Apirom: สร้างหน้าด้วย " ผู้เรียบเรียง : ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อรรถสิทธิ์ พาน..."

2017-07-03T07:36:09Z

สร้างหน้าด้วย " ผู้เรียบเรียง : ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อรรถสิทธิ์ พาน..."

หน้าใหม่

ผู้เรียบเรียง :  ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อรรถสิทธิ์ พานแก้ว และ ชุติเดช เมธีชุติกุล

ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ : รองศาสตราจารย์ ดร.นิยม รัฐอมฤต

----

''“''''…ด้วยเหตุนี้จึงเกิดความจำเป็นต้องมีผู้แทนราษฎร ผู้ซึ่งได้รับมอบอำนาจจากคนพวกหนึ่งหรือหมู่หนึ่งให้เป็นตัวแทนของเขาเหล่านั้นในการนิติบัญญัติ เป็นที่พึงสังเกตว่า ผู้แทนเหล่านี้แต่ละคนได้รับเลือกจากคนพวกหนึ่งหรือหมู่หนึ่งเท่านั้น และว่าตามความเป็นจริงแล้วหาได้เป็นตัวแทนของประชาชนทั่วไปทั้งหมดไม่”''

<u>'''พันเอก พระยาศรีวิสารวาจา[[#_ftn1|[1]]]'''</u>

          อย่างที่เรารู้โดยทั่วไปก่อนการปฏิวัติ พ.ศ.2475 พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (ร.7) มีความคิดที่จะทรงพระราชทานรัฐธรรมนูญให้เกิดขึ้นในการปกครองของไทย และได้ทรงให้มีการร่างรัฐธรรมนูญไว้แล้ว โดยมอบให้คนสองคนเป็นผู้ร่างได้แก่ นายเรมอนต์ บี สตีเวนส์ (Raymond B.Stevens) และอีกคนคือ “พระยาศรีวิสารวาจา” เรามักจะรู้จักพระยาศรีวิสารวาจาในฐานะผู้ร่างรัฐธรรมนูญไทยฉบับของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว แต่ไม่ใช่เพียงบทบาทที่ได้ร่างรัฐธรรมนูญเท่านั้น หลังการเปลี่ยนแปลงการปกครองใน พ.ศ.2475 พระยาศรีวิสารวาจาได้มีบทบาทสำคัญทางการเมืองมากมาย ทั้งในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศคนแรกของไทย อธิการบดีคนแรกของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ องคมนตรี และเลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ ฉะนั้น แล้วเราควรจะมาทำความรู้จัก “พันเอก พระยาศรีวิสารวาจา” ให้มากขึ้นหลังจากนี้

