พระยาศรยุทธเสนี - ประวัติรุ่นแก้ไข

Apirom เมื่อ 04:15, 7 ตุลาคม 2554

2011-10-07T04:15:56Z

←รุ่นแก้ไขก่อนหน้า		รุ่นแก้ไขเมื่อ 11:15, 7 ตุลาคม 2554
บรรทัดที่ 1:		บรรทัดที่ 1:
	'''ผู้เรียบเรียง''' ศรันยา สีมา		'''ผู้เรียบเรียง''' ศรันยา สีมา

			----

	'''ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ''' รองเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร จเร พันธุ์เปรื่อง		'''ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ''' รองเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร จเร พันธุ์เปรื่อง
บรรทัดที่ 126:		บรรทัดที่ 128:

	[[category:ประธานสภาผู้แทนราษฎร]]		[[category:ประธานสภาผู้แทนราษฎร]]
			[[หมวดหมู่:ศรันยา สีมา]]

Panu เมื่อ 07:16, 1 ธันวาคม 2552

2009-12-01T07:16:19Z

←รุ่นแก้ไขก่อนหน้า		รุ่นแก้ไขเมื่อ 14:16, 1 ธันวาคม 2552
บรรทัดที่ 57:		บรรทัดที่ 57:
	เมื่อมีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช 2475 พลเรือตรี พระยาศรยุทธเสนี ได้รับการแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ประเภทที่ 2<ref>พระราชกฤษฎีกาตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2 พุทธศักราช 2476, '''ราชกิจจานุเบกษา,''' เล่ม 50, 9 ธันวาคม 2476, หน้า 816-821.</ref> รองประธานสภาผู้แทนราษฎร<ref>ประกาศประธานสภาผู้แทนราษฎร, '''ราชกิจจานุเบกษา,''' เล่ม 49, 25 กันยายน 2475, หน้า 2169.</ref> และได้รับการแต่งตั้งเป็นประธานสภาผู้แทนราษฎรแทน[[เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรี]] (สนั่น เทพหัสดิน ณ อยุธยา) ที่ขอลาออกจากตำแหน่งเนื่องจากเจ็บป่วย<ref>ประกาศ เรื่องประธานสภาผู้แทนราษฎรลาออกและตั้งใหม่, '''ราชกิจจานุเบกษา,''' เล่ม 50, 18 มีนาคม 2476, หน้า 1005.</ref> ต่อมาพลเรือตรี พระยาศรยุทธเสนี ได้ลาออกจากตำแหน่งประธานรัฐสภาและประธานสภาผู้แทนราษฎร ไปดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเศรษฐการใน[[คณะรัฐมนตรี]] ชุดที่ 6 ซึ่งมี[[พระยาพหลพลพยุหเสนา\|นายพันเอก พระยาพหลพลพยุหเสนา]] (พจน์ พหลโยธิน) เป็น[[นายกรัฐมนตรี]]<ref>พระบรมราชโองการ ประกาศตั้งรัฐมนตรี, '''ราชกิจจานุเบกษา,''' เล่ม 51, 24 กันยายน 2477, หน้า 648-650.</ref> ในวันที่ 6 กรกฎาคม 2486 พลเรือตรี พระยาศรยุทธเสนี ได้รับการแต่งตั้งเป็นประธานรัฐสภาและประธานสภาผู้แทนราษฎรอีกครั้งหนึ่ง<ref>พระบรมราชโองการ ประกาสตั้งประธานสภาผู้แทนราสดร, '''ราชกิจจานุเบกษา,''' เล่ม 60 ตอนที่ 38, 13 กรกดาคม 2486, หน้า 1145-1146.</ref>		เมื่อมีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช 2475 พลเรือตรี พระยาศรยุทธเสนี ได้รับการแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ประเภทที่ 2<ref>พระราชกฤษฎีกาตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2 พุทธศักราช 2476, '''ราชกิจจานุเบกษา,''' เล่ม 50, 9 ธันวาคม 2476, หน้า 816-821.</ref> รองประธานสภาผู้แทนราษฎร<ref>ประกาศประธานสภาผู้แทนราษฎร, '''ราชกิจจานุเบกษา,''' เล่ม 49, 25 กันยายน 2475, หน้า 2169.</ref> และได้รับการแต่งตั้งเป็นประธานสภาผู้แทนราษฎรแทน[[เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรี]] (สนั่น เทพหัสดิน ณ อยุธยา) ที่ขอลาออกจากตำแหน่งเนื่องจากเจ็บป่วย<ref>ประกาศ เรื่องประธานสภาผู้แทนราษฎรลาออกและตั้งใหม่, '''ราชกิจจานุเบกษา,''' เล่ม 50, 18 มีนาคม 2476, หน้า 1005.</ref> ต่อมาพลเรือตรี พระยาศรยุทธเสนี ได้ลาออกจากตำแหน่งประธานรัฐสภาและประธานสภาผู้แทนราษฎร ไปดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเศรษฐการใน[[คณะรัฐมนตรี]] ชุดที่ 6 ซึ่งมี[[พระยาพหลพลพยุหเสนา\|นายพันเอก พระยาพหลพลพยุหเสนา]] (พจน์ พหลโยธิน) เป็น[[นายกรัฐมนตรี]]<ref>พระบรมราชโองการ ประกาศตั้งรัฐมนตรี, '''ราชกิจจานุเบกษา,''' เล่ม 51, 24 กันยายน 2477, หน้า 648-650.</ref> ในวันที่ 6 กรกฎาคม 2486 พลเรือตรี พระยาศรยุทธเสนี ได้รับการแต่งตั้งเป็นประธานรัฐสภาและประธานสภาผู้แทนราษฎรอีกครั้งหนึ่ง<ref>พระบรมราชโองการ ประกาสตั้งประธานสภาผู้แทนราสดร, '''ราชกิจจานุเบกษา,''' เล่ม 60 ตอนที่ 38, 13 กรกดาคม 2486, หน้า 1145-1146.</ref>

