ระบบหัวคะแนน - ประวัติรุ่นแก้ไข

Apirom เมื่อ 06:30, 9 มีนาคม 2554

2011-03-09T06:30:10Z

←รุ่นแก้ไขก่อนหน้า		รุ่นแก้ไขเมื่อ 13:30, 9 มีนาคม 2554
บรรทัดที่ 1:		บรรทัดที่ 1:
	~~{{รอผู้ทรง}}~~
			'''ผู้เรียบเรียง''' โอฬาร ถิ่นบางเตียว และ รศ.ดร.นครินทร์ เมฆไตรรัตน์

	----		----
	'''~~ผู้เรียบเรียง~~''' ~~โอฬาร ถิ่นบางเตียว~~ และ ~~รศ.~~ดร.~~นครินทร์ เมฆไตรรัตน์~~
			'''ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ''' รองศาสตราจารย์นรนิติ เศรษฐบุตร และ รองศาสตราจารย์ ดร.นิยม รัฐอมฤต

	----		----

Tora เมื่อ 08:50, 23 กุมภาพันธ์ 2552

2009-02-23T08:50:19Z

แสดงการเปลี่ยนแปลง

Tora เมื่อ 03:17, 13 กุมภาพันธ์ 2552

2009-02-13T03:17:55Z

←รุ่นแก้ไขก่อนหน้า		รุ่นแก้ไขเมื่อ 10:17, 13 กุมภาพันธ์ 2552
บรรทัดที่ 1:		บรรทัดที่ 1:
	{{รอผู้ทรง}}		{{รอผู้ทรง}}
	----		----
	'''ผู้เรียบเรียง''' โอฬาร ถิ่นบางเตียว		'''ผู้เรียบเรียง''' โอฬาร ถิ่นบางเตียว และ รศ.ดร.นครินทร์ เมฆไตรรัตน์

	----		----

Tora เมื่อ 09:10, 6 กุมภาพันธ์ 2552

2009-02-06T09:10:54Z

Tora: สร้างหน้าใหม่: {{รอผู้ทรง}} ---- '''ผู้เรียบเรียง''' โอฬาร ถิ่นบางเตียว ---- '''ระบบ...

2009-02-06T09:08:25Z

สร้างหน้าใหม่: {{รอผู้ทรง}} ---- '''ผู้เรียบเรียง''' โอฬาร ถิ่นบางเตียว ---- '''ระบบ...

หน้าใหม่

{{รอผู้ทรง}}
----
'''ผู้เรียบเรียง''' โอฬาร ถิ่นบางเตียว

----

'''ระบบหัวคะแนน''' หมายถึง การวางรูปแบบการหาเสียงของผู้สมัครรับเลือกตั้ง โดยการจัดกระบวนการผู้รับหาคะแนนเสียงบุคคลหรือกลุมบุคคลที่จะช่วยรณรงคเพื่ อใหประชาชนลงคะแนนเสี ยงเลือกตั้ง สนับสนุนผูสมัครดวยวิธีตางๆ ตลอดจนวางแผนในขั้นตอนผู้สมัครับเลือกตั้ง หัวคะแนนมักเป็นผู้ที่มีคนรู้จักอย่างกว้างขวาง เป็นที่เชื่อถือของชาวบ้าน เมื่อไปแนะนำผู้สมัครคนใดให้ชาวบ้านเลือกชาวบ้านก็จะเชื่อและเลือกคนนั้น

หัวคะแนนมีความสําคัญตอการหาเสียงอยางมากสําหรับการเมืองไทยที่มีรากฐานอยู่ภายใต้ระบบอุปถัมภ์ ความเป็นพรรคพวก เครือญาติ ความเป็นคนในที่วางใจได้ ความสําเร็จของผูสมัครรับเลือกตั้งมาจากการมีหัวคะแนนที่มีประสิทธิภาพ สามารถหาคะแนนใหกับผูสมัครไดเปนจํานวนมาก