<u>'''1. ประวัติการศึกษาและชีวิตครอบครัว'''</u>

พันเอก พระยาศรีวิสารวาจาเป็นคนกรุงเทพฯ ชื่อเดิมคือ นายเทียนเลี้ยง นามสกุล ฮุนตระกูล บุตร นายอุ่นตุ้ย และนางทองคำ เกิดเมื่อวันที่ 25 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2439 มีคุณตากับคุณยายเป็นเจ้าของตลาดน้อย คือ นายปิน และนางหุ่น จันตระกูล ต่อมาได้กลับไปอยู่กับบิดามารดา ณ ตึกซุยโห เชิงสะพานพิทยเสถียร เมื่ออายุได้ 7 ปี บิดาก็ถึงแก่กรรมลง จึงต้องอยู่กับมารดาและพี่ชาย 2 คน ต่อมาพระยาศรีวิสารวาจาได้เข้าเรียนที่โรงเรียนอัสสัมชัญ ฝ่ายภาษาอังกฤษ เข้ารับการศึกษาที่โรงเรียนอัสสัมชัญ ตั้งแต่ พ.ศ. 2447-2454 จนกระทั่งเรียนจบชั้น 6 เมื่ออายุได้ 15 ปี จึงได้ไปศึกษาต่อในประเทศอังกฤษโดยทุนส่วนตัวที่โรงเรียนอินเตอร์เนชัลแนล คอลเลช (The International College) เป็นเวลา 1 ปี หลังจากนั้นได้เข้าศึกษาที่โรงเรียนดัลลิช (Dulwich College) ในปีสุดท้ายของการศึกษาที่ทาง โรงเรียนได้จารึกชื่อพระยาศรีวิสารวาจาว่า T.L. Hoon ไว้ในหอประชุม เพื่อเป็นเกียรติในฐานะที่เป็นนักเรียนสอบได้ที่ 1 ตลอดระยะเวลาที่ทำการศึกษาที่โรงเรียนแห่งนี้ ต่อมาใน พ.ศ. 2459 ได้รับทุนของวิทยาลัยลินคอล์น (Lincoln College, Oxford University) เป็นเวลา 4 ปี และสอบได้ปริญญา B.A. ของมหาวิทยาลัยอ๊อกซฟอร์ด โดยได้เกียรตินิยมอันดับ 1 (School of Jurisprudence) เมื่อ พ.ศ. 2462 ต่อมาใน พ.ศ. 2463 ได้รับเกียรตินิยมอันดับ 2 ในการสอบเพื่อรับปริญญา B.C.L. ของมหาวิทยาลัย อ๊อกซฟอร์ด และในปลายปีนั้นเองพระยาศรีวิสารวาจาได้สอบผ่านภาคสุดท้ายของการสอบเนติบัณฑิต โดยได้รับเกียรตินิยมอันดับ 2 (English Barrister at Law, Middle Temple) ทั้งนี้ โดยมีเวลาเตรียมสอบเพียงหนึ่งเดือนเท่านั้น ใน พ.ศ. 2463-2464 พระยาศรีวิสารวาจาได้ฝึกงานด้านกฎหมายกับเซอร์      ฮิว เฟรเซอร์ (Sir Hugh Fraser) ในกรุงลอนดอน และ พ.ศ 2466 ได้กลับไปรับปริญญา B.C.L. และรับปริญญา M.A. จากมหาวิทยาลัยอ๊อกซฟอร์ด เนื่องจากตามกฎของมหาวิทยาลัย ผู้ที่สอบได้ปริญญานี้จะได้รับปริญญาก็ต่อเมื่อได้มีชื่ออยู่ในมหาวิทยาลัยแล้วเป็นเวลา 7 ปี

พระยาศรีวิสารวาจา ได้สมรสกับคุณหญิงลิน ศรีวิสารวาจา (นามเดิม นางสาวมากาเรต ลิน ซาเวียร์ ) เมื่อวันที่ 15 สิงหาคม พ.ศ.2465 ณ ตำหนักเชิงสะพานเทเวศร์ จังหวัดพระนคร โดยคุณหญิงลิน ศรีวิสารวาจา เป็นธิดาของพระยาพิพัฒนโกษา และเป็นแพทย์หญิงคนแรกที่ได้ปริญญาแพทยศาสตร์จากมหาวิทยาลัยลอนดอนที่ได้มาประกอบกิจการแพทย์ในประเทศไทย ภายหลังคุณหญิงลิน ศรีวิสารวาจา ได้ป่วยหนักด้วยโรคสมองอักเสบ และมีไข้หวัดใหญ่เข้าแทรก และถึงแก่อนิจกรรมในวันที่ 6 ธันวาคม พ.ศ. 2475 มีบุตรธิดา 3 คน คือ 1) นายกิตติรัต ศรีวิสารวาจา 2) ท่านคุณหญิงมนัสนิตย์ วณิกกุล 3) ท่านคุณหญิงสาวิตรี ศรีวิสารวาจา พระยาศรีวิสารวาจาถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 23 มีนาคม พ.ศ.2511 โดยมีอายุ 71 ปี[[#_ftn2|[2]]]

