พระราชบัญญัติกฎอัยการศึก พระพุทธศักราช 2457 - ประวัติรุ่นแก้ไข

Trikao เมื่อ 06:58, 15 มีนาคม 2566

2023-03-15T06:58:50Z

←รุ่นแก้ไขก่อนหน้า		รุ่นแก้ไขเมื่อ 13:58, 15 มีนาคม 2566
บรรทัดที่ 3:		บรรทัดที่ 3:

	'''ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ''' ''':''' ศาสตราจารย์ ดร.บรรเจิด สิงคะเนติ		'''ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ''' ''':''' ศาสตราจารย์ ดร.บรรเจิด สิงคะเนติ


	<p style="text-align: center;"><span style="font-size:x-large;">'''พระราชบัญญัติกฎอัยการศึก พระพุทธศักราช 2457'''</span></p>		<p style="text-align: center;"><span style="font-size:x-large;">'''พระราชบัญญัติกฎอัยการศึก พระพุทธศักราช 2457'''</span></p>
	<span style="font-size:x-large;">'''ความเป็นมา'''</span>		<span style="font-size:x-large;">'''ความเป็นมา'''</span>
บรรทัดที่ 68:		บรรทัดที่ 70:
	<span style="font-size:x-large;">'''บทสรุป'''</span>		<span style="font-size:x-large;">'''บทสรุป'''</span>

	~~[[พระราชบัญญัติกฎอัยการศึก_พระพุทธศักราช_2457\|~~กฎอัยการศึก พ.ศ. 2457]] ใช้บังคับ เมื่อวันที่ 13 กันยายน 2457 มีการแก้ไขเพิ่มเติม 5 ครั้ง โดยการแก้ไขครั้งที่ 2 ในปีพุทธศักราช 2485 แก้ไขครั้งที่ 3 ในปีพุทธศักราช 2487 แก้ไขครั้งที่ 4 ในปีพุทธศักราช 2488 และแก้ไขฉบับที่ 5 ใน พ.ศ. 2502 เพื่อเพิ่มเติมกฎหมายว่าด้วยกฎอัยการศึกให้เป็นการสอดคล้องต้องกัน โดยกฎหมายดังกล่าวนี้ยังคงมีผลใช้บังคับใช้อยู่จนถึงปัจจุบัน		'''กฎอัยการศึก พ.ศ. 2457''' ใช้บังคับ เมื่อวันที่ 13 กันยายน 2457 มีการแก้ไขเพิ่มเติม 5 ครั้ง โดยการแก้ไขครั้งที่ 2 ในปีพุทธศักราช 2485 แก้ไขครั้งที่ 3 ในปีพุทธศักราช 2487 แก้ไขครั้งที่ 4 ในปีพุทธศักราช 2488 และแก้ไขฉบับที่ 5 ใน พ.ศ. 2502 เพื่อเพิ่มเติมกฎหมายว่าด้วยกฎอัยการศึกให้เป็นการสอดคล้องต้องกัน โดยกฎหมายดังกล่าวนี้ยังคงมีผลใช้บังคับใช้อยู่จนถึงปัจจุบัน

Trikao เมื่อ 06:58, 15 มีนาคม 2566

2023-03-15T06:58:14Z

แสดงการเปลี่ยนแปลง

Trikao เมื่อ 09:43, 5 เมษายน 2565

2022-04-05T09:43:07Z

←รุ่นแก้ไขก่อนหน้า		รุ่นแก้ไขเมื่อ 16:43, 5 เมษายน 2565
บรรทัดที่ 1:		บรรทัดที่ 1:

	'''ผู้เรียบเรียง :''' ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พนารัตน์ มาศฉมาดล		'''ผู้เรียบเรียง :''' ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พนารัตน์ มาศฉมาดล

	'''ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ''' : ศาสตราจารย์ ดร.บรรเจิด สิงคะเนติ		'''ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ''' : ศาสตราจารย์ ดร.บรรเจิด สิงคะเนติ


บรรทัดที่ 98:		บรรทัดที่ 98:
	<span style="font-size:x-large;">'''บรรณานุกรม'''</span>		<span style="font-size:x-large;">'''บรรณานุกรม'''</span>

	ภูมิ โชคเหมาะ. ~~'''~~กฎหมายทหาร (~~''''''~~LW ~~''''''~~409/~~''''''~~LA ~~''''''~~448~~''''''~~). ~~'''~~กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยรามคำแหง. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 31/-/หน้า 388/13 กันยายน 2457. ~~'''~~พระราชบัญญัติกฎอัยการศึก พุทธศักราช 2457.~~'''~~		ภูมิ โชคเหมาะ. กฎหมายทหาร (LW 409/LA 448). กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยรามคำแหง. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 31/-/หน้า 388/13 กันยายน 2457. พระราชบัญญัติกฎอัยการศึก พุทธศักราช 2457.


