบบรัฐธรรมนูญ เราย่อมทราบอยู่แล้วว่า ยังมีราษฎรอีกเป็นจำนวนมากที่ยังไม่ได้รับการศึกษาเพียงพอที่จะจัดการปกครอง ป้องกันผลประโยชน์ของตนเองได้บริบูรณ์ ถ้าขืนปล่อยให้ราษฎรเลือกผู้แทนโดยลำพังเองในเวลานี้แล้ว ผลร้ายก็จะตกอยู่แก่ราษฎร เพราะผู้ที่จะสมัครไปเป็นผู้แทนราษฎร อาจเป็นผู้ที่มีกำลังในทางทรัพย์ [[คณะราษฎร]] ปฏิญาณไว้ว่าถ้าราษฎรได้มีการศึกษาเพียงพอแล้ว ก็ยินดีที่จะปล่อยให้ราษฎรได้ปกครองตนเอง โดยไม่จำเป็นต้องมีสมาชิกประเภทที่2 ฉะนั้น จึงวางเงื่อนไขไว้ขอให้เข้าใจว่าสมาชิกประเภทที่ 2 เป็นเสมือนพี่เลี้ยงที่จะช่วยประคองการงานให้ดำเนินไปสมตามความมุ่งหมายของรัฐธรรมนูญและเป็นผู้ป้องกันผลประโยชน์อันแท้จริง...”'' แต่ทั้งสองกรณีดังกล่าวยังไม่ถือว่าวุฒิสภากำเนิดขึ้นอย่างแท้จริง วุฒิสภาเกิดขึ้นและมีบทบาทอย่างแท้จริงในระบบรัฐสภาไทยครั้งแรกใน ปี พ.ศ. 2489 จากการที่รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2489 ได้กำหนดให้มีรัฐสภา ประกอบด้วยสองสภา คือ [[สภาผู้แทนราษฎร]] และ[[พฤฒสภา]] มาจากการเลือกตั้งทางอ้อม โดยสมาชิกพฤฒสภามีคุณสมบัติสูงกว่าสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทั้งคุณวุฒิและวัยวุฒิ จำนวน 80 คน ทั้งนี้ด้วยความมุ่งหวังที่ว่าจะให้ประเทศไทยมีสถาบันหลักทำหน้าที่กลั่นกรองงานของสภาผู้แทนราษฎร ต่อมาในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉะบับชั่วคราว) พุทธศักราช 2490 ได้กำหนดให้ใช้ระบบสองสภา ประกอบด้วยสภาผู้แทนราษฎร และวุฒิสภา ซึ่งเปลี่ยนชื่อมาจาก [[พฤฒสภา]] โดยพระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้งสมาชิกวุฒิสภามีจำนวนเท่ากับสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ถือว่าเป็น[[รัฐธรรมนูญ]]ฉบับแรกที่เริ่มใช้คำว่า '''“วุฒิสภา”''' ในบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญ

	ในการปกครองระบบรัฐสภาของไทยนั้นจะมีรูปแบบตามที่กำหนดไว้ในบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแต่ละฉบับ รัฐธรรมนูญที่กำหนดให้มีการปกครองแบบสองสภา คือ สภาผู้แทนราษฎร และวุฒิสภา มีจำนวนทั้งสิ้น 9 ฉบับ ดังนี้		ในการปกครองระบบรัฐสภาของไทยนั้นจะมีรูปแบบตามที่กำหนดไว้ในบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแต่ละฉบับ รัฐธรรมนูญที่กำหนดให้มีการปกครองแบบสองสภา คือ สภาผู้แทนราษฎร และวุฒิสภา มีจำนวนทั้งสิ้น 9 ฉบับ ดังนี้

Teeraphan เมื่อ 08:19, 12 กันยายน 2553

2010-09-12T08:19:25Z

←รุ่นแก้ไขก่อนหน้า		รุ่นแก้ไขเมื่อ 15:19, 12 กันยายน 2553
บรรทัดที่ 77:		บรรทัดที่ 77:
	1. กำหนดให้องค์กรภาควิชาการ ภาครัฐ ภาคเอกชน ภาควิชาชีพ และภาคอื่นมาลงทะเบียน พร้อมทั้งเสนอชื่อผู้ที่สมควรได้รับการสรรหาเป็นสมาชิกวุฒิสภา ต่อคณะกรรมการเลือกตั้งให้แล้วเสร็จภายใน 15 วันนับแต่วันสรรหา ทั้งนี้แต่ละองค์กรเสนอชื่อได้ 1 คน องค์กรดังกล่าวต้องมีคุณสมบัติ ดังนี้ ก) เป็นองค์กรในภาควิชาการ ภาครัฐ ภาคเอกชน ภาควิชาชีพ และภาคอื่นที่เป็นประโยชน์ในการปฏิบัติตามอำนาจหน้าที่ของวุฒิสภา ข) เป็นนิติบุคคลที่จัดตั้งขึ้นโดยกฎหมาย หรือเป็นนิติบุคคลที่ได้รับการรับรองโดยกฎหมายให้จัดตั้งขึ้นในราชอาณาจักรมาแล้วไม่น้อยกว่า 3 ปี และ ค) เป็นองค์กรที่มิได้แสวงผลกำไรหรือดำเนินกิจกรรมทางการเมือง		1. กำหนดให้องค์กรภาควิชาการ ภาครัฐ ภาคเอกชน ภาควิชาชีพ และภาคอื่นมาลงทะเบียน พร้อมทั้งเสนอชื่อผู้ที่สมควรได้รับการสรรหาเป็นสมาชิกวุฒิสภา ต่อคณะกรรมการเลือกตั้งให้แล้วเสร็จภายใน 15 วันนับแต่วันสรรหา ทั้งนี้แต่ละองค์กรเสนอชื่อได้ 1 คน องค์กรดังกล่าวต้องมีคุณสมบัติ ดังนี้ ก) เป็นองค์กรในภาควิชาการ ภาครัฐ ภาคเอกชน ภาควิชาชีพ และภาคอื่นที่เป็นประโยชน์ในการปฏิบัติตามอำนาจหน้าที่ของวุฒิสภา ข) เป็นนิติบุคคลที่จัดตั้งขึ้นโดยกฎหมาย หรือเป็นนิติบุคคลที่ได้รับการรับรองโดยกฎหมายให้จัดตั้งขึ้นในราชอาณาจักรมาแล้วไม่น้อยกว่า 3 ปี และ ค) เป็นองค์กรที่มิได้แสวงผลกำไรหรือดำเนินกิจกรรมทางการเมือง

	2. คณะกรรมการการเลือกตั้งตรวจสอบคุณสมบัติขององค์กรและคุณสมบัติผู้ได้รับเสนอชื่อต่อคณะกรรมการสรรหาสมาชิกวุฒิสภาภายใน 5 วัน นับแต่วันสิ้นสุดการเสนอชื่อซึ่งคณะกรรมการสรรหาประกอบด้วย ประธานศาลรัฐธรรมนูญ ประธานกรรมการการเลือกตั้ง ประธานผู้ตรวจการแผ่นดิน ประธานกรรมการการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ ประธานกรรมการตรวจเงินแผ่นดิน ผู้พิพากษาในศาลฎีกา 1 คน ซึ่งที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกามอบหมาย และตุลาการในศาลปกครองสูงสุด 1 คน ซึ่งที่ประชุมใหญ่ตุลาการใน[[ศาลปกครอง]]มอบหมาย รวม 7 คน		2. คณะกรรมการการเลือกตั้งตรวจสอบคุณสมบัติขององค์กรและคุณสมบัติผู้ได้รับเสนอชื่อต่อ[[คณะกรรมการสรรหาสมาชิกวุฒิสภา]]ภายใน 5 วัน นับแต่วันสิ้นสุดการเสนอชื่อซึ่งคณะกรรมการสรรหาประกอบด้วย ประธานศาลรัฐธรรมนูญ ประธานกรรมการการเลือกตั้ง ประธานผู้ตรวจการแผ่นดิน ประธานกรรมการการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ ประธานกรรมการตรวจเงินแผ่นดิน ผู้พิพากษาในศาลฎีกา 1 คน ซึ่งที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกามอบหมาย และตุลาการในศาลปกครองสูงสุด 1 คน ซึ่งที่ประชุมใหญ่ตุลาการใน[[ศาลปกครอง]]มอบหมาย รวม 7 คน