<u>'''2. หน้าที่การงานและตำแหน่งทางการเมืองที่สำคัญ'''</u>

พันเอก พระยาศรีวิสารวาจา เริ่มเข้ารับราชการ เมื่อ พ.ศ.2464 ดำรงตำแหน่งเลขานุการตรี สถานอัครราชทูตไทย กรุงปารีส พ.ศ.2464 ก็ได้เข้ารับราชการที่สถานทูตไทยในลอนดอนในตำแหน่งเลขานุการตรี ตอนนั้นอัครราชทูตไทยประจำกรุงลอนดอนคือพระองค์เจ้าจรูญศักดิ์ กฤดากร และได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นหลวงศรีวิสารวาจาใน พ.ศ.2467 เมื่อทรงพระกรุณาโปรดเกล้าให้ดำรงตำแหน่งปลัดทูลฉลองกระทรวงการต่างประเทศใน พ.ศ.2471 ได้รับพระราชทานเลื่อนยศและบรรดาศักดิ์จากหลวงศรีวิสารวาจาเป็นมหาอำมาตย์ตรีพระยาศรีวิสารวาจา ภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ.2475 ได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศในคณะรัฐบาลของพระยามโนปกรณ์นิติธาดา โดยมีเลขานุการรัฐมนตรีเป็นคนของคณะราษฎร คือ นายดิเรก ชัยนาม ต่อมาได้ลาออกจากตำแหน่งรัฐมนตรีในปี พ.ศ.2476 และได้มาประกอบอาชีพทนายความโดยร่วมกับพระยาเทพวิทุร และพระยาหริศจันทรสุวิท ตั้งสำนักงานทนายความในชื่อ “เทพศรีหริศ” ใน พ.ศ.2489 ได้รับแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศใน พ.ศ.2490 ในสมัยนายควง อภัยวงศ์ เป็นนายกรัฐมนตรี และนอกจากนั้นท่านได้รับตำแหน่งทางการเมืองที่สำคัญอื่น ๆ ได้แก่ ได้รับเลือกเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร สมาชิกวุฒิสภา สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ ปลัดบัญชาการสำนักนายกรัฐมนตรี ประธานที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี (สมัยจอมพล สฤษดิ์ ธนะรัชต์ ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีและสมัยจอมพลถนอม กิตติขจร ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี) และใน พ.ศ.2489 ได้มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งองคมนตรี ซึ่งเป็นตำแหน่งที่พระยาศรีวิสารวาจาภาคภูมิใจเป็นอันมาก  พ.ศ.2505 ได้รับการแต่งตั้งเป็นเลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติจนถึงแก่กกรม นอกจากนี้พระยาศรีวิสารวาจายังมีส่วนในการพัฒนาด้านการศึกษาโดยได้ดำรงตำแหน่งที่สำคัญๆ ได้แก่ กรรมการบริหารสภาการศึกษาแห่งชาติ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิของสภามหาวิทยาลัยต่าง ๆ เช่น มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ (มหาวิทยาลัยมหิดลในปัจจุบัน) และดำรงตำแหน่งเป็นอธิการบดีคนแรกของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่[[#_ftn3|[3]]]  