บรรทัดที่ 104:		บรรทัดที่ 104:
	<span style="font-size:x-large;">'''เอกสารอ่านเพิ่มเติม'''</span>		<span style="font-size:x-large;">'''เอกสารอ่านเพิ่มเติม'''</span>

	วรชัย แสนสรีระ.~~'''~~จุดต่างแห่งอำนาจตาม พ.ร.บ. กฎอัยการศึกฯ พ.ร.ก.การบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉินฯ และ พ.ร.บ. ~~การรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักรฯ”~~. ~~'''~~จุลนิติ พ.ค. - มิ.ย. 53.		วรชัย แสนสรีระ.จุดต่างแห่งอำนาจตาม พ.ร.บ. กฎอัยการศึกฯ พ.ร.ก.การบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉินฯ และ พ.ร.บ. การรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักรฯ. จุลนิติ พ.ค. - มิ.ย. 53.
	<div>		<div>

บรรทัดที่ 112:		บรรทัดที่ 112:
	[[#_ftnref1\|[1]]] คำว่า “มีกำลังอยู่ใต้บังคับไม่น้อยกว่าหนึ่งกองพัน” หมายความตั้งแต่ นายทหารระดับผู้บังคับกองพันตามลำดับขั้นไปจนถึงรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม” (ภูมิ โชคเหมาะ,กฎหมายทหาร, หน้า 394)		[[#_ftnref1\|[1]]] คำว่า “มีกำลังอยู่ใต้บังคับไม่น้อยกว่าหนึ่งกองพัน” หมายความตั้งแต่ นายทหารระดับผู้บังคับกองพันตามลำดับขั้นไปจนถึงรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม” (ภูมิ โชคเหมาะ,กฎหมายทหาร, หน้า 394)
	</div> </div>		</div> </div>
	[[Category:ว่าด้วยการบริหารราชการแผ่นดิน]][[Category:การบริหารราชการแผ่นดิน]]		[[Category:ว่าด้วยการบริหารราชการแผ่นดิน]] [[Category:การบริหารราชการแผ่นดิน]]

Trikao: สร้างหน้าด้วย " '''ผู้เรียบเรียง :''' ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พนารัตน์ มาศฉม..."

2022-04-05T09:41:20Z

สร้างหน้าด้วย " '''ผู้เรียบเรียง :''' ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พนารัตน์ มาศฉม..."

หน้าใหม่

'''ผู้เรียบเรียง :''' ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พนารัตน์ มาศฉมาดล

'''ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ''' : ศาสตราจารย์ ดร.บรรเจิด สิงคะเนติ

 

'''ความเป็นมา'''

          กฎอัยการศึกเป็นกฎหมายที่ตราขึ้นเมื่อมีเหตุจำเป็นเพื่อรักษาความสงบเรียบร้อยในบ้านเมืองที่ให้อำนาจเจ้าหน้าที่ฝ่ายทหารมีอำนาจเหนือเจ้าหน้าที่ฝ่ายพลเรือน กฎอัยการศึกของประเทศไทยมีศักดิ์เท่ากับกฎหมายในระดับพระราชบัญญัติ ถูกตราขึ้นครั้งแรกในสมัย'''พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว''' เรียกว่า '''“กฎอัยการศึก ร.ศ. 126”''' ยึดหลักการของฝรั่งเศส จนกระทั่งต่อมาในสมัย'''พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว''' ทรงเห็นว่าอำนาจของทหารตามกฎอัยการศึก ร.ศ. 126 นั้น อำนาจเจ้าพนักงานฝ่ายทหารที่จะกระทำการใด ๆ ยังหาตรงกับระเบียบพิชัยสงคราม อันต้องการของความเรียบร้อยปราศจากภัย ซึ่งจะมีมาจากภายนอกหรือเกิดขึ้นภายในได้โดยสะดวกไม่ จึงสมควรแก้ไขกฎอัยการศึกและเปลี่ยนแปลงให้เหมาะกับกาลสมัย จึงให้ยกเลิกกฎอัยการศึก ร.ศ. 126 และประกาศกฎอัยการศึกขึ้นใหม่ในปี พ.ศ. 2457