	3. คณะกรรมการสรรหาสมาชิกวุฒิสภาพิจาณาสรรหาและคัดเลือกบุคคลที่เหมาะสมที่จะดำรงตำแหน่งสมาชิกวุฒิสภาจำนวน 74 คน และแจ้งผลการพิจารณาต่อคณะกรรมการการเลือกตั้งภายใน 30 วันนับแต่วันที่ได้บัญชีรายชื่อ โดยผลการพิจารณาของคณะกรรมการสรรหาถือเป็นที่สุด หลังจากนั้นคณะกรรมการการเลือกตั้งประกาศผลการสรรหาและแจ้งผลการสรรหาไปยัง[[ประธานรัฐสภา]]เพื่อรับทราบและประกาศใน[[ราชกิจจานุเบกษา]]		3. คณะกรรมการสรรหาสมาชิกวุฒิสภาพิจาณาสรรหาและคัดเลือกบุคคลที่เหมาะสมที่จะดำรงตำแหน่งสมาชิกวุฒิสภาจำนวน 74 คน และแจ้งผลการพิจารณาต่อคณะกรรมการการเลือกตั้งภายใน 30 วันนับแต่วันที่ได้บัญชีรายชื่อ โดยผลการพิจารณาของคณะกรรมการสรรหาถือเป็นที่สุด หลังจากนั้นคณะกรรมการการเลือกตั้งประกาศผลการสรรหาและแจ้งผลการสรรหาไปยัง[[ประธานรัฐสภา]]เพื่อรับทราบและประกาศใน[[ราชกิจจานุเบกษา]]

Apirom เมื่อ 06:32, 20 กรกฎาคม 2553

2010-07-20T06:32:15Z

←รุ่นแก้ไขก่อนหน้า		รุ่นแก้ไขเมื่อ 13:32, 20 กรกฎาคม 2553
บรรทัดที่ 141:		บรรทัดที่ 141:
	* [[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2489]]		* [[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2489]]

	[[category:~~ความรู้เกี่ยวกับรัฐสภาไทย~~]]		[[category:สมาชิกวุฒิสภา]]

Panu เมื่อ 06:56, 18 มีนาคม 2553

2010-03-18T06:56:30Z

←รุ่นแก้ไขก่อนหน้า		รุ่นแก้ไขเมื่อ 13:56, 18 มีนาคม 2553
บรรทัดที่ 51:		บรรทัดที่ 51:
	2.3 การตั้ง[[คณะกรรมาธิการ]] รัฐธรรมนูญทุกฉบับ (ที่บัญญัติให้มีสองสภา) กำหนดให้วุฒิสภามีอำนาจเลือกสมาชิกตั้งเป็นคณะกรรมาธิการสามัญ และเลือกสมาชิกหรือบุคคลที่มิได้เป็นคณะกรรมาธิการวิสามัญ เพื่อพิจารณาสอบสวน หรือศึกษาเรื่องใดๆ อันอยู่อำนาจหน้าที่ของวุฒิสภาแล้วรายงานต่อวุฒิสภา		2.3 การตั้ง[[คณะกรรมาธิการ]] รัฐธรรมนูญทุกฉบับ (ที่บัญญัติให้มีสองสภา) กำหนดให้วุฒิสภามีอำนาจเลือกสมาชิกตั้งเป็นคณะกรรมาธิการสามัญ และเลือกสมาชิกหรือบุคคลที่มิได้เป็นคณะกรรมาธิการวิสามัญ เพื่อพิจารณาสอบสวน หรือศึกษาเรื่องใดๆ อันอยู่อำนาจหน้าที่ของวุฒิสภาแล้วรายงานต่อวุฒิสภา

	3. ~~อำนาจหน้าที่ในการให้ความเห็นชอบในเรื่องสำคัญต่างๆ~~ เป็นอำนาจที่ต้องกระทำในนามของรัฐสภา กล่าวคือ ต้องกระทำในที่ประชุมร่วมกันระหว่างวุฒิสภาและสภาผู้แทนราษฎร เช่น ~~การให้ความเห็นชอบในการแต่งตั้ง~~[[ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์]] การ[[ปฏิญาณตน]]ของผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ต่อรัฐสภา การรับทราบการแก้ไขเพิ่มเติม[[กฎมณเฑียรบาล]]ว่าด้วยการสืบสันตติวงศ์ การรับทราบหรือให้ความเห็นชอบในการสืบราชสมบัติ การมีมติให้รัฐสภาพิจารณาเรื่องอื่นใน[[สมัยประชุม]]สามัญนิติบัญญัติได้ การให้ความเห็นชอบในการทำหนังสือสัญญาสำคัญ [[การประกาศสงคราม]]และ การ[[ปิดสมัยประชุม]]สามัญ เป็นต้น อย่างไรก็ตามในระหว่างสภาผู้แทนราษฎรสิ้นอายุ หรือถูกยุบรัฐธรรมนูญได้บัญญัติให้วุฒิสภาทำหน้าที่รัฐสภาเพื่อให้ความเห็นชอบในกรณีต่างๆ ดังกล่าว ทั้งนี้เพื่อมิให้กิจการหรือผลประโยชน์ของประเทศต้องกระทบกระเทือน		3. อำนาจหน้าที่ใน[[การให้ความเห็นชอบ]]ในเรื่องสำคัญต่างๆ เป็นอำนาจที่ต้องกระทำในนามของรัฐสภา กล่าวคือ ต้องกระทำในที่ประชุมร่วมกันระหว่างวุฒิสภาและสภาผู้แทนราษฎร เช่น [[การให้ความเห็นชอบ]]ในการแต่งตั้ง[[ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์]] การ[[ปฏิญาณตน]]ของผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ต่อรัฐสภา การรับทราบการแก้ไขเพิ่มเติม[[กฎมณเฑียรบาล]]ว่าด้วยการสืบสันตติวงศ์ การรับทราบหรือให้ความเห็นชอบในการสืบราชสมบัติ การมีมติให้รัฐสภาพิจารณาเรื่องอื่นใน[[สมัยประชุม]]สามัญนิติบัญญัติได้ การให้ความเห็นชอบในการทำหนังสือสัญญาสำคัญ [[การประกาศสงคราม]]และ การ[[ปิดสมัยประชุม]]สามัญ เป็นต้น อย่างไรก็ตามในระหว่างสภาผู้แทนราษฎรสิ้นอายุ หรือถูกยุบรัฐธรรมนูญได้บัญญัติให้วุฒิสภาทำหน้าที่รัฐสภาเพื่อให้ความเห็นชอบในกรณีต่างๆ ดังกล่าว ทั้งนี้เพื่อมิให้กิจการหรือผลประโยชน์ของประเทศต้องกระทบกระเทือน