	24 พฤษภาคม 2489 พลเรือตรี พระยาศรยุทธเสนี ~~ได้รับการเลือกตั้งเป็นสมาชิกพฤฒสภา~~<ref>กนก วงษ์ตระหง่าน, '''“คู่มือการเมืองไทย : 2475-2525 ข้อมูลพื้นฐานทางการเมืองไทย”,''' (กรุงเทพฯ : ประชาชน (แผนกการพิมพ์)), 2526, หน้า 169.</ref> และได้ดำรงตำแหน่งเป็นประธานรัฐสภาและประธานพฤฒสภา ตั้งแต่วันที่ 31 สิงหาคม 2489 - 9 พฤษภาคม 2490 และตั้งแต่วันที่ 15 พฤษภาคม 2490 - 8 พฤศจิกายน 2490<ref>รัฐสภา, '''“รัฐสภา. 67 ปี สมาชิกรัฐสภาไทย พ.ศ. 2475 - 2542”.''' (กรุงเทพฯ : สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร), 2542, หน้า 79.</ref>		24 พฤษภาคม 2489 พลเรือตรี พระยาศรยุทธเสนี ได้รับการเลือกตั้งเป็น[[สมาชิกพฤฒสภา]]<ref>กนก วงษ์ตระหง่าน, '''“คู่มือการเมืองไทย : 2475-2525 ข้อมูลพื้นฐานทางการเมืองไทย”,''' (กรุงเทพฯ : ประชาชน (แผนกการพิมพ์)), 2526, หน้า 169.</ref> และได้ดำรงตำแหน่งเป็นประธานรัฐสภาและประธานพฤฒสภา ตั้งแต่วันที่ 31 สิงหาคม 2489 - 9 พฤษภาคม 2490 และตั้งแต่วันที่ 15 พฤษภาคม 2490 - 8 พฤศจิกายน 2490<ref>รัฐสภา, '''“รัฐสภา. 67 ปี สมาชิกรัฐสภาไทย พ.ศ. 2475 - 2542”.''' (กรุงเทพฯ : สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร), 2542, หน้า 79.</ref>