ทัศนคติของสังคมโดยทั่วไปมักมองว่า “หัวคะแนน” คือ บุคคลที่ชวยหาเสียงใหกับผูสมัครรับเลือกตั้งโดยใช เลหเหลี่ยม กลโกงหรือให อามิสสินจางกับผู มีสิทธิเลือกตั้ง เพื่อชักจูงใหเลือกผูสมัครที่เขาสนับสนุนจนไดรับชัยชนะในการเลือกตั้ง โดยที่หัวคะแนนมักจะหวังสินจางรางวัลจากผูสมัครเปนการตอบแทน หรือยักยอกสิ่งของเงินทองที่ผูสมัครใหไว ติดสินบนชาวบานบางสวนมาเปนของตน สวนคนที่ชวยผูสมัครหาเสียงอยางเต็มที่โดยไมหวังผลตอบแทนเปนตัวเงินหรือสินจางรางวัลโดยตรง มักจะนิยมเรียกกันวา “ผูสนับสนุน” มากกวา “หัวคะแนน” ดังนั้น “ผูสนับสนุน” หรือ “หัวคะแนน” ก็คือบุคคลที่สามารถหาคะแนนเสียงใหกับผูสมัครรับเลือกตั้งได โดยไมคํานึงถึงวาจะใชวิธีการอยางใด มาแสวงหาความสนับสนุนให กั บผูสมัครของตน หัวคะแนนจึงเปนกลไกที่สําคัญภายในกระบวนการหาเสียงของผูสมัครรับเลือกตั้งเปนเสมือนแขนขาที่สําคัญในการประสานงาน ติดตอเรงเรากระตุนใหประชาชนเห็นความสําคัญของผูสมัครที่เขาสนับสนุน

ในหลายพื้นที่หัวคะแนนจะตองเปนบุคคลที่มีอิทธิพลในทองถิ่น เปนผูที่มีญาติพี่นองเพื่อนฝูงมาก เปนที่นับถือของประชาชน ผูสมัครใหการยอมรับหัวคะแนนก็ เพราะหัวคะแนนเปนผูที่มีความสัมพันธสวนตัวอยางใกลชิด หรือเปนผูนําของชุมชนที่ชาวบานใหความยอมรับนับถือ หัวคะแนนที่ประสบความสําเร็จในการชักจูงใหชาวบานมาลงคะแนนใหกับผูสมัครมักจะใชความสัมพันธและการยอมรับที่ชาวบานมีใหกับเขาเปนเครื่องมือสําคัญในการโนมนาวใจใหชาวบานคลอยตามแตถาความสัมพันธ ระหวางชาวบานกับหัวคะแนนมีไมมากพอหัวคะแนนอาจตองอาศัยปจจัยอยางอื่นในบางกรณีหัวคะแนนอาจจะทําหนาที่เปนเพียงกลไกประสานระหวาง “การซื้อ-ขายคะแนนเสียง” ของผูสมัครกับชาวบาน

==ประเภทของหัวคะแนน==

;'''1. แบงโดยยึดหลักความสัมพันธกับผูสมัคร'''

:1.1 '''ประเภทกลุมหัวคะแนนที่ เปนเครือญาติของผูสมัคร''' เปนกลุมบุคคลที่มีความผูกพันกับผูสมัครมากที่สุดและมีสวนชวยเหลือผูสมัครในการหาเสียงทุกรูปแบบมากที่สุดความผูกพันดังกลาวมีผลใหหัวคะแนนในกลุมนี้มีความซื่อสัตยตอผูสมัครมากที่สุด

:1.2 '''ประเภทกลุมหัวคะแนนที่เปนเพื่อนหรือเปนกลุมคนที่รูจักกับผูสมัครโดยตรง''' บุคคลกลุมนี้จะช่วยเหลือผูสมัครในการหาเสียงมากนอยอยางไรขึ้นอยูกับความสัมพันธที่ผูสมัครมีตอเขาเปนสําคัญ

:1.3 '''ประเภทกลุมหัวคะแนนที่ไดรับการแนะนํามา''' หัวคะแนนประเภทนี้ไมมีความสัมพันธโดยตรงกับผูสมัครแตไดรับคําแนะนํามาจากกลุมหัวคะแนนประเภทแรกและประเภทที่สอง

'''2. แบงประเภทหัวคะแนนตามสาขาอาชีพ'''

:2.1 '''กลุมขาราชการหรืออดีตขาราชการ'''เปนกลุมที่มีอํานาจ อิทธิพลสูง มีคนเคารพนับถือมากในท้องถิ่นเปนตัวเชื่อมไปถึงหัวคะแนนอื่น ๆ ดวยขาราชการพวกนี้นอกจากมีสวนสนับสนุนดานการหาคะแนน เสียงให กับผูสมัครแลว ยังอาจใหความช วยเหลือในด้านกลวิธีในการหาคะแนนเสียงอยางไมชอบมาพากลอีกดวย ขาราชการบางกลุมโดยเฉพาะที่มีสายการบังคับบัญชาที่เด็ดขาดมีการรวมตัวกันเปนกลุ่มกอนสามารถสั่งการใหผูใตบังคับบัญชาลงคะแนนเสียงใหกับผูสมัครที่ตนสนับสนุนได

