https://wiki.kpi.ac.th/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%8A%E0%B8%9E%E0%B8%B4%E0%B8%98%E0%B8%B5%E0%B9%80%E0%B8%89%E0%B8%A5%E0%B8%B4%E0%B8%A1%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%8A%E0%B8%99%E0%B8%A1%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%A9%E0%B8%B2_%E0%B9%93_%E0%B8%A3%E0%B8%AD%E0%B8%9A 2026-05-10T13:15:01Z ประวัติรุ่นแก้ไขของหน้านี้ในวิกิ MediaWiki 1.42.1 https://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%8A%E0%B8%9E%E0%B8%B4%E0%B8%98%E0%B8%B5%E0%B9%80%E0%B8%89%E0%B8%A5%E0%B8%B4%E0%B8%A1%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%8A%E0%B8%99%E0%B8%A1%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%A9%E0%B8%B2_%E0%B9%93_%E0%B8%A3%E0%B8%AD%E0%B8%9A&diff=12615&oldid=prev 2017-05-19T06:04:31Z

<p></p> <a href="https://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%8A%E0%B8%9E%E0%B8%B4%E0%B8%98%E0%B8%B5%E0%B9%80%E0%B8%89%E0%B8%A5%E0%B8%B4%E0%B8%A1%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%8A%E0%B8%99%E0%B8%A1%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%A9%E0%B8%B2_%E0%B9%93_%E0%B8%A3%E0%B8%AD%E0%B8%9A&amp;diff=12615&amp;oldid=11950">แสดงการเปลี่ยนแปลง</a>

Apirom https://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%8A%E0%B8%9E%E0%B8%B4%E0%B8%98%E0%B8%B5%E0%B9%80%E0%B8%89%E0%B8%A5%E0%B8%B4%E0%B8%A1%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%8A%E0%B8%99%E0%B8%A1%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%A9%E0%B8%B2_%E0%B9%93_%E0%B8%A3%E0%B8%AD%E0%B8%9A&diff=11950&oldid=prev 2015-10-09T09:52:45Z

<p>หน้าที่ถูกสร้างด้วย &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ผู้เรียบเรียง :&#039;&#039;&#039; รองศาสตราจารย์ ม.ร.ว. พฤทธิสาณ ชุ...&#039;</p> <p><b>หน้าใหม่</b></p><div>&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ผู้เรียบเรียง :&#039;&#039;&#039; รองศาสตราจารย์ ม.ร.ว. พฤทธิสาณ ชุมพล&#039;&#039;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ :&#039;&#039;&#039; รองศาสตราจารย์ ดร.สนธิ เตชานันท์&#039;&#039;<br /> <br /> ----<br /> <br /> <br /> <br /> == ความนำ ==<br /> <br /> <br /> ตามความเชื่อของไทยและหลายชาติในเอเชีย วาระครบรอบนักษัตร (รอบละ ๑๒ ปี) เป็นวาระสำคัญแห่งช่วงชีวิตของคนเรา จึงถือว่าเป็นวาระพิเศษ ดังนั้นเมื่อ[[พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว]]ทรงเจริญพระชนมพรรษาครบ ๓ รอบ (๓๖ พรรษา) ในวันที่ ๘ พฤศจิกายน ปีมะเส็ง พ.