 

'''สาระสำคัญของกฎอัยการศึก พ.ศ. 2457'''

'''          1. ผู้มีอำนาจในการประกาศใช้กฎอัยการศึก'''

'''          '''     1) พระราชอำนาจของพระมหากษัตริย์ 

'''          '''     การประกาศใช้กฎอัยการศึกเป็นพระราชอำนาจของพระมหากษัตริย์ โดยทรงประกาศพระบรมราชโองการให้ใช้กฎอัยการศึกในส่วนหนึ่งส่วนใดของพระราชอาณาจักร หรือ ตลอดทั่วทั้งพระราชอาณาจักร ภายใต้เงื่อนไข คือ เมื่อมีเหตุอันจำเป็นเพื่อที่จะได้รักษาความเรียบร้อยปราศจากภัยซึ่งจะมีมาจากภายนอก หรือภายในพระราชอาณาจักร (มาตรา 2)

'''          '''     2) ผู้บังคับบัญชาทหาร

'''          '''     ผู้บังคับบัญชาทหารมีอำนาจในการประกาศกฎอัยการศึกเฉพาะในเขตอำนาจหน้าที่ของทหารได้ภายใต้เงื่อนไข คือ

'''          '''          1) เมื่อมีสงคราม หรือ จลาจลเกิดขึ้น ณ แห่งใด

'''          '''          2) มีกำลังอยู่ใต้บังคับไม่น้อยกว่าหนึ่งกองพัน หรือเป็นผู้บังคับบัญชาในป้อมหรือที่มั่นอย่างใด ๆ

'''          '''          3) จะต้องรีบรายงานให้รัฐบาลทราบโดยเร็วที่สุด (มาตรา 4) [[#_ftn1|[1]]]

'''          '''ในเวลาสงครามหรือจลาจล แม่ทัพใหญ่หรือแม่ทัพรองมีอำนาจออกข้อบังคับบรรยายความเพิ่มเติมให้การดำเนินการตามความประสงค์ของกฎอัยการศึกได้ และเมื่อได้ประกาศกฎเสนาบดี หรือข้อบังคับของแม่ทัพในทางราชการแล้วให้ถือเป็นส่วนหนึ่งของพระราชบัญญัตินี้ (มาตรา 17)

'''          2. ผู้มีอำนาจในการประกาศเลิกใช้กฎอัยการศึก'''

'''          '''การที่จะเลิกใช้กฎอัยการศึกแห่งใด หมายถึง การยกเลิกกฎอัยการศึกในบางพื้นที่ หรือทั่วราชอาณาจักรจะต้องมีประกาศกระแสพระบรมราชโองการสั่งเสมอ (มาตรา 6)

'''          3. พื้นที่บังคับใช้กฎอัยการศึก'''

          ในกรณีที่การประกาศใช้กฎอัยการศึกไม่ได้ประกาศใช้ทั่วพระราชอาณาจักร การประกาศใช้กฎอัยการศึกจะต้องประกาศแสดงให้ปรากฎว่าจะใช้กฎอัยการศึกใน มณฑลใด ตำบลใด หรือเขตใด (มาตรา 3)

'''          4. การใช้อำนาจเมื่อมีการประกาศใช้กฎอัยการศึก'''

'''          '''          1) อำนาจทหาร

'''          '''          ในเขตที่ใช้กฎอัยการศึก เจ้าหน้าที่ฝ่ายทหารจะมีอำนาจเหนือเจ้าหน้าที่ฝ่ายพลเรือนทุกตำแหน่งในทุกกระทรวง ทบวง โดยเจ้าหน้าที่ฝ่ายพลเรือนมีหน้าที่ต้องให้ความช่วยเหลือเกื้อหนุนราชการทหารทุกสิ่งทุกอย่างตามความต้องการของเจ้าหน้าที่ฝ่ายหทารในการระงับปราบปรามหรือรักษาความสงบเรียบร้อย (มาตรา 6)