	4. การเลือก แต่งตั้งให้คำแนะนำ และให้ความเห็นชอบให้บุคคลดำรงตำแหน่งในองค์กรต่างๆ ปรากฏในรัฐธรรมนูญแห่งราชราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 และรัฐธรรมนูญแห่งราชราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 ซึ่งบุคคลที่ได้รับการแต่งตั้งตามคำแนะนำของวุฒิสภา ส่วนใหญ่จะเป็นตุลาการและกรรมการในองค์กรอิสระต่างๆ เช่น [[ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ]] ประธานศาลปกครองสูงสุด [[คณะกรรมการการเลือกตั้ง]] [[ผู้ตรวจการแผ่นดิน]] [[คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ]] คณะกรรมการการตรวจเงินแผ่นดิน ผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน และคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เป็นต้น		4. การเลือก แต่งตั้งให้คำแนะนำ และให้ความเห็นชอบให้บุคคลดำรงตำแหน่งในองค์กรต่างๆ ปรากฏในรัฐธรรมนูญแห่งราชราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 และรัฐธรรมนูญแห่งราชราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 ซึ่งบุคคลที่ได้รับการแต่งตั้งตามคำแนะนำของวุฒิสภา ส่วนใหญ่จะเป็นตุลาการและกรรมการในองค์กรอิสระต่างๆ เช่น [[ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ]] ประธานศาลปกครองสูงสุด [[คณะกรรมการการเลือกตั้ง]] [[ผู้ตรวจการแผ่นดิน]] [[คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ]] คณะกรรมการการตรวจเงินแผ่นดิน ผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน และคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เป็นต้น

Panu เมื่อ 07:28, 8 ธันวาคม 2552

2009-12-08T07:28:01Z

←รุ่นแก้ไขก่อนหน้า		รุ่นแก้ไขเมื่อ 14:28, 8 ธันวาคม 2552
บรรทัดที่ 9:		บรรทัดที่ 9:
	==ประวัติ ความเป็นมาของวุฒิสภาไทย==		==ประวัติ ความเป็นมาของวุฒิสภาไทย==

	กล่าวได้ว่าวุฒิสภามีพัฒนาการเริ่มแรกในรูปแบบของ[[สภาที่ปรึกษาราชการแผ่นดินและองคมนตรีสภา]]ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว <ref>ไพโรจน์ โพธิไสย. '''บทบาทอำนาจหน้าที่ของวุฒิสภา : อดีต ปัจจุบัน (ฉบับปรับปรุงใหม่).''' กรุงเทพฯ : สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา, 2549. หน้า 1.</ref> ต่อมาเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงการปกครองในปี พ.ศ. 2475 รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช 2475 ได้กำหนดให้[[สภาผู้แทนราษฎร]] มีสมาชิก 2 ประเภท ซึ่งสมาชิกประเภทที่ 2 นี้เองที่มีจุดมุ่งหมายเพื่อให้เป็นผู้นำทางให้แก่สมาชิกประเภทที่ 1 เสมือนเป็นพี่เลี้ยงให้แก่สมาชิกที่มาจาก[[การเลือกตั้ง]] ~~ดังจะเห็นได้จากเหตุผลที่นายปรีดี~~ พนมยงค์ แถลงต่อสภาผู้แทนราษฎร ความตอนหนึ่งว่า<ref>ไพโรจน์ โพธิไสย. '''บทบาทอำนาจหน้าที่ของวุฒิสภา : อดีต ปัจจุบัน (ฉบับปรับปรุงใหม่).''' กรุงเทพฯ : สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา, 2549. หน้า 1-2.</ref> ''“...ที่เราจำเป็นต้องมีสมาชิกประเภทที่สองไว้กึ่งหนึ่งก็เพื่อที่จะช่วยเหลือผู้แทนราษฎรในฐานะที่เพิ่งเริ่มมีการปกครองแบบรัฐธรรมนูญ เราย่อมทราบอยู่แล้วว่า ยังมีราษฎรอีกเป็นจำนวนมากที่ยังไม่ได้รับการศึกษาเพียงพอที่จะจัดการปกครอง ป้องกันผลประโยชน์ของตนเองได้บริบูรณ์ ถ้าขืนปล่อยให้ราษฎรเลือกผู้แทนโดยลำพังเองในเวลานี้แล้ว ผลร้ายก็จะตกอยู่แก่ราษฎร เพราะผู้ที่จะสมัครไปเป็นผู้แทนราษฎร อาจเป็นผู้ที่มีกำลังในทางทรัพย์ [[คณะราษฎร]] ปฏิญาณไว้ว่าถ้าราษฎรได้มีการศึกษาเพียงพอแล้ว ก็ยินดีที่จะปล่อยให้ราษฎรได้ปกครองตนเอง โดยไม่จำเป็นต้องมีสมาชิกประเภทที่2 ฉะนั้น จึงวางเงื่อนไขไว้ขอให้เข้าใจว่าสมาชิกประเภทที่ 2 เป็นเสมือนพี่เลี้ยงที่จะช่วยประคองการงานให้ดำเนินไปสมตามความมุ่งหมายของรัฐธรรมนูญและเป็นผู้ป้องกันผลประโยชน์อันแท้จริง...”'' แต่ทั้งสองกรณีดังกล่าวยังไม่ถือว่าวุฒิสภากำเนิดขึ้นอย่างแท้จริง วุฒิสภาเกิดขึ้นและมีบทบาทอย่างแท้จริงในระบบรัฐสภาไทยครั้งแรกใน ปี พ.ศ. 2489 จากการที่รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2489 ได้กำหนดให้มีรัฐสภา ประกอบด้วยสองสภา คือ [[สภาผู้แทนราษฎร]] และ[[พฤฒสภา]] มาจากการเลือกตั้งทางอ้อม โดยสมาชิกพฤฒสภามีคุณสมบัติสูงกว่าสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทั้งคุณวุฒิและวัยวุฒิ จำนวน 80 คน ทั้งนี้ด้วยความมุ่งหวังที่ว่าจะให้ประเทศไทยมีสถาบันหลักทำหน้าที่กลั่นกรองงานของสภาผู้แทนราษฎร ต่อมาในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉะบับชั่วคราว) พุทธศักราช 2490 ได้กำหนดให้ใช้ระบบสองสภา ประกอบด้วยสภาผู้แทนราษฎร และวุฒิสภา ซึ่งเปลี่ยนชื่อมาจาก [[พฤฒสภา]] โดยพระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้งสมาชิกวุฒิสภามีจำนวนเท่ากับสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ถือว่าเป็น[[รัฐธรรมนูญ]]ฉบับแรกที่เริ่มใช้คำว่า '''“วุฒิสภา”''' ในบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญ		กล่าวได้ว่าวุฒิสภามีพัฒนาการเริ่มแรกในรูปแบบของ[[สภาที่ปรึกษาราชการแผ่นดินและองคมนตรีสภา]]ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว <ref>ไพโรจน์ โพธิไสย. '''บทบาทอำนาจหน้าที่ของวุฒิสภา : อดีต ปัจจุบัน (ฉบับปรับปรุงใหม่).''' กรุงเทพฯ : สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา, 2549. หน้า 1.</ref> ต่อมาเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงการปกครองในปี พ.ศ. 2475 รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช 2475 ได้กำหนดให้[[สภาผู้แทนราษฎร]] มีสมาชิก 2 ประเภท ซึ่งสมาชิกประเภทที่ 2 นี้เองที่มีจุดมุ่งหมายเพื่อให้เป็นผู้นำทางให้แก่สมาชิกประเภทที่ 1 เสมือนเป็นพี่เลี้ยงให้แก่สมาชิกที่มาจาก[[การเลือกตั้ง]] ดังจะเห็นได้จากเหตุผลที่[[ปรีดี พนมยงค์\|นายปรีดี พนมยงค์]] แถลงต่อสภาผู้แทนราษฎร ความตอนหนึ่งว่า<ref>ไพโรจน์ โพธิไสย. '''บทบาทอำนาจหน้าที่ของวุฒิสภา : อดีต ปัจจุบัน (ฉบับปรับปรุงใหม่).''' กรุงเทพฯ : สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา, 2549. หน้า 1-2.</ref> ''“...ที่เราจำเป็นต้องมีสมาชิกประเภทที่สองไว้กึ่งหนึ่งก็เพื่อที่จะช่วยเหลือผู้แทนราษฎรในฐานะที่เพิ่งเริ่มมีการปกครองแบบรัฐธรรมนูญ เราย่อมทราบอยู่แล้วว่า ยังมีราษฎรอีกเป็นจำนวนมากที่ยังไม่ได้รับการศึกษาเพียงพอที่จะจัดการปกครอง ป้องกันผลประโยชน์ของตนเองได้บริบูรณ์ ถ้าขืนปล่อยให้ราษฎรเลือกผู้แทนโดยลำพังเองในเวลานี้แล้ว ผลร้ายก็จะตกอยู่แก่ราษฎร เพราะผู้ที่จะสมัครไปเป็นผู้แทนราษฎร อาจเป็นผู้ที่มีกำลังในทางทรัพย์ [[คณะราษฎร]] ปฏิญาณไว้ว่าถ้าราษฎรได้มีการศึกษาเพียงพอแล้ว ก็ยินดีที่จะปล่อยให้ราษฎรได้ปกครองตนเอง โดยไม่จำเป็นต้องมีสมาชิกประเภทที่2 ฉะนั้น จึงวางเงื่อนไขไว้ขอให้เข้าใจว่าสมาชิกประเภทที่ 2 เป็นเสมือนพี่เลี้ยงที่จะช่วยประคองการงานให้ดำเนินไปสมตามความมุ่งหมายของรัฐธรรมนูญและเป็นผู้ป้องกันผลประโยชน์อันแท้จริง...”'' แต่ทั้งสองกรณีดังกล่าวยังไม่ถือว่าวุฒิสภากำเนิดขึ้นอย่างแท้จริง วุฒิสภาเกิดขึ้นและมีบทบาทอย่างแท้จริงในระบบรัฐสภาไทยครั้งแรกใน ปี พ.ศ. 2489 จากการที่รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2489 ได้กำหนดให้มีรัฐสภา ประกอบด้วยสองสภา คือ [[สภาผู้แทนราษฎร]] และ[[พฤฒสภา]] มาจากการเลือกตั้งทางอ้อม โดยสมาชิกพฤฒสภามีคุณสมบัติสูงกว่าสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทั้งคุณวุฒิและวัยวุฒิ จำนวน 80 คน ทั้งนี้ด้วยความมุ่งหวังที่ว่าจะให้ประเทศไทยมีสถาบันหลักทำหน้าที่กลั่นกรองงานของสภาผู้แทนราษฎร ต่อมาในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉะบับชั่วคราว) พุทธศักราช 2490 ได้กำหนดให้ใช้ระบบสองสภา ประกอบด้วยสภาผู้แทนราษฎร และวุฒิสภา ซึ่งเปลี่ยนชื่อมาจาก [[พฤฒสภา]] โดยพระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้งสมาชิกวุฒิสภามีจำนวนเท่ากับสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ถือว่าเป็น[[รัฐธรรมนูญ]]ฉบับแรกที่เริ่มใช้คำว่า '''“วุฒิสภา”''' ในบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญ

	ในการปกครองระบบรัฐสภาของไทยนั้นจะมีรูปแบบตามที่กำหนดไว้ในบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแต่ละฉบับ รัฐธรรมนูญที่กำหนดให้มีการปกครองแบบสองสภา คือ สภาผู้แทนราษฎร และวุฒิสภา มีจำนวนทั้งสิ้น 9 ฉบับ ดังนี้		ในการปกครองระบบรัฐสภาของไทยนั้นจะมีรูปแบบตามที่กำหนดไว้ในบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแต่ละฉบับ รัฐธรรมนูญที่กำหนดให้มีการปกครองแบบสองสภา คือ สภาผู้แทนราษฎร และวุฒิสภา มีจำนวนทั้งสิ้น 9 ฉบับ ดังนี้

Panu เมื่อ 03:24, 23 พฤศจิกายน 2552

2009-11-23T03:24:45Z

←รุ่นแก้ไขก่อนหน้า		รุ่นแก้ไขเมื่อ 10:24, 23 พฤศจิกายน 2552
บรรทัดที่ 51:		บรรทัดที่ 51:
	2.3 การตั้ง[[คณะกรรมาธิการ]] รัฐธรรมนูญทุกฉบับ (ที่บัญญัติให้มีสองสภา) กำหนดให้วุฒิสภามีอำนาจเลือกสมาชิกตั้งเป็นคณะกรรมาธิการสามัญ และเลือกสมาชิกหรือบุคคลที่มิได้เป็นคณะกรรมาธิการวิสามัญ เพื่อพิจารณาสอบสวน หรือศึกษาเรื่องใดๆ อันอยู่อำนาจหน้าที่ของวุฒิสภาแล้วรายงานต่อวุฒิสภา		2.3 การตั้ง[[คณะกรรมาธิการ]] รัฐธรรมนูญทุกฉบับ (ที่บัญญัติให้มีสองสภา) กำหนดให้วุฒิสภามีอำนาจเลือกสมาชิกตั้งเป็นคณะกรรมาธิการสามัญ และเลือกสมาชิกหรือบุคคลที่มิได้เป็นคณะกรรมาธิการวิสามัญ เพื่อพิจารณาสอบสวน หรือศึกษาเรื่องใดๆ อันอยู่อำนาจหน้าที่ของวุฒิสภาแล้วรายงานต่อวุฒิสภา