:2.2 '''กลุมผูนําทองถิ่นที่ไดรับการแตงตั้งจากทางราชการ''' เชน กํานัน ผูใหญบาน สารวัตรกํานัน แพทยประจําตําบล กรรมการสภาตําบล กรรมการหมูบาน ฯลฯ ผูนําเหลานี้จะเปน ผูที่มีเครือญาติมาก มีอิทธิพลตอทองถิ่นสูง กอนที่จะมาเปนผูนําชุมชนก็ตองมีฐานคะแนนเสียงของตนในหมูบานเปนพื้นฐานอยูแลว ดังนั้น ในการเลือกตั้งแตละครั้งจึงเปนเปาหมายที่ผูสมัครรับเลือกตั้งจึงพยายามแสวงหามาเปนหัวคะแนนใหกับตนเองเพราะนั่นเกือบจะประกันชัยชนะในทองถิ่นนั้นๆ ไดอยางแนนอน

:2.3 '''กลุมนักการเมืองทองถิ่น''' เชน สมาชิกสภาจังหวัด (ส.จ.) สมาชิกสภาเทศบาล (ส.ท.) นายกเทศมนตรี อบต. ฯลฯ เปนบุคคลที่ไดรับการเลือกตั้งจากประชาชนในเขตเลือกตั้งของการบริหารสวนทองถิ่นหัวคะแนนในกลุมนี้ยังมีความชํานาญในการเลือกตั้งมีฐานคะแนนกวาง กวาผูนําทองถิ่นขางตน ความสัมพันธระหวางนักการเมืองทองถิ่นเหลานี้กับสมาชิกสภาผูแทนราษฎรมี ลักษณะพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกันทั้งดานฐานคะแนนเสียงและผลประโยชนทางเศรษฐกิจลักษณะนี้ทําใหนักการเมืองทองถิ่นเปนหัวคะแนนที่สําคัญยิ่งของผูสมัคร

:2.4 '''กลุมนักธุรกิจ พอคา คหบดีทองถิ่น''' ที่มีฐานะร่ำรวยและเปนที่เคารพยําเกรงของบรรดาพอค้าด้วยกัน และเปนผูที่มีความกวางขวางในเชิงธุรกิจ มีความสัมพันธกับประชาชนทั่วไปในทองถิ่นหัวคะแนนกลุมนี้มีบทบาทและอิทธิพลตอการหาเสียงโดยนําวิธีการใหประโยชนทางวัตถุเขาแลกเปลี่ยนหรือความสัมพันธในเชิงธุรกิจ ฐานะเป นพอคา-ลูกคา หรือ เจาหนี้-ลูกหนี้

:2.5 '''กลุ่มผู้นำทางจิตวิญญาณ''' เช่น พระสงฆ โต๊ะอีหม่าม โดยเฉพาะอยางยิ่งระดับเจาอาวาสหรือพระอาจารยตางๆ เปนผูมีอิทธิพลทางจิตใจตอชาวบานเปนอยางยิ่ง หากผูสมัครสามารถโนมนาวใหพระชวยหาคะแนนใหไดแลว โอกาสที่จะไดรับคะแนนเสียงในเขตเลือกตั้งในจํานวนมากๆ ก็ยอมเปนไปไดสูง

:2.6 '''กลุมอาชีพอื่นๆ ที่ เปนเจาพอ นักเลง อันธพาล ผู้กว้างขวาง''' หัวคะแนนประเภทนี้ โดยสวนใหญเปนผูที่ประกอบอาชีพไมซื่อสัตย สุจริต หรือผิดกฎหมาย ซึ่งมักมีความสัมพันธอันดีกับเจาหนาที่ทองถิ่น แมจะมีอาชีพที่ผิดกฎหมายเนื่องจากมีการแลกเปลี่ยนผลประโยชนตอกันรวมทั้งยังมีความสัมพันธกับประชาชนจํานวนมากดวยธุรกิจที่ไมเปดเผยอีกดวย

'''3.แบงประเภทหัวคะแนนตามลักษณะการจัดตั้ง'''

:3.1 '''หัวคะแนนที่มีการจัดตั้งโดยตรงจากผูสมัครหรือพรรคการเมืองของผูสมัคร''' การรณรงคหาเสียงเลือกตั้งในสมัยหลังๆ นี้ผูสมัครพยายามที่จะจัดตั้งหัวคะแนนระดับตาง ๆเพื่อใหครอบคลุมพื้นที่มากที่สุด เพื่อที่จะอาศัยหัวคะแนนเหลานี้ชักนําใหประชาชนมาลงคะแนนเสียงใหผูสมัครดวยวิธีการตาง ๆ