'''          '''          2) อำนาจศาลทหาร

'''          '''          พลเมืองที่ได้กระทำความผิดในคดีอาญาในเขตแขวงที่ใช้กฎอัยการศึกต้องพิจารณาพิพากษาในศาลทหาร และใช้พระธรรมนูญศาลทหารในการดำเนินกระบวนการพิจารณาทุกประการ (มาตรา 7) และเมื่อเลิกใช้กฎอัยการศึกแล้วศาลทหารยังมีอำนาจพิจารณาพิพากษาความอาญาที่ค้างไว้ได้ (มาตรา 7 วรรคสอง)

'''          '''          3) อำนาจศาลพลเรือน

'''          '''          ศาลพลเรือนจะมีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีอาญาที่ตกค้างอยู่ก่อนประกาศใช้กฎอัยการศึก (มาตรา 7 วรรคสอง)

'''          '''          4) อำนาจของเจ้าหน้าที่ฝ่ายทหาร

'''          '''          เมื่อมีการประกาศใช้กฎอัยการศึกในตำบลใด เมืองใด มณฑลใด เจ้าหน้าที่ฝ่ายทหารมีอำนาจเต็มที่ในการตรวจค้น ที่จะเกณฑ์ ที่จะห้าม ที่จะยึด ที่จะเข้าอาศัย ที่จะทำลายหรือเปลี่ยนแปลงสถานที่และที่จะขับไล่ (มาตรา 8) โดยหากเกิดความเสียหายขึ้นอย่างหนึ่งอย่างใดในเรื่องของการใช้อำนาจ ของเจ้าหน้าที่ฝ่ายทหาร บุคคลหรือบริษัทใดๆ จะร้องขอค่าเสียหายหรือค่าปรับอย่างหนึ่งอย่างใดแก่เจ้าหน้าที่ฝ่ายทหารไม่ได้เลย เพราะอำนาจทั้งปวงเป็นการดำเนินการตามกฎอัยการศึกเพื่อป้องกันพระมหากษัตริย์ ชาติ ศาสนา ด้วยกำหลังทหารให้ดำรงคงอยู่ในความเจริญรุ่งเรืองเป็นอิสรภาพ และความสงบเรียบร้อยปราศจากราชศัตรูภายนอกและภายใน (มาตรา 16)

'''          '''          อำนาจของเจ้าหน้าที่ฝ่ายทหาร มีรายละเอียดดังนี้

'''          '''               4.1) การตรวจค้น ให้มีอำนาจที่จะตรวจค้นดังต่อไปนี้ (มาตรา 9) 

'''          '''               ตรวจค้นบรรดาสิ่งซึ่งจะเกณฑ์ หรือต้องห้าม หรือต้องยึด หรือจะต้องเข้าอาศัยไม่ว่าในที่ใด ๆ หรือเวลาใด ๆ ได้ทั้งสิ้น รวมตลอดถึงการตรวจจดหมายหรือโทรเลขที่มีไปมาถึงกันในเขตแขวงที่ใช้กฎอัยการศึกนั้นได้ก่อน

'''          '''               4.2) การเกณฑ์ ให้มีอำนาจที่จะเกณฑ์ได้ดังนี้ (มาตรา 10) 

'''          '''               เกณฑ์พลเมืองให้ช่วยกำลังทหารในกิจการเพื่อป้องกันพระราชอาณาจักร หรือช่วยเหลือเกื้อหนุนราชการทหาร รวมถึงการเกณฑ์ยวดยาน สัตว์พาหนะ เสียงอาหาร เครื่องศาตราวุธ และเครื่องมือเครื่องใช้ต่างๆ จากบุคคลหรือบริษัทใด ๆ ซึ่งราชการทหารจะต้องใช้เป็นกำลังในเวลานั้น

'''          '''               4.3) การห้าม ให้มีอำนาจที่จะห้ามได้ดังนี้ (มาตรา 11) 

'''          '''               เจ้าหน้าที่ฝ่ายทหารมีอำนาจในการห้ามมิให้มั่วสุมชุมนุมกัน ห้ามออกหนังสือข่าว ห้ามมิให้พลเมืองสัญจรไปมา ห้ามมิให้พลเมืองใช้ศาตราวุธบางอย่างซึ่งราชการทหารเห็นว่าขัดกับการรักษาความสงบเรียบร้อยในเขตแขวงนั้น ๆ