	3. อำนาจหน้าที่ในการให้ความเห็นชอบในเรื่องสำคัญต่างๆ เป็นอำนาจที่ต้องกระทำในนามของรัฐสภา กล่าวคือ ต้องกระทำในที่ประชุมร่วมกันระหว่างวุฒิสภาและสภาผู้แทนราษฎร เช่น ~~การให้ความเห็นชอบในการแต่งตั้งผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์~~ การ[[ปฏิญาณตน]]ของผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ต่อรัฐสภา การรับทราบการแก้ไขเพิ่มเติม[[กฎมณเฑียรบาล]]ว่าด้วยการสืบสันตติวงศ์ การรับทราบหรือให้ความเห็นชอบในการสืบราชสมบัติ การมีมติให้รัฐสภาพิจารณาเรื่องอื่นใน[[สมัยประชุม]]สามัญนิติบัญญัติได้ การให้ความเห็นชอบในการทำหนังสือสัญญาสำคัญ [[การประกาศสงคราม]]และ การ[[ปิดสมัยประชุม]]สามัญ เป็นต้น อย่างไรก็ตามในระหว่างสภาผู้แทนราษฎรสิ้นอายุ หรือถูกยุบรัฐธรรมนูญได้บัญญัติให้วุฒิสภาทำหน้าที่รัฐสภาเพื่อให้ความเห็นชอบในกรณีต่างๆ ดังกล่าว ทั้งนี้เพื่อมิให้กิจการหรือผลประโยชน์ของประเทศต้องกระทบกระเทือน		3. อำนาจหน้าที่ในการให้ความเห็นชอบในเรื่องสำคัญต่างๆ เป็นอำนาจที่ต้องกระทำในนามของรัฐสภา กล่าวคือ ต้องกระทำในที่ประชุมร่วมกันระหว่างวุฒิสภาและสภาผู้แทนราษฎร เช่น การให้ความเห็นชอบในการแต่งตั้ง[[ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์]] การ[[ปฏิญาณตน]]ของผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ต่อรัฐสภา การรับทราบการแก้ไขเพิ่มเติม[[กฎมณเฑียรบาล]]ว่าด้วยการสืบสันตติวงศ์ การรับทราบหรือให้ความเห็นชอบในการสืบราชสมบัติ การมีมติให้รัฐสภาพิจารณาเรื่องอื่นใน[[สมัยประชุม]]สามัญนิติบัญญัติได้ การให้ความเห็นชอบในการทำหนังสือสัญญาสำคัญ [[การประกาศสงคราม]]และ การ[[ปิดสมัยประชุม]]สามัญ เป็นต้น อย่างไรก็ตามในระหว่างสภาผู้แทนราษฎรสิ้นอายุ หรือถูกยุบรัฐธรรมนูญได้บัญญัติให้วุฒิสภาทำหน้าที่รัฐสภาเพื่อให้ความเห็นชอบในกรณีต่างๆ ดังกล่าว ทั้งนี้เพื่อมิให้กิจการหรือผลประโยชน์ของประเทศต้องกระทบกระเทือน

	4. การเลือก แต่งตั้งให้คำแนะนำ และให้ความเห็นชอบให้บุคคลดำรงตำแหน่งในองค์กรต่างๆ ปรากฏในรัฐธรรมนูญแห่งราชราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 และรัฐธรรมนูญแห่งราชราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 ซึ่งบุคคลที่ได้รับการแต่งตั้งตามคำแนะนำของวุฒิสภา ส่วนใหญ่จะเป็นตุลาการและกรรมการในองค์กรอิสระต่างๆ เช่น [[ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ]] ประธานศาลปกครองสูงสุด [[คณะกรรมการการเลือกตั้ง]] [[ผู้ตรวจการแผ่นดิน]] [[คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ]] คณะกรรมการการตรวจเงินแผ่นดิน ผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน และคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เป็นต้น		4. การเลือก แต่งตั้งให้คำแนะนำ และให้ความเห็นชอบให้บุคคลดำรงตำแหน่งในองค์กรต่างๆ ปรากฏในรัฐธรรมนูญแห่งราชราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 และรัฐธรรมนูญแห่งราชราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 ซึ่งบุคคลที่ได้รับการแต่งตั้งตามคำแนะนำของวุฒิสภา ส่วนใหญ่จะเป็นตุลาการและกรรมการในองค์กรอิสระต่างๆ เช่น [[ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ]] ประธานศาลปกครองสูงสุด [[คณะกรรมการการเลือกตั้ง]] [[ผู้ตรวจการแผ่นดิน]] [[คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ]] คณะกรรมการการตรวจเงินแผ่นดิน ผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน และคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เป็นต้น

Panu เมื่อ 07:01, 29 ตุลาคม 2552

2009-10-29T07:01:05Z

←รุ่นแก้ไขก่อนหน้า		รุ่นแก้ไขเมื่อ 14:01, 29 ตุลาคม 2552
บรรทัดที่ 9:		บรรทัดที่ 9:
	==ประวัติ ความเป็นมาของวุฒิสภาไทย==		==ประวัติ ความเป็นมาของวุฒิสภาไทย==