ศ. ๒๔๗๒ ซึ่งเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่เสด็จขึ้นทรงครองราชย์เมื่อ ๔ ปีก่อนหน้านั้น (และในที่สุดเป็นการครบรอบนักษัตรครั้งเดียวในรัชกาล) จึงได้มีการจัดงานพระราชพิธีเป็นเวลาหลายวันกว่าทุกปี คือเพิ่มจาก ๔ วัน เป็น ๗ วัน อีกทั้งมีพิธีการอื่นๆ ที่จัดขึ้นเป็นพิเศษด้วย<br /> <br /> <br /> == พระราชพิธี ==<br /> <br /> <br /> พระราชพิธีฉลองพระชนมพรรษาและเฉลิมพระชนมพรรษาครบ ๓ รอบ จัดขึ้นระว่างวันที่ ๖-๑๒ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๗๒ รวมทั้งสิ้น ๗ วัน มีรายละเอียดมากมาย ในที่นี้จะได้นำเสนอแต่โดยสังเขปให้ทราบว่าพิธีกรรมของแต่ละวันนั้นมีนัยสำคัญหลักๆ เช่นใด<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;วันที่ ๖ พฤศจิกายน&#039;&#039;&#039; พิธีกรรมในวันนี้อาจกล่าวได้ว่าเป็นการ “เบิกโรง” การพระราชพิธี โดยเมื่อเวลา &#039;&#039;&#039;๑๘.๓๐ น.&#039;&#039;&#039; เสด็จฯ ไปยังวัดพระศรีรัตนศาสดาราม [[พระที่นั่งอัมรินทรวินิจฉัย]] และ[[พระที่นั่งไพศาลทักษิณ]] ในพระบรมมหาราชวังตามลำดับ ทรงประกอบพระราชพิธีตั้ง&#039;&#039;&#039;สมณศักดิ์&#039;&#039;&#039; ประทับทรงสดับ&#039;&#039;&#039;พระสงฆ์สวดมนต์&#039;&#039;&#039; ทรงพระสุหร่าย (พรมน้ำมนต์) และ&#039;&#039;&#039;ทรงเจิมพระพุทธรูปประจำพระชนมพรรษา&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;ปางขอฝน&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;ที่หล่อใหม่ในโอกาสพิเศษนี้&#039;&#039;&#039; (ซึ่งทรงเททองหล่อเมื่อวันที่ ๑๙ ตุลาคม) &#039;&#039;&#039;ทรงจุดเทียนเท่าพระองค์&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;ทรงบูชาเทวดาและพระสยามเทวาธิราช&#039;&#039;&#039; และทรงบูชาพระแล้ว ทรงจุดเทียนพระราชทานชาวที่ (เจ้าพนักงาน) ไป&#039;&#039;&#039;จุดดอกไม้เพลิงเป็นพุทธบูชา&#039;&#039;&#039;ในการฉลองพระ<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;วันที่ ๗ พฤศจิกายน เวลา ๑๑.๐๐ น.&#039;&#039;&#039; เสด็จประทับพระที่นั่งอมรินทร์ฯ เพื่อทรง&#039;&#039;&#039;ทำบุญเลี้ยงพระ&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;และสังเวยเทวดา&#039;&#039;&#039; อีกทั้งทรงหลั่งน้ำเต้าทักษิโนทกพระราชทานเจ้านายที่ทรงพระเยาว์ไปประพรม&#039;&#039;&#039;ปล่อย สุกร เป็ด ไก่ และนก&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;เวลา ๑๖.