:3.2 '''หัวคะแนนที่ไมมีการจัดตั้งไมมีความสัมพันธโดยตรงกับผูสมัคร''' เปนหัวคะแนนที่เกิดขึ้นเองโดยมิไดมี การชักชวนจากผูสมัครโดยตรงแตเปนผูที่ชวยรณรงคหาเสียงใหกับผูสมัครดวยความสมัครใจ มิไดหวังผลตอบแทนหัวคะแนนในลักษณะนี้ เกิดขึ้นในสภาพการณพิเศษ หรือผูสมัครมีคุณสมบัติ โดดเดนตางไปจากคุณสมบัติของผูสมัครคนอื่นๆ เชน เปนผูที่มีความซื่อสัตยสุจริตประพฤติตนในศีลธรรมอยางเครงครัด อาจเปนการชักนําใหประชาชนกลุมตาง ๆ ออกทําการ ชวยหาเสียงใหโดยมิไดสัมพันธรูจักหรือไดรับการติดตอจากผูสมัครเปนการสวนตัวพลังของกลุมคนเหลานี้จะมีลักษณะกระจัดกระจายและสรางผลสะทอนทางการเมืองในวงกวาง

'''4. แบงประเภทหัวคะแนนตามความชํานาญ'''

:4.1 '''หัวคะแนนมีความชํานาญ''' ไดแก หัวคะแนนที่มีความชํานาญในการหาเสียงในพื้นที่นั้นๆ มาทุกสมัยผูสมัครที่มีหัวคะแนนในลักษณะนี้ชวยในการหาเสียงยอมมีหลักประกันในการไดรับคะแนนเสียง

:4.2 '''หัวคะแนนที่ยังไมเคยเปนหัวคะแนนมากอน''' หัวคะแนนประเภทนี้ไมคอยมีความชํานาญในการหาเสียงยังคาดคะเนคะแนนเสียงที่แทจริงไดยาก

:4.3 '''หัวคะแนนจอมปลอม''' หรือ'''หัวคะแนนหลอกลวง''' ไดแก บุคคลหรือกลุมบุคคลที่ไมไดเปนหัวคะแนนจริงแตใชวิธีการตางๆ หลอกลวงผูสมัครวาตนเปนหัวคะแนนเพื่อหวังเรียกรองผลประโยชนจากผูสมัครหนาใหม หรือยังไมมีประสบการณในพื้นที่

'''5. แบงประเภทหัวคะแนนตามระดับและโครงสรางของหัวคะแนน '''

:5.1 '''หัวคะแนนระดับจังหวัด''' ได้แก หัวคะแนนที่มีฐานคะแนนเสียงในขอบเขตจังหวัด จัดเปนหัวคะแนนที่ มีฐานะทางเศรษฐกิจสูง เปนผูที่มีประสบการณในการหาเสียงเลือกตั้งมากอนหัวคะแนนระดับนี้อาจจะมีเครือขายคะแนนเสียงเปนชวงชั้นลงมาจนถึงฐานคะแนนเสียงต่ำที่สุดได

5.2 '''หัวคะแนนระดับอําเภอ''' ไดแก หัวคะแนนเสียงในขอบเขตอําเภอ มีฐานะรองจากหัวคะแนนระดับจังหวัด ทําหนาที่ในการประสานสัมพันธระหวางผูสมัครหรือผูอํานวยการเลือกตั้งกับหัวคะแนนระดับต่ำกวาในบางกรณีคะแนนระดับอําเภอจะมีเครือขายเชื่อมโยงกับหัวคะแนนระดับตําบลและหมูบานโดยตรง

5.3 '''หัวคะแนนระดับตําบล''' ไดแก หัวคะแนนเสียงที่ ควบคุมฐานคะแนนเสียงในขอบเขตตําบล เปนหัวคะแนนที่ทําหนาที่ในการประสานกับหัวคะแนนระดับหมูบานและระดับอําเภอเปนผูที่ไดรับความเคารพเชื่อถือจากชาวบาน

5.4 '''หัวคะแนนระดับหมูบาน''' ไดแก หัวคะแนนที่ ควบคุมฐานคะแนนเสียงในขอบเขตหมูบาน เป็นหัวคะแนนที่มีความใกลชิดกับผูมีสิทธิเลือกตั้งมากที่สุดเปนตัวกลางระหวาหัวคะแนนระดับตําบลกับชาวบ้านผูมีสิทธิเลือกตั้ง

5.5 '''หัวคะแนนระดับคุมหรือกลุม''' ในบางหมูบานจะมีการกอตั้งบานเรือนเปนกลุม ๆ ตามความสัมพันธ ทางเครือญาติหรือพื้นเพเดิมในกรณีที่หัวคะแนนระดับหมูบานไมสามารถทํางานไดครอบคลุมทั่วทั้งหมูบานผูสมัครจําเปนตองหาหัวคะแนนอีกระดับหนึ่งไดแก หัวคะแนนระดับคุ้มหรือกลุมเพื่อทําใหคะแนนเสียงของผูสมัครมีความมั่นคงยิ่งขึ้น

[[category:กิจกรรมทางการเมืองที่เกี่ยวข้องกับการเลือกตั้ง]]