	กล่าวได้ว่าวุฒิสภามีพัฒนาการเริ่มแรกในรูปแบบของ[[สภาที่ปรึกษาราชการแผ่นดินและองคมนตรีสภา]]ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว <ref>ไพโรจน์ โพธิไสย. '''บทบาทอำนาจหน้าที่ของวุฒิสภา : อดีต ปัจจุบัน (ฉบับปรับปรุงใหม่).''' กรุงเทพฯ : สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา, 2549. หน้า 1.</ref> ต่อมาเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงการปกครองในปี พ.ศ. 2475 รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช 2475 ได้กำหนดให้[[สภาผู้แทนราษฎร]] มีสมาชิก 2 ประเภท ซึ่งสมาชิกประเภทที่ 2 นี้เองที่มีจุดมุ่งหมายเพื่อให้เป็นผู้นำทางให้แก่สมาชิกประเภทที่ 1 เสมือนเป็นพี่เลี้ยงให้แก่สมาชิกที่มาจาก[[การเลือกตั้ง]] ดังจะเห็นได้จากเหตุผลที่นายปรีดี พนมยงค์ แถลงต่อสภาผู้แทนราษฎร ความตอนหนึ่งว่า<ref>ไพโรจน์ โพธิไสย. '''บทบาทอำนาจหน้าที่ของวุฒิสภา : อดีต ปัจจุบัน (ฉบับปรับปรุงใหม่).''' กรุงเทพฯ : สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา, 2549. หน้า 1-2.</ref> ''“...ที่เราจำเป็นต้องมีสมาชิกประเภทที่สองไว้กึ่งหนึ่งก็เพื่อที่จะช่วยเหลือผู้แทนราษฎรในฐานะที่เพิ่งเริ่มมีการปกครองแบบรัฐธรรมนูญ เราย่อมทราบอยู่แล้วว่า ยังมีราษฎรอีกเป็นจำนวนมากที่ยังไม่ได้รับการศึกษาเพียงพอที่จะจัดการปกครอง ป้องกันผลประโยชน์ของตนเองได้บริบูรณ์ ถ้าขืนปล่อยให้ราษฎรเลือกผู้แทนโดยลำพังเองในเวลานี้แล้ว ผลร้ายก็จะตกอยู่แก่ราษฎร เพราะผู้ที่จะสมัครไปเป็นผู้แทนราษฎร อาจเป็นผู้ที่มีกำลังในทางทรัพย์ [[คณะราษฎร]] ปฏิญาณไว้ว่าถ้าราษฎรได้มีการศึกษาเพียงพอแล้ว ก็ยินดีที่จะปล่อยให้ราษฎรได้ปกครองตนเอง โดยไม่จำเป็นต้องมีสมาชิกประเภทที่2 ฉะนั้น จึงวางเงื่อนไขไว้ขอให้เข้าใจว่าสมาชิกประเภทที่ 2 เป็นเสมือนพี่เลี้ยงที่จะช่วยประคองการงานให้ดำเนินไปสมตามความมุ่งหมายของรัฐธรรมนูญและเป็นผู้ป้องกันผลประโยชน์อันแท้จริง...”'' แต่ทั้งสองกรณีดังกล่าวยังไม่ถือว่าวุฒิสภากำเนิดขึ้นอย่างแท้จริง วุฒิสภาเกิดขึ้นและมีบทบาทอย่างแท้จริงในระบบรัฐสภาไทยครั้งแรกใน ปี พ.ศ. 2489 จากการที่รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2489 ได้กำหนดให้มีรัฐสภา ประกอบด้วยสองสภา คือ [[สภาผู้แทนราษฎร]] และ[[พฤฒสภา]] มาจากการเลือกตั้งทางอ้อม โดยสมาชิกพฤฒสภามีคุณสมบัติสูงกว่าสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทั้งคุณวุฒิและวัยวุฒิ จำนวน 80 คน ทั้งนี้ด้วยความมุ่งหวังที่ว่าจะให้ประเทศไทยมีสถาบันหลักทำหน้าที่กลั่นกรองงานของสภาผู้แทนราษฎร ต่อมาในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉะบับชั่วคราว) พุทธศักราช 2490 ได้กำหนดให้ใช้ระบบสองสภา ประกอบด้วยสภาผู้แทนราษฎร และวุฒิสภา ซึ่งเปลี่ยนชื่อมาจาก พฤฒสภา โดยพระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้งสมาชิกวุฒิสภามีจำนวนเท่ากับสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ถือว่าเป็น[[รัฐธรรมนูญ]]ฉบับแรกที่เริ่มใช้คำว่า '''“วุฒิสภา”''' ในบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญ		กล่าวได้ว่าวุฒิสภามีพัฒนาการเริ่มแรกในรูปแบบของ[[สภาที่ปรึกษาราชการแผ่นดินและองคมนตรีสภา]]ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว <ref>ไพโรจน์ โพธิไสย. '''บทบาทอำนาจหน้าที่ของวุฒิสภา : อดีต ปัจจุบัน (ฉบับปรับปรุงใหม่).''' กรุงเทพฯ : สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา, 2549. หน้า 1.</ref> ต่อมาเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงการปกครองในปี พ.ศ. 2475 รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช 2475 ได้กำหนดให้[[สภาผู้แทนราษฎร]] มีสมาชิก 2 ประเภท ซึ่งสมาชิกประเภทที่ 2 นี้เองที่มีจุดมุ่งหมายเพื่อให้เป็นผู้นำทางให้แก่สมาชิกประเภทที่ 1 เสมือนเป็นพี่เลี้ยงให้แก่สมาชิกที่มาจาก[[การเลือกตั้ง]] ดังจะเห็นได้จากเหตุผลที่นายปรีดี พนมยงค์ แถลงต่อสภาผู้แทนราษฎร ความตอนหนึ่งว่า<ref>ไพโรจน์ โพธิไสย. '''บทบาทอำนาจหน้าที่ของวุฒิสภา : อดีต ปัจจุบัน (ฉบับปรับปรุงใหม่).''' กรุงเทพฯ : สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา, 2549. หน้า 1-2.</ref> ''“...ที่เราจำเป็นต้องมีสมาชิกประเภทที่สองไว้กึ่งหนึ่งก็เพื่อที่จะช่วยเหลือผู้แทนราษฎรในฐานะที่เพิ่งเริ่มมีการปกครองแบบรัฐธรรมนูญ เราย่อมทราบอยู่แล้วว่า ยังมีราษฎรอีกเป็นจำนวนมากที่ยังไม่ได้รับการศึกษาเพียงพอที่จะจัดการปกครอง ป้องกันผลประโยชน์ของตนเองได้บริบูรณ์ ถ้าขืนปล่อยให้ราษฎรเลือกผู้แทนโดยลำพังเองในเวลานี้แล้ว ผลร้ายก็จะตกอยู่แก่ราษฎร เพราะผู้ที่จะสมัครไปเป็นผู้แทนราษฎร อาจเป็นผู้ที่มีกำลังในทางทรัพย์ [[คณะราษฎร]] ปฏิญาณไว้ว่าถ้าราษฎรได้มีการศึกษาเพียงพอแล้ว ก็ยินดีที่จะปล่อยให้ราษฎรได้ปกครองตนเอง โดยไม่จำเป็นต้องมีสมาชิกประเภทที่2 ฉะนั้น จึงวางเงื่อนไขไว้ขอให้เข้าใจว่าสมาชิกประเภทที่ 2 เป็นเสมือนพี่เลี้ยงที่จะช่วยประคองการงานให้ดำเนินไปสมตามความมุ่งหมายของรัฐธรรมนูญและเป็นผู้ป้องกันผลประโยชน์อันแท้จริง...”'' แต่ทั้งสองกรณีดังกล่าวยังไม่ถือว่าวุฒิสภากำเนิดขึ้นอย่างแท้จริง วุฒิสภาเกิดขึ้นและมีบทบาทอย่างแท้จริงในระบบรัฐสภาไทยครั้งแรกใน ปี พ.ศ. 2489 จากการที่รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2489 ได้กำหนดให้มีรัฐสภา ประกอบด้วยสองสภา คือ [[สภาผู้แทนราษฎร]] และ[[พฤฒสภา]] มาจากการเลือกตั้งทางอ้อม โดยสมาชิกพฤฒสภามีคุณสมบัติสูงกว่าสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทั้งคุณวุฒิและวัยวุฒิ จำนวน 80 คน ทั้งนี้ด้วยความมุ่งหวังที่ว่าจะให้ประเทศไทยมีสถาบันหลักทำหน้าที่กลั่นกรองงานของสภาผู้แทนราษฎร ต่อมาในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉะบับชั่วคราว) พุทธศักราช 2490 ได้กำหนดให้ใช้ระบบสองสภา ประกอบด้วยสภาผู้แทนราษฎร และวุฒิสภา ซึ่งเปลี่ยนชื่อมาจาก [[พฤฒสภา]] โดยพระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้งสมาชิกวุฒิสภามีจำนวนเท่ากับสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ถือว่าเป็น[[รัฐธรรมนูญ]]ฉบับแรกที่เริ่มใช้คำว่า '''“วุฒิสภา”''' ในบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญ

	ในการปกครองระบบรัฐสภาของไทยนั้นจะมีรูปแบบตามที่กำหนดไว้ในบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแต่ละฉบับ รัฐธรรมนูญที่กำหนดให้มีการปกครองแบบสองสภา คือ สภาผู้แทนราษฎร และวุฒิสภา มีจำนวนทั้งสิ้น 9 ฉบับ ดังนี้		ในการปกครองระบบรัฐสภาของไทยนั้นจะมีรูปแบบตามที่กำหนดไว้ในบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแต่ละฉบับ รัฐธรรมนูญที่กำหนดให้มีการปกครองแบบสองสภา คือ สภาผู้แทนราษฎร และวุฒิสภา มีจำนวนทั้งสิ้น 9 ฉบับ ดังนี้

Panu เมื่อ 03:21, 29 ตุลาคม 2552

2009-10-29T03:21:50Z

←รุ่นแก้ไขก่อนหน้า		รุ่นแก้ไขเมื่อ 10:21, 29 ตุลาคม 2552
บรรทัดที่ 9:		บรรทัดที่ 9:
	==ประวัติ ความเป็นมาของวุฒิสภาไทย==		==ประวัติ ความเป็นมาของวุฒิสภาไทย==