๔๕&#039;&#039;&#039; เสด็จประทับพระที่นั่งอัมรินทร์ฯ ใน&#039;&#039;&#039;พิธีสงฆ์และพิธีบูชาเทวดา&#039;&#039;&#039; ทั้งที่นั่นและที่พระที่นั่งไพศาลทักษิณ โดยพระที่นั่งสององค์นี้อยู่ติดกัน พระที่นั่งองค์แรกเป็นท้องพระโรงหน้าในเขตฝ่ายหน้า พระที่นั่งองค์หลังเป็นท้องพระโรงหลังในเขตฝ่ายในและประดิษฐานพระสยามเทวาธิราช ถัดเข้าไปเป็นพระที่นั่งจักรพรรดิพิมาน ทั้งสามองค์รวมกันเรียกว่า[[หมู่พระราชมณเฑียร]]<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;วันที่ ๘ พฤศจิกายน&#039;&#039;&#039; ซึ่งตรงกับวันเฉลิมพระชนมพรรษา จึงมีพิธีกรรมหลายอย่าง คือ โปรดเกล้าฯ ให้เจ้าพนักงานนำ&#039;&#039;&#039;ภัตตาหารเช้าไปถวายยังสำนักสงฆ์ ณ พระอาราม&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;เวลา ๑๒.๐๐ น. เสด็จออกมหาสมาคม&#039;&#039;&#039; ณ [[พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท]]ให้เจ้านายและข้าราชการเฝ้าฯ ตามตำแหน่ง ทรง&#039;&#039;&#039;สถาปนาตั้งกรม&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;ตั้งพระองค์เจ้า&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;และเจ้าพระยา&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;พระราชทานตราจุลจอมเกล้าพร้อมด้วยโต๊ะทอง กาทอง&#039;&#039;&#039; เจ้านายที่ได้ทรงสถาปนาถวายต้นไม้ทองเงินและดอกไม้ธูปเทียน พระราชทานพระบรมราโชวาท ตั้งข้อสังเกตได้ว่า มาในรัชกาลปัจจุบันนี้ การเสด็จออกมหาสมาคมมักจะเป็นที่พระที่นั่งอัมรินทร์ โดยมีการอ่านคำถวายพระพร และการพระราชทานพระราชดำรัสตอบเท่านั้นในพิธีช่วงเช้าของวันเฉลิมพระชนมพรรษา ส่วนการพระราชทานตราจุลจอมเกล้าจัดเป็นอีกพิธีหนึ่งต่างหาก<br /> <br /> เสด็จประทับพระที่นั่งพิมานรัตยา ซึ่งเป็นเขตฝ่ายในเบื้องหลังพระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท ประทับคู่กับสมเด็จพระบรมราชินี (ในพระสถานะมหาสวามินี เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า&#039;&#039;&#039;ฝ่ายใน&#039;&#039;&#039;) &#039;&#039;&#039;พระราชทานตราจุลจอมเกล้าฝ่ายใน&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> เสด็จออกที่เกยพระที่นั่งอาภรณพิโมกข์ปราสาท ประทับพระราชยานพุตตาลทอง (คานหาม) เสด็จเป็นกระบวน&#039;&#039;&#039;ราบใหญ่&#039;&#039;&#039; ไปเทียบที่เกยประตูหลังวัดพระแก้ว (นับเป็นการเสด็จพระราชดำเนินทางสถลมารคเพียงในบริเวณเขตพระราชฐานชั้นกลางและชั้นนอก แต่ทั้งนี้ ราษฎรย่อมได้เฝ้าฯ ชมพระบารมีเมื่อเสด็จฯ โดยรถยนต์พระที่นั่งจาก[[พระที่นั่งอัมพรสถาน]] [[พระราชวังดุสิต]]ไปยังพระบรมมหาราชวังทุกวันที่มีพระราชพิธี) เสด็จนำไปยัง&#039;&#039;&#039;ประสาทพระเทพบิดรเพื่อถวายบังคมพระบรมรูปอดีตพระมหากษัตริย์ ๖ รัชกาล&#039;&#039;&#039; แล้วเสด็จกลับไปที่เทียบเกยพระที่นั่งบรมพิมาน<br /> <br /> อนึ่ง &#039;&#039;&#039;ผู้ที่ทรงสถาปนาในวันนี้&#039;&#039;&#039; มีดังต่อไปนี้ [[กรมพระดำรงราชานุภาพ]]ขึ้นเป็น[[สมเด็จกรมพระยา กรมหลวงกำแพงเพชรอัครโยธิน]]ขึ้นเป็นกรมพระ [[หม่อมเจ้าอาภาพรรณี สวัสดิวัตน์]] (พระมารดาสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี) ขึ้นเป็น พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้า พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าไตรทศประพันธ์ ขึ้นเป็นพระองค์เจ้าต่างกรมที่[[กรมหมื่นเทววงศ์วโรทัย]] [[หม่อมเจ้าบวรเดช กฤดากร]]ขึ้นเป็นพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้า หม่อมเจ้ามนัศสวาสดิ์ ศุขสวัสดิ์ (พระพี่เลี้ยงแต่ครั้งทรงพระเยาว์) ขึ้นเป็นพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้า พระยาเทพอรชุนขึ้นเป็นเจ้าพระยาพิชเยนทรโยธิน และพระยาราชนุกุลขึ้นเป็นเจ้าพระยามุขมนตรี<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;เวลา ๑๗.๔๕ น.&#039;&#039;&#039; พระราชพิธีช่วงบ่ายที่พระที่นั่งไพศาลฯ และพระที่นั่งอมรินทร์ฯ นี้เป็นการสวดมนต์และการบูชานพเคราะห์ แต่มีความพิเศษตรงที่มีการถวาย&#039;&#039;&#039;พระธรรมเทศนามหามงคลวิเศษ&#039;&#039;&#039; ซึ่งเป็นธรรมเนียมต้องถวายในการเฉลิมพระชนมพรรษา เพื่อเป็นการสรรเสริญพระบารมีและการเจริญพระสติให้ทรงดำรงพระจริยวัตรอยู่ในทศพิธราชธรรม<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;วันที่ ๙ พฤศจิกายน เวลา ๑๘.๐๐ น.&#039;&#039;&#039; เสด็จสู่พระที่นั่งอัมรินทร์ ทรงประเคนผ้าไตรแก่พระสงฆ์แล้วเสด็จไปทรงบูชาพระสยามเทวาธิราชบนพระที่นั่งไพศาลฯ แล้วเสด็จออกพระที่นั่งอมรินทร์อีกครั้ง ทรงศีลแล้ว พระสงฆ์ธรรมยุติ ๖๐ รูป มีสมเด็จพระสังฆราชเจ้า(กรมหลวงชินวรสิริวัฒน์) เป็นประธานสวด&#039;&#039;&#039;มหาสมยสุตตและจุลราชปริตต&#039;&#039;&#039; มีต้นและท้ายซึ่งสอดควบกันโดยมหาสมัยสูตรเป็นบทสวดว่าด้วยการชุมนุมใหญ่ของเทพยดาในสมัยพุทธกาล และเป็นบทสวดมนต์หลวงที่ใช้ในงานมงคลสำคัญจริงๆ <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;วันที่ ๑๐ พฤศจิกายน เวลา ๑๐.๓๕ น.&#039;&#039;&#039; เป็นการทรงทำบุญเลี้ยงพระและสังเวยเทวดาที่พระที่นั่งอมรินทร์ฯ อีกคำรบหนึ่ง ความพิเศษของขั้นตอนนี้อยู่ที่การเสด็จประทับพระที่นั่งราชฤดีเพื่อทรงเครื่องเศวตพัสตร์ (นุ่งขาวห่มขาว) แล้วเสด็จออกทรงจุดเทียนที่โต๊ะสังเวยเทวดากลางหาว แล้วเสด็จขึ้นประทับพระแท่นสรงภายใต้นพปฎลมหาเศวตฉัตรเพื่อทรง&#039;&#039;&#039;สรงพระมุรธาภิเษกสนาน&#039;&#039;&#039; (สรงน้ำชำระพระวรกายให้ปราศจากมลทิน) เช่นเดียวกับในการพระราชพิธีบรมราชาภิเษกเมื่อต้นรัชกาล สมเด็จพระสังฆราชเจ้าถวายน้ำ พราหมณ์ถวายน้ำ แล้วทรงเปลี่ยนฉลองพระองค์ ทรงพระแสงดาบประจำรัชกาล เสด็จกลับสู่พระที่นั่งอมรินทร์ พระราชทานวัตถุปัจจัยแก่พระสงฆ์และพัดรัตนาภรณ์ (เครื่องราชอิสริยาภรณ์ส่วนพระองค์) แก่พระราชาคณะ ทรงหลั่งพระเต้าทักษิโณทกพระราชทานหม่อมเจ้าที่ยังเยาว์ไปประพรม&#039;&#039;&#039;ปล่อยปลา&#039;&#039;&#039; (โดยในวันที่ ๗ ไม่ได้มีการปล่อยปลา) จากนั้น&#039;&#039;&#039;พระราชทานเงินตราและผ้านุ่งห่มแก่ข้าราชการสูงอายุตั้งแต่ ๗๐ ปีขึ้นไป&#039;&#039;&#039; ทั้งฝ่ายหน้าฝ่ายในรวม ๓๗ (เท่าพระชนมายุ บวก ๑ ปี) แล้วเสด็จขึ้นประทับพระที่นั่งไพศาลฯ ทรงรับของเจ้านายแล้วเสด็จกลับ พราหมณ์เบิกแว่นเวียนเทียนสมโภชพระราชมณเฑียร<br /> <br /> เวลา ๒๐.