<u>'''3. ผลงานที่สำคัญในทางการเมือง'''</u>

พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงให้เตรียมการร่างรัฐธรรมนูญเพื่อใช้อันเป็นกฎหมายสูงสุดในการปกครองประชาธิปไตยในอนาคตไปพร้อมกัน โดยทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระยาศรีวิสารวาจา ปลัดทูลฉลองกระทรวงต่างประเทศ นายเรมอนด์ บี. สตีเวนส์ (Raymond B.Stevens) ที่ปรึกษากระทรวงต่างประเทศ เข้าเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท และมีพระบรมราชโองการให้เป็นกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ โดยได้ดำเนินการร่างรัฐธรรมนูญแล้วเสร็จในวันที่ 9 มีนาคม พ.ศ. 2474 โดยเป็นร่างรัฐธรรมนูญภาษาอังกฤษใช้ชื่อว่า “An Outline of Changes in the Form of Government” ประกอบด้วย รูปแบบของการบริหารราชการแผ่นดิน อภิรัฐมนตรี อัครเสนาบดีและคณะเสนาบดี สภานิติบัญญัติ อำนาจหน้าที่ของสภานิติบัญญัติ ความสัมพันธ์ระหว่างอำนาจบริหารและนิติบัญญัติ ถึงกระนั้น รัฐธรรมนูญฉบับนี้ก็ยังคงให้อำนาจสูงสุดอยู่ที่พระมหากษัตริย์และอภิรัฐมนตรีเช่นเดิม เพียงแค่กำหนดให้มีคณะรัฐมนตรีมาช่วยในการบริหาร และมีรัฐสภาเป็นที่ปรึกษา พร้อมกันนี้  พระยาศรีวิสารวาจา และนายเรมอนด์ บี. สตีเวนส์ ได้ทำบันทึกความเห็นไว้ โดยบันทึกความเห็นของพระยาศรีวิสารวาจา แสดงเหตุผลว่ายังไม่ถึงเวลาสมควรที่จะมีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญ เนื่องจากมีเวลาจำกัด และประชาชนต้องมีการศึกษาและมีประสบการณ์ในการปกครองตนเองอย่างเพียงพอก่อน ประกอบกับภาวะเศรษฐกิจตกต่ำ ส่งผลกระทบต่อการเงินการคลังของรัฐบาล รวมทั้งมีข่าวลือเกี่ยวกับการโค่นล้มรัฐบาล สมาชิกของของรัฐบาลควรมีความสามัคคีและไว้วางใจกัน จึงเห็นว่าหากภาวะประเทศเป็นเช่นนี้ จึงยังไม่ควรมีการเปลี่ยนแปลงการปกครอง อาจเป็นสาเหตุให้รัฐบาลยิ่งอ่อนแอลงได้ แต่หากเพื่อเป็นการรองรับ สมาชิกของสภาควรมีการเตรียมพร้อมในการทำงานเพื่อให้เกิดความไว้วางใจ และศึกษาประสบการณ์จากประเทศเพื่อนบ้านที่ยังไม่มีการจัดตั้งสภา นิติบัญญัติจนกว่าประชาชนจะมีความรู้และประสบการณ์ในด้านการปกครอง พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดให้ส่งสำเนาร่างรัฐธรรมนูญ ตลอดจนความเห็นของพระยาศรีวิสารวาจา และนายเรมอนด์ บี. สตีเวนส์ ให้แก่อภิรัฐมนตรี ในวันที่ 12 มีนาคม พ.ศ.2474 แต่ไม่ปรากฏหลักฐานว่าได้มีการประชุมพิจารณากันอย่างไรหรือไม่[[#_ftn4|[4]]]

'''<u>บรรณานุกรม</u>'''

ชาญวิทย์ เกษตรศิริ, '''2475: การปฏิวัติของสยาม''', (กรุงเทพฯ : ประพันธ์สาสร์น, 2535)

ณัฐพล ใจจริง, '''ขอฝันใฝ่ในฝันอันเหลือเชื่อ : ความเคลื่อนไหวของขบวนการปฏิปักษ์ปฏิวัติสยาม (พ.ศ. 2475 -2500),''' (นนทบุรี : ฟ้าเดียวกัน, 2556)

ธำรงศักดิ์ เพชรเลิศอนันต์, '''2475 และ 1 ปีหลังการปฏิวัติ''', (กรุงเทพฯ : สถาบันเอเชียศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2543)

นครินทร์ เมฆไตรรัตน์,  '''ความคิด ความรู้และอำนาจการเมืองในการปฏิวัติสยาม ''''''2475''', (พิมพ์ครั้งที่ 2 กรุงเทพฯ : ฟ้าเดียวกัน, 2546)

นครินทร์ เมฆไตรรัตน์, '''กรณี ร.7 ทรงสละราชสมบัติ : การตีความและการสานต่อความหมายทางการเมือง''', (กรุงเทพฯ : คบไฟ, 2549)

นครินทร์ เมฆไตรรัตน์, '''การปฏิวัติสยาม พ.ศ. 2475''', (พิมพ์ครั้งที่ 5, กรุงเทพฯ : ฟ้าเดียวกัน, 2553)

นรนิติ เศรษฐบุตร, '''พระยาศรีวิสารวาจา : รัฐมนตรีต่างประเทศคนแรก''', Retrived From http://www.dailynews.co.th/article/333716, March 12, 2016.