'''          '''               4.4) การยึด (มาตรา 12) 

'''          '''               ในกรณีที่เจ้าหน้าที่ฝ่ายทหารเห็นเป็นการจำเป็นที่จะยึดชั่วคราวเพื่อมิให้เป็นประโยชน์แก่ราชศัตรู หรือเพื่อเป็นประโยชน์แก่ราชการทหารก็มีอำนาจยึดได้ (มาตรา 12)

'''          '''               4.5) การเข้าอาศัย (มาตรา 13)

'''          '''               เป็นอำนาจในการเข้าพักอาศัยในที่ใด ๆ ได้ทุกแห่งซึ่งราชการทหารเห็นจำเป็นจะใช้เป็นประโยชน์ในราชการทหาร

'''          '''               4.6) การทำลายหรือเปลี่ยนแปลงสถานที่ ให้มีอำนาจกระทำได้ดังนี้ (มาตรา 14)

'''          '''               อำนาจที่จะเผาบ้าน และสิ่งซึ่งเห็นว่าจะเป็นกำลังแก่ราชศัตรู หรือทำลายสิ่งที่อยู่ในการสู้รบสามารถทำลายได้ทั้งสิ้น รวมถึงการมีอำนาจที่จะสร้างที่มั่น หรือดัดแปลงภูมิประเทศหรือหมู่บ้าน เพื่อสำหรับการต่อสู้ราชศัตรู หรือเตรียมการป้องกันรักษา ตามความเห็นชอบของเจ้าหน้าที่ฝ่ายทหารได้ทุกอย่าง

'''          '''               4.7) การขับไล่ (มาตรา 15)

'''          '''               เมื่อมีเหตุอันความสงสัยอย่างหนึ่งอย่างใดหรือจำเป็นแล้ว เจ้าหน้าที่ฝ่ายทหารมีอำนาจขับไล่ผู้หนึ่งผู้ใดซึ่งไม่มีภูมิลำเนาอาศัยเป็นหลักฐาน หรือเป็นผู้มาอาศัยในตำบลนั้นชั่วคราวให้ออกไปจากเมืองหรือตำบลนั้นได้

 

'''บทสรุป'''

          กฎอัยการศึก พ.ศ. 2457 ใช้บังคับ เมื่อวันที่ 13 กันยายน 2457 มีการแก้ไขเพิ่มเติม 5 ครั้ง โดยการแก้ไขครั้งที่ 2 ในปีพุทธศักราช 2485 แก้ไขครั้งที่ 3 ในปีพุทธศักราช 2487 แก้ไขครั้งที่ 4 ในปีพุทธศักราช 2488 และแก้ไขฉบับที่ 5 ใน พ.ศ. 2502 เพื่อเพิ่มเติมกฎหมายว่าด้วยกฎอัยการศึกให้เป็นการสอดคล้องต้องกัน โดยกฎหมายดังกล่าวนี้ยังคงมีผลใช้บังคับใช้อยู่จนถึงปัจจุบัน

 

'''บรรณานุกรม'''

ภูมิ โชคเหมาะ. '''กฎหมายทหาร (''''''LW ''''''409/''''''LA ''''''448''''''). '''กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยรามคำแหง. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 31/-/หน้า 388/13 กันยายน 2457. '''พระราชบัญญัติกฎอัยการศึก พุทธศักราช 2457.'''

 

'''เอกสารอ่านเพิ่มเติม'''

วรชัย แสนสรีระ.'''จุดต่างแห่งอำนาจตาม พ.ร.บ. กฎอัยการศึกฯ พ.ร.ก.การบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉินฯ และ พ.ร.บ. การรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักรฯ”. '''จุลนิติ พ.ค. - มิ.ย. 53.
<div>
 

'''อ้างอิง'''
<div id="ftn1">
[[#_ftnref1|[1]]] คำว่า “มีกำลังอยู่ใต้บังคับไม่น้อยกว่าหนึ่งกองพัน” หมายความตั้งแต่ นายทหารระดับผู้บังคับกองพันตามลำดับขั้นไปจนถึงรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม” (ภูมิ โชคเหมาะ,กฎหมายทหาร, หน้า 394)
</div> </div>
[[Category:ว่าด้วยการบริหารราชการแผ่นดิน]][[Category:การบริหารราชการแผ่นดิน]]