๓๐ น. เสด็จออกพระที่นั่งอัมพรสถาน &#039;&#039;&#039;พระราชวังดุสิต&#039;&#039;&#039; พระราชทาน&#039;&#039;&#039;เลี้ยงพระกระยาหารแก่เจ้านายฝ่ายหน้าฝ่ายใน&#039;&#039;&#039; ในขณะที่โปรดเกล้าฯ ให้กระทรวงการต่างประเทศเลี้ยงทูตานุทูต ณ &#039;&#039;&#039;วังสราญรมย์&#039;&#039;&#039; (ที่ทำการทระทรวงการต่างประเทศ) แล้วเวลา ๒๓.๐๐ น. เสด็จพร้อมด้วยสมเด็จฯ และเจ้านายฝ่ายหน้าฝ่ายใน ออกท้องพระโรง[[พระที่นั่งอนันตสมาคม]]ให้&#039;&#039;&#039;คณะทูตานุทูต&#039;&#039;&#039;เฝ้าฯ แล้ว เสด็จออกท้องพระโรงหน้าให้&#039;&#039;&#039;ข้าราชการซึ่งโปรดเกล้าฯ ให้มาในงานสโมสรสันนิบาตเฝ้าฯ&#039;&#039;&#039; และรับพระราชทานเลี้ยงอาหารว่าง และมีพระราชปฏิสันถารด้วย ทั้งสองประการนี้เป็นปกติในงานเฉลิมฯ ทุกปี<br /> <br /> พระราชกรณียกิจต่อไปนี้ไปเห็นได้ชัดว่าเป็น&#039;&#039;&#039;เนื่องในวโรกาสเฉลิมพระชนมพรรษาครบ ๓&#039;&#039;&#039; รอบ &#039;&#039;&#039;โดยเฉพาะ&#039;&#039;&#039; กล่าวคือ<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;วันที่ ๑๐ พฤศจิกายน เวลา ๑๑.๐๐ น.&#039;&#039;&#039; เสด็จประทับพระที่นั่งอมรินทร์ฯ ทรงประเคนผ้าไตรย่ามแก่พระพิมลธรรมเจ้าอาวาสวัดมหาธาตุฯ ผู้นำกับ&#039;&#039;&#039;พระสงฆ์สหชาติปีมะเส็ง พ.ศ. ๒๔๓๖&#039;&#039;&#039; อีก ๓๒ รูป (สหชาติหมายถึงผู้ที่เกิดในปีนักษัตรและรอบเดียวกันกับพระองค์) ทรงศีลแล้วทรงประเคนภัตตาหารแก่พระสงฆ์ พระสงฆ์ฉันแล้ว ทรงประเคนไทยธรรมกับพัดและซองบุหรี่มีรูปงูลงยาสีเขียว (สัญลักษณ์ปีนักษัตรและวันพุธวันพระราชสมภพ) พระสงฆ์สวดคาถาถวายพระพรพิเศษ<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;เวลา ๑๗.๐๐ น. เสด็จออกสนามหญ้าหน้าพระที่นั่งอัมพรสถาน&#039;&#039;&#039; ในการ&#039;&#039;&#039;อุทยานสโมสร&#039;&#039;&#039;เจ้านายและข้าทูลละอองธุลีพระบาท ราชสกุล ราชินิกุลฝ่ายหน้าฝ่ายใน &#039;&#039;&#039;อุปชาติปีมะเส็ง&#039;&#039;&#039; (อุปชาติหมายถึงผู้ที่เกิดในปีนักษัตรเดียวกันแต่ต่างรอบกับพระองค์) เฝ้าฯ มีพระราชปฏิสันถาร พระราชทานเลี้ยงน้ำชาเครื่องว่าง<br /> <br /> นอกจากนั้น ทรง&#039;&#039;&#039;อุทิศพระราชทานชิงเทียนทองเหลืองตรางูพันลูกศร&#039;&#039;&#039; (สัญลักษณ์ปีมะเส็งนักษัตรและสร้อยพระนาม “ศักดิเดชน์”) ไปยังปูชนียสถาน &#039;&#039;&#039;๓๗ แห่ง&#039;&#039;&#039;ด้วย (ตัวเลข ๓๗ คือ ๓๖ พรรษา บวก ๑ เพื่อความเป็นมงคล)<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;วันที่ ๑๒ พฤศจิกายน เวลา ๒๐.