สุธาชัย ยิ้มประเสริฐ, '''สายธารประวัติศาสตร์ประชาธิปไตยไทย''', (พิมพ์ครั้งที่ 2, กรุงเทพฯ, มูลนิธิสายธารประชาธิปไตย, 2551)

สุภัทร คำมุงคุณ, '''พันเอก พระยาศรีวิสารวาจา''', Retrieved From  http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B9%80%E0%B8%AD%E0%B8%81_%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%A8%E0%B8%A3%E0%B8%B5%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%AA%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%88%E0%B8%B2, March 12, 2016.

สำนักทำเนียบนายกรัฐมนตรี, '''ศรีวิสารวาจา: ฯพณฯ นายกรัฐมนตรีพิมพ์เป็นบรรณการเนื่องในงานพระราชทานเพลิงศพ พันเอก พระยาศรีวิสารวาจา''', (พระนคร, โรงพิมพ์สำนักทำเนียบนายกรัฐมนตรี, 2511)

<u>'''อ้างอิง'''</u>
<div><div id="ftn1">
[[#_ftnref1|[1]]] สำนักทำเนียบนายกรัฐมนตรี, ศรีวิสารวาจา: ฯพณฯ นายกรัฐมนตรีพิมพ์เป็นบรรณการเนื่องในงานพระราชทานเพลิงศพ พันเอก พระยาศรีวิสารวาจา, (พระนคร, โรงพิมพ์สำนักทำเนียบนายกรัฐมนตรี, 2511), น.1
</div> <div id="ftn2">
[[#_ftnref2|[2]]] อ้างแล้ว, น. (1)-(2), (14).; นรนิติ เศรษฐบุตร, พระยาศรีวิสารวาจา : รัฐมนตรีต่างประเทศคนแรก, Retrived From http://www.dailynews.co.th/article/333716, March 12, 2016.; สุภัทร คำมุงคุณ, พันเอก พระยาศรีวิสารวาจา, Retrieved From  http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B9%80%E0%B8%AD%E0%B8%81_%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%A8%E0%B8%A3%E0%B8%B5%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%AA%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%88%E0%B8%B2, March 12, 2016.
</div> <div id="ftn3">
[[#_ftnref3|[3]]] อ้างแล้ว, สำนักทำเนียบนายกรัฐมนตรี, น. (2)-(14); นรนิติ เศรษฐบุตร.; สุภัทร คำมุงคุณ,
</div> <div id="ftn4">
[[#_ftnref4|[4]]]สุธาชัย ยิ้มประเสริฐ, สายธารประวัติศาสตร์ประชาธิปไตยไทย, (พิมพ์ครั้งที่ 2, กรุงเทพฯ, มูลนิธิสายธารประชาธิปไตย, 2551), น.17-21.; นรนิติ เศรษฐบุตร, พระยาศรีวิสารวาจา : รัฐมนตรีต่างประเทศคนแรก, Retrived From http://www.dailynews.co.th/article/333716, March 12, 2016.
</div> </div>
[[Category:สมาชิกคณะราษฎร]]

พันเอกพระยาศรีวิสารวาจา - ประวัติรุ่นแก้ไข

Apirom: Apirom ย้ายหน้า พระยาศรีวิสารวาจา (อรรถสิทธิ์ พานแก้ว และชุติเดช เมธีชุติกุล) ไปยัง [[พันเอกพร...

Apirom เมื่อ 08:07, 1 ธันวาคม 2562

Apirom: สร้างหน้าด้วย " ผู้เรียบเรียง : ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อรรถสิทธิ์ พาน..."

←รุ่นแก้ไขก่อนหน้า	รุ่นแก้ไขเมื่อ 16:24, 6 พฤษภาคม 2563
(ไม่แตกต่าง)