	พลเรือตรี พระยาศรยุทธเสนี ได้ก่อตั้งพรรคการเมืองขึ้นพรรคหนึ่งใช้ชื่อว่า “[[พรรคกสิกร]]” เมื่อวันที่ 29 มิถุนายน 2490 แต่ต่อมาได้ยกเลิกพรรคการเมืองไปเนื่องจากเกิดการรัฐประหารขึ้นในปี พ.ศ. 2494 ซึ่งได้มีการประกาศยกเลิกกลุ่มการเมือง และห้ามมีการชุมนุมทางการเมือง<ref>กนก วงษ์ตระหง่าน, '''“คู่มือการเมืองไทย : 2475 - 2525 ข้อมูลพื้นฐานทางการเมืองไทย”,''' (กรุงเทพฯ : ประชาชน (แผนกการพิมพ์)), 2526, หน้า 284.</ref>		พลเรือตรี พระยาศรยุทธเสนี ได้ก่อตั้งพรรคการเมืองขึ้นพรรคหนึ่งใช้ชื่อว่า “[[พรรคกสิกร]]” เมื่อวันที่ 29 มิถุนายน 2490 แต่ต่อมาได้ยกเลิกพรรคการเมืองไปเนื่องจากเกิดการรัฐประหารขึ้นในปี พ.ศ. 2494 ซึ่งได้มีการประกาศยกเลิกกลุ่มการเมือง และห้ามมีการชุมนุมทางการเมือง<ref>กนก วงษ์ตระหง่าน, '''“คู่มือการเมืองไทย : 2475 - 2525 ข้อมูลพื้นฐานทางการเมืองไทย”,''' (กรุงเทพฯ : ประชาชน (แผนกการพิมพ์)), 2526, หน้า 284.</ref>

Panu เมื่อ 03:12, 19 พฤศจิกายน 2552

2009-11-19T03:12:06Z

แสดงการเปลี่ยนแปลง

Panu เมื่อ 02:38, 19 พฤศจิกายน 2552

2009-11-19T02:38:22Z

แสดงการเปลี่ยนแปลง

Panu: สร้างหน้าใหม่: '''ผู้เรียบเรียง''' ศรันยา สีมา '''ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ'''...

2009-11-19T02:13:21Z

สร้างหน้าใหม่: '''ผู้เรียบเรียง''' ศรันยา สีมา '''ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ'''...

หน้าใหม่

'''ผู้เรียบเรียง''' ศรันยา สีมา

'''ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ''' รองเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร จเร พันธุ์เปรื่อง

----

[[ภาพ:พระยาศรยุทธเสนี.JPG]]

พลเรือตรี พระยาศรยุทธเสนี (กระแส ประวาหะนาวิน) เป็นบุคคลที่มีความสำคัญบุคคลหนึ่งของประเทศไทย เป็นผู้มีส่วนร่วมในประวัติศาสตร์การเมืองไทยในช่วงหลังเหตุการณ์การเปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์เป็นระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข เป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและสมาชิกพฤฒสภาหลายสมัย และได้ดำรงตำแหน่งสูงสุดทางการเมืองเป็นทั้งประธานรัฐสภา ประธานสภาผู้แทนราษฎร และประธาน พฤฒสภา

==ประวัติส่วนตัว==

พลเรือตรี พระยาศรยุทธเสนี (กระแส ประวาหะนาวิน) เกิดเมื่อวันที่ ๕ เมษายน ๒๔๓๑[๑] มีชื่อเดิมว่า “กระแส” ต่อมาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้รับพระราชทานนามสกุลว่า “ประวาหะนาวิน” ในขณะดำรงตำแหน่งนายเรือเอก ราชองครักษ์เวร รั้งตำแหน่งหัวหน้ากองตอปิโด กรมสรรพาวุธ[๒]

==ประวัติการศึกษา==

- โรงเรียนเทพศิรินทร์[๓]

- โรงเรียนนายเรือ[๔]

==ประวัติการทำงาน==

พลเรือตรี พระยาศรยุทธเสนี สอบไล่ได้ตามหลักสูตรของกรมยุทธศึกษา ได้สวมเสื้อยศเสมอนายเรือตรีผู้ช่วย รับพระราชทานเงินเดือนอัตรานายเรือตรีผู้ช่วยชั้น ๓ และเงินค่าวิชาชีพพิเศษประเภทที่ ๒ สังกัดกรมบัญชาการเรือกลและป้อม ตามคำสั่งของกรมทหารเรือที่ ๑๙๒/๔๒๗๓ ลงวันที่ ๑๒ ตุลาคม ร.ศ. ๑๒๗ ซึ่งนับเป็นนายทหารเรือรุ่นที่ ๓ ที่สามารถนำเรือไปในทะเลลึกได้[๕] และมีความเจริญก้าวหน้าในตำแหน่งหน้าที่ราชการตามลำดับดังนี้

- ๒๔๕๓ ผู้บังคับการกองแผนที่ทะเล
- ๒ มิถุนายน ๒๔๖๗ – ๓๑ พฤษภาคม ๒๔๗๐ เจ้ากรมสรรพาวุธทหารเรือ
- ๒๔๗๕ – ๒๔๗๗ เจ้ากรมกรมเจ้าท่า
- ๒๘ มิถุนายน ๒๔๗๕ – ๖ ธันวาคม ๒๔๗๖ ผู้