	กล่าวได้ว่าวุฒิสภามีพัฒนาการเริ่มแรกในรูปแบบของ[[สภาที่ปรึกษาราชการแผ่นดินและองคมนตรีสภา]]ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว <ref>ไพโรจน์ โพธิไสย. '''บทบาทอำนาจหน้าที่ของวุฒิสภา : อดีต ปัจจุบัน (ฉบับปรับปรุงใหม่).''' กรุงเทพฯ : สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา, 2549. หน้า 1.</ref> ต่อมาเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงการปกครองในปี พ.ศ. 2475 รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช 2475 ได้กำหนดให้[[สภาผู้แทนราษฎร]] มีสมาชิก 2 ประเภท ซึ่งสมาชิกประเภทที่ 2 นี้เองที่มีจุดมุ่งหมายเพื่อให้เป็นผู้นำทางให้แก่สมาชิกประเภทที่ 1 ~~เสมือนเป็นพี่เลี้ยงให้แก่สมาชิกที่มาจากการเลือกตั้ง~~ ดังจะเห็นได้จากเหตุผลที่นายปรีดี พนมยงค์ แถลงต่อสภาผู้แทนราษฎร ความตอนหนึ่งว่า<ref>ไพโรจน์ โพธิไสย. '''บทบาทอำนาจหน้าที่ของวุฒิสภา : อดีต ปัจจุบัน (ฉบับปรับปรุงใหม่).''' กรุงเทพฯ : สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา, 2549. หน้า 1-2.</ref> ''“...ที่เราจำเป็นต้องมีสมาชิกประเภทที่สองไว้กึ่งหนึ่งก็เพื่อที่จะช่วยเหลือผู้แทนราษฎรในฐานะที่เพิ่งเริ่มมีการปกครองแบบรัฐธรรมนูญ เราย่อมทราบอยู่แล้วว่า ยังมีราษฎรอีกเป็นจำนวนมากที่ยังไม่ได้รับการศึกษาเพียงพอที่จะจัดการปกครอง ป้องกันผลประโยชน์ของตนเองได้บริบูรณ์ ถ้าขืนปล่อยให้ราษฎรเลือกผู้แทนโดยลำพังเองในเวลานี้แล้ว ผลร้ายก็จะตกอยู่แก่ราษฎร เพราะผู้ที่จะสมัครไปเป็นผู้แทนราษฎร อาจเป็นผู้ที่มีกำลังในทางทรัพย์ [[คณะราษฎร]] ปฏิญาณไว้ว่าถ้าราษฎรได้มีการศึกษาเพียงพอแล้ว ก็ยินดีที่จะปล่อยให้ราษฎรได้ปกครองตนเอง โดยไม่จำเป็นต้องมีสมาชิกประเภทที่2 ฉะนั้น จึงวางเงื่อนไขไว้ขอให้เข้าใจว่าสมาชิกประเภทที่ 2 เป็นเสมือนพี่เลี้ยงที่จะช่วยประคองการงานให้ดำเนินไปสมตามความมุ่งหมายของรัฐธรรมนูญและเป็นผู้ป้องกันผลประโยชน์อันแท้จริง...”'' แต่ทั้งสองกรณีดังกล่าวยังไม่ถือว่าวุฒิสภากำเนิดขึ้นอย่างแท้จริง วุฒิสภาเกิดขึ้นและมีบทบาทอย่างแท้จริงในระบบรัฐสภาไทยครั้งแรกใน ปี พ.ศ. 2489 จากการที่รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2489 ได้กำหนดให้มีรัฐสภา ประกอบด้วยสองสภา คือ [[สภาผู้แทนราษฎร]] และ[[พฤฒสภา]] มาจากการเลือกตั้งทางอ้อม โดยสมาชิกพฤฒสภามีคุณสมบัติสูงกว่าสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทั้งคุณวุฒิและวัยวุฒิ จำนวน 80 คน ทั้งนี้ด้วยความมุ่งหวังที่ว่าจะให้ประเทศไทยมีสถาบันหลักทำหน้าที่กลั่นกรองงานของสภาผู้แทนราษฎร ต่อมาในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉะบับชั่วคราว) พุทธศักราช 2490 ได้กำหนดให้ใช้ระบบสองสภา ประกอบด้วยสภาผู้แทนราษฎร และวุฒิสภา ซึ่งเปลี่ยนชื่อมาจาก พฤฒสภา โดยพระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้งสมาชิกวุฒิสภามีจำนวนเท่ากับสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ถือว่าเป็น[[รัฐธรรมนูญ]]ฉบับแรกที่เริ่มใช้คำว่า '''“วุฒิสภา”''' ในบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญ		กล่าวได้ว่าวุฒิสภามีพัฒนาการเริ่มแรกในรูปแบบของ[[สภาที่ปรึกษาราชการแผ่นดินและองคมนตรีสภา]]ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว <ref>ไพโรจน์ โพธิไสย. '''บทบาทอำนาจหน้าที่ของวุฒิสภา : อดีต ปัจจุบัน (ฉบับปรับปรุงใหม่).''' กรุงเทพฯ : สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา, 2549. หน้า 1.</ref> ต่อมาเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงการปกครองในปี พ.ศ. 2475 รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช 2475 ได้กำหนดให้[[สภาผู้แทนราษฎร]] มีสมาชิก 2 ประเภท ซึ่งสมาชิกประเภทที่ 2 นี้เองที่มีจุดมุ่งหมายเพื่อให้เป็นผู้นำทางให้แก่สมาชิกประเภทที่ 1 เสมือนเป็นพี่เลี้ยงให้แก่สมาชิกที่มาจาก[[การเลือกตั้ง]] ดังจะเห็นได้จากเหตุผลที่นายปรีดี พนมยงค์ แถลงต่อสภาผู้แทนราษฎร ความตอนหนึ่งว่า<ref>ไพโรจน์ โพธิไสย. '''บทบาทอำนาจหน้าที่ของวุฒิสภา : อดีต ปัจจุบัน (ฉบับปรับปรุงใหม่).''' กรุงเทพฯ : สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา, 2549. หน้า 1-2.</ref> ''“...ที่เราจำเป็นต้องมีสมาชิกประเภทที่สองไว้กึ่งหนึ่งก็เพื่อที่จะช่วยเหลือผู้แทนราษฎรในฐานะที่เพิ่งเริ่มมีการปกครองแบบรัฐธรรมนูญ เราย่อมทราบอยู่แล้วว่า ยังมีราษฎรอีกเป็นจำนวนมากที่ยังไม่ได้รับการศึกษาเพียงพอที่จะจัดการปกครอง ป้องกันผลประโยชน์ของตนเองได้บริบูรณ์ ถ้าขืนปล่อยให้ราษฎรเลือกผู้แทนโดยลำพังเองในเวลานี้แล้ว ผลร้ายก็จะตกอยู่แก่ราษฎร เพราะผู้ที่จะสมัครไปเป็นผู้แทนราษฎร อาจเป็นผู้ที่มีกำลังในทางทรัพย์ [[คณะราษฎร]] ปฏิญาณไว้ว่าถ้าราษฎรได้มีการศึกษาเพียงพอแล้ว ก็ยินดีที่จะปล่อยให้ราษฎรได้ปกครองตนเอง โดยไม่จำเป็นต้องมีสมาชิกประเภทที่2 ฉะนั้น จึงวางเงื่อนไขไว้ขอให้เข้าใจว่าสมาชิกประเภทที่ 2 เป็นเสมือนพี่เลี้ยงที่จะช่วยประคองการงานให้ดำเนินไปสมตามความมุ่งหมายของรัฐธรรมนูญและเป็นผู้ป้องกันผลประโยชน์อันแท้จริง...”'' แต่ทั้งสองกรณีดังกล่าวยังไม่ถือว่าวุฒิสภากำเนิดขึ้นอย่างแท้จริง วุฒิสภาเกิดขึ้นและมีบทบาทอย่างแท้จริงในระบบรัฐสภาไทยครั้งแรกใน ปี พ.ศ. 2489 จากการที่รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2489 ได้กำหนดให้มีรัฐสภา ประกอบด้วยสองสภา คือ [[สภาผู้แทนราษฎร]] และ[[พฤฒสภา]] มาจากการเลือกตั้งทางอ้อม โดยสมาชิกพฤฒสภามีคุณสมบัติสูงกว่าสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทั้งคุณวุฒิและวัยวุฒิ จำนวน 80 คน ทั้งนี้ด้วยความมุ่งหวังที่ว่าจะให้ประเทศไทยมีสถาบันหลักทำหน้าที่กลั่นกรองงานของสภาผู้แทนราษฎร ต่อมาในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉะบับชั่วคราว) พุทธศักราช 2490 ได้กำหนดให้ใช้ระบบสองสภา ประกอบด้วยสภาผู้แทนราษฎร และวุฒิสภา ซึ่งเปลี่ยนชื่อมาจาก พฤฒสภา โดยพระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้งสมาชิกวุฒิสภามีจำนวนเท่ากับสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ถือว่าเป็น[[รัฐธรรมนูญ]]ฉบับแรกที่เริ่มใช้คำว่า '''“วุฒิสภา”''' ในบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญ

	ในการปกครองระบบรัฐสภาของไทยนั้นจะมีรูปแบบตามที่กำหนดไว้ในบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแต่ละฉบับ รัฐธรรมนูญที่กำหนดให้มีการปกครองแบบสองสภา คือ สภาผู้แทนราษฎร และวุฒิสภา มีจำนวนทั้งสิ้น 9 ฉบับ ดังนี้		ในการปกครองระบบรัฐสภาของไทยนั้นจะมีรูปแบบตามที่กำหนดไว้ในบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแต่ละฉบับ รัฐธรรมนูญที่กำหนดให้มีการปกครองแบบสองสภา คือ สภาผู้แทนราษฎร และวุฒิสภา มีจำนวนทั้งสิ้น 9 ฉบับ ดังนี้
บรรทัดที่ 27:		บรรทัดที่ 27:
	7. [[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2534]]<ref>สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา. '''วุฒิสภา.''' กรุงเทพฯ : สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา, 2543. หน้า 9-10.</ref> กำหนดให้มีวุฒิสภา อันประกอบด้วยสมาชิกซึ่งพระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้งจากผู้ทรงคุณวุฒิซึ่งมีความรู้ความชำนาญในวิชาการหรืออาชีพต่างๆ จำนวน 270 คน แต่มีการแก้ไขจำนวนของสมาชิกวุฒิสภาจากจำนวนคงที่เป็นจำนวนสองในสามของจำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 5) พุทธศักราช 2538		7. [[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2534]]<ref>สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา. '''วุฒิสภา.''' กรุงเทพฯ : สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา, 2543. หน้า 9-10.</ref> กำหนดให้มีวุฒิสภา อันประกอบด้วยสมาชิกซึ่งพระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้งจากผู้ทรงคุณวุฒิซึ่งมีความรู้ความชำนาญในวิชาการหรืออาชีพต่างๆ จำนวน 270 คน แต่มีการแก้ไขจำนวนของสมาชิกวุฒิสภาจากจำนวนคงที่เป็นจำนวนสองในสามของจำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 5) พุทธศักราช 2538

	8. [[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540]] กำหนดให้มีวุฒิสภา ~~ซึ่งมาจากการเลือกตั้งของประชาชน~~ จำนวน 200 คน นับเป็นมิติใหม่ทางการเมืองที่กำหนดให้วุฒิสภามาจากการเลือกตั้งของประชาชน		8. [[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540]] กำหนดให้มีวุฒิสภา ซึ่งมาจาก[[การเลือกตั้ง]]ของประชาชน จำนวน 200 คน นับเป็นมิติใหม่ทางการเมืองที่กำหนดให้วุฒิสภามาจากการเลือกตั้งของประชาชน

	9. [[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550]] กำหนดให้วุฒิสภา ประกอบด้วยสมาชิก จำนวน 150 คน ซึ่งมาจากการเลือกตั้งในแต่ละจังหวัด จังหวัดละ 1 คน (76 จังหวัด 76 คน) และมาจากการสรรหาของคณะกรรมการสรรหา (74 คน)		9. [[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550]] กำหนดให้วุฒิสภา ประกอบด้วยสมาชิก จำนวน 150 คน ซึ่งมาจากการเลือกตั้งในแต่ละจังหวัด จังหวัดละ 1 คน (76 จังหวัด 76 คน) และมาจากการสรรหาของคณะกรรมการสรรหา (74 คน)

Panu เมื่อ 05:35, 27 ตุลาคม 2552

2009-10-27T05:35:26Z

←รุ่นแก้ไขก่อนหน้า		รุ่นแก้ไขเมื่อ 12:35, 27 ตุลาคม 2552
บรรทัดที่ 39:		บรรทัดที่ 39:
	2. อำนาจหน้าที่ด้าน[[การควบคุมการบริหารราชการแผ่นดิน]]		2. อำนาจหน้าที่ด้าน[[การควบคุมการบริหารราชการแผ่นดิน]]

	2.1 การตั้งกระทู้ถาม รัฐธรรมนูญ (ที่บัญญัติให้มีสองสภา) ทุกฉบับ ให้อำนาจสมาชิกวุฒิสภามีสิทธิตั้งกระทู้ถามรัฐมนตรีในเรื่องใดอันเกี่ยวกับงานในหน้าที่ได้ในที่ประชุมวุฒิสภา		2.1 การตั้งกระทู้ถาม รัฐธรรมนูญ (ที่บัญญัติให้มีสองสภา) ทุกฉบับ ให้อำนาจสมาชิกวุฒิสภามีสิทธิตั้งกระทู้ถาม[[รัฐมนตรี]]ในเรื่องใดอันเกี่ยวกับงานในหน้าที่ได้ในที่ประชุมวุฒิสภา

	2.2 [[การเปิดอภิปรายทั่วไป]]<ref>ไพโรจน์ โพธิไสย. '''บทบาทอำนาจหน้าที่ของวุฒิสภา : อดีต ปัจจุบัน (ฉบับปรับปรุงใหม่).''' หน้า 8-9.</ref> อำนาจหน้าที่ของวุฒิสภาในการเปิดอภิปรายทั่วไป รัฐธรรมนูญ (ที่ใช้ระบบสองสภา) สามารถจำแนกได้เป็น 3 ลักษณะ คือ		2.2 [[การเปิดอภิปรายทั่วไป]]<ref>ไพโรจน์ โพธิไสย. '''บทบาทอำนาจหน้าที่ของวุฒิสภา : อดีต ปัจจุบัน (ฉบับปรับปรุงใหม่).''' หน้า 8-9.</ref> อำนาจหน้าที่ของวุฒิสภาในการเปิดอภิปรายทั่วไป รัฐธรรมนูญ (ที่ใช้ระบบสองสภา) สามารถจำแนกได้เป็น 3 ลักษณะ คือ
บรรทัดที่ 124:		บรรทัดที่ 124:

	* [[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550]]		* [[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550]]

	* [[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540]]		* [[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540]]

	* [[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2534]]		* [[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2534]]

	* [[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2521]]		* [[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2521]]

	* [[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2517]]		* [[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2517]]

	* [[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2511]]		* [[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2511]]

	* [[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2492]]		* [[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2492]]

	* [[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ชั่วคราว) พุทธศักราช 2490]]		* [[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ชั่วคราว) พุทธศักราช 2490]]

	* [[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2489]]		* [[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2489]]


	[[category:ความรู้เกี่ยวกับรัฐสภาไทย]]		[[category:ความรู้เกี่ยวกับรัฐสภาไทย]]