๓๐ น.&#039;&#039;&#039; เสด็จออกพระที่นั่งอนันต์ &#039;&#039;&#039;ข้าทูลละอองธุลีพระบาทสหชาติปีมะเส็ง พ.ศ. ๒๔๓๖&#039;&#039;&#039; ทั้งฝ่ายหน้าฝ่ายใน รวม ๔๙๖คนเฝ้าฯ มีพระราชปฏิสันถารแล้วประทับเสวยพระกระยาหารพระราชทาน&#039;&#039;&#039;แหนบลูกศรกับซองบุหรี่มีรูปงูลงยาสีเขียว&#039;&#039;&#039;ทั่วกัน<br /> <br /> เห็นได้ว่า ในวโรกาสที่สำคัญเกี่ยวกับพระองค์เองนี้ ได้ทรงแผ่พระเมตตากรุณาคุณเชื่อมสัมพันธ์กับผู้ที่เกิดในปีมะเส็งเช่นเดียวกับพระองค์ทุกรุ่นอายุ และหมู่เหล่าต่างๆ ตั้งแต่พระสงฆ์ เจ้านายฝ่ายหน้าฝ่ายใน และข้าทูลละอองธุลีพระบาทระดับต่างๆ<br /> <br /> <br /> <br /> == พระราชกรณียกิจอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง ==<br /> <br /> <br /> นอกจากนั้น ยังมี&#039;&#039;&#039;พระราชกรณียกิจอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง&#039;&#039;&#039;แทรกในวันอื่นๆ ของการพระราชพิธี ดังนี้<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;วันที่ ๘ พฤศจิกายน เวลา ๒๒.๐๐ น.&#039;&#039;&#039; ทรงรถยนต์พระที่นั่งจากพระที่นั่งอัมพรฯ ไปยัง[[ท่าวาสุกรี]]ประทับเรือยนต์พระที่นั่งเสด็จ&#039;&#039;&#039;ทอดพระเนตรการแต่งโคมไฟทางน้ำ&#039;&#039;&#039; ซึ่งราษฎรจัดแต่งสถานที่สำคัญและบ้านเรือนร่วมเฉลิมฉลอง<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;วันที่ ๙ พฤศจิกายน เวลา ๑๖.๑๐ น.&#039;&#039;&#039; เสด็จยัง&#039;&#039;&#039;พระราชอุทยานสราญรมย์ให้ลูกเสือและนักเรียนชายหญิงอุปชาติปีมะเส็ง พ.ศ. ๒๔๖๐&#039;&#039;&#039; (คือที่มีอายุ ๑๒ ปีในปีนั้น) &#039;&#039;&#039;รวมทั้งสิ้น ๓,๕๑๘ คน&#039;&#039;&#039; พร้อมครูผู้ควบคุมเฝ้าฯ โดยมีเด็กชายหมึก บุนนาค อ่านคำถวายพระพรในนามนักเรียน พระราชทานพระบรมราโชวาท และเสมาแก่พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าธานีนิวัติ เสนาบดีกระทรวงธรรมการรับไปแจกนักเรียนอุปชาติทั้งหลายด้วย<br /> <br /> พระบรมราโชวาท “ว่าด้วยลักษณะเอาอย่าง องค์นั้น” มีความบางตอนว่า<br /> <br /> “ในปีนี้ข้าจะทำบุญอายุครบ ๓ รอบ กระทำให้หวนระลึกถึงพวกเจ้าซึ่งอายุพึ่งครบหนึ่งรอบนี้ด้วย ตามธรรมดาคนเราจะมีชีวิตอยู่ได้ก็ราว ๖ รอบเศษเท่านั้น เพราะฉะนั้นเมื่ออายุครบ ๓ รอบ ก็นับว่าเข้าเขตต์ที่จะแก่ลงไป พวกเจ้านั้นพึ่งจะครบรอบเดียว ยังมีเวลาที่จะอยู่ทำประโยชน์ให้แก่ชาติอีกมากมาย...” และทรงแนะนำว่า<br /> <br /> “เราจะเรียนแต่เอาอย่างนั้นไม่ได้ ต้องเรียนคิดเองด้วยจึงจะเจริญแท้...พวกเจ้านั้น การศึกษาเจริญขึ้นมากแล้ว ควรจะมุ่งมั่นใช้ความคิดให้เป็นผลดียิ่งขึ้นอีก ไม่ใช่เรียนจำตามที่สอนเท่านั้น ต้องฝึกใช้ความคิด ไม่ใช่เชื่ออย่างงมงาย...ต้องคิดอีกทีหนึ่งว่าจะทำอย่างไรจึงจะดีขึ้นได้อีก ต้องพยายามเรียนตลอดชีวิต...” &lt;ref&gt;บรรเจิด อินทุจันทร์ยง (บรรณาธิการ). ๒๕๓๗. จดหมายเหตุพระราชกิจรายวันพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาประชาธิปก พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๗. ภาคปลาย. กรุงเทพฯ: วัชรินทร์การพิมพ์. หน้า ๖๑๙-๖๒๙.&lt;/ref&gt; การที่ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้นักเรียนและลูกเสืออายุ ๑๒ ปีได้เฝ้าฯ ในครั้งนี้ แสดงถึงพระอุปนิสัยโปรดเด็กๆ ซึ่งเห็นได้จากที่ทรงพระราชอุปการะไว้ในวังหลายคน และทรงสั่งสอนในลักษณะเดียวกันนี้ ซึ่งเป็นคติเกี่ยวกับการเรียนรู้ที่เป็นอมตะ<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;ครั้นเวลา ๒๒.๐๐ น&#039;&#039;&#039; วันเดียวกัน ทรงรถยนต์พระที่นั่งจากพระที่นั่งอัมพรสถาน เสด็จ&#039;&#039;&#039;ทอดพระเนตรการแต่งโคมไฟทางบก&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> สรุปรวมได้ว่า ในการเฉลิมพระชนมพรรษาครบ ๓ รอบนี้ มีทั้งงานพระราชพิธีซึ่งอนุโลมปฏิบัติตามพระราชประเพณี และพิธีการอื่นๆ ซึ่งเป็นโอกาสให้บุคคลหมู่เหล่าต่างๆ ตั้งแต่เจ้านายฝ่ายหน้าฝ่ายใน พระสงฆ์ ข้าราชการ ข้าราชสำนัก ตลอดจนราษฎรวัยต่างๆ ได้เข้าเฝ้าฯ ชื่นชมพระบารมีและทรงแผ่พระบารมีโดยทั่วถึง<br /> <br /> อนึ่ง ในช่วงของพระราชพิธีในพระบรมมหาราชวังนั้น พึงสังเกตว่าฉลองพระองค์ที่ทรงเปลี่ยนแปลงไปในแต่ละวาระ ซึ่งเป็นฉลองพระองค์ทหารตามพระราชประวัติของพระองค์เองซึ่งทรงเป็นทหารอาชีพเรียงลำดับจากฉลองพระองค์ทหารปืนใหญ่ ทหารม้า ทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ และทหารอากาศ จอมพลผู้บังคับการพิเศษโรงเรียนนายร้อยทหารบก จอมพลทหารเรือ ถึงจอมพลทหารบก แสดงถึงความมีพระราชหฤทัยใส่ในการเพิ่มรายละเอียดเชิงสัญลักษณ์ซึ่งทรงใช้เป็นวิธีการผูกจิตผูกใจให้ผู้คนหมู่เหล่าต่างๆ มีความจงรักภักดีในพระองค์<br /> <br /> <br /> == บรรณานุกรม ==<br /> <br /> บรรเจิด อินทุจันทร์ยง (บรรณาธิการ). ๒๕๓๖. ประมวลพระบรมราโชวาทและพระราชดำรัสพระบาทสมเด็จ พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว. กรุงเทพฯ: วัชรินทร์การพิมพ์. พิมพ์ครั้งที่ ๑.<br /> <br /> บรรเจิด อินทุจันทร์ยง (บรรณาธิการ). ๒๕๓๗. จดหมายเหตุพระราชกิจรายวันพระบาทสมเด็จพระปรมินทร มหาประชาธิปก พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๗. ภาคปลาย. กรุงเทพฯ: วัชรินทร์การพิมพ์.<br /> <br /> www. Dhammajak. Net/board/viewtype.php?t=15461. เข้าถึงเมื่อ ๒๔ เมษายน ๒๕๕๘<br /> <br /> www.polyboon.com/kumpra/06-07.php. เข้าถึงเมื่อ ๒๔ เมษายน ๒๕๕๘<br /> <br /> th. Wikipidia.org/wiki/มหาสมัยสูตร. เข้าถึงเมื่อ ๒๔ เมษายน ๒๕๕๘<br /> <br /> <br /> == อ้างอิง ==<br /> &lt;references/&gt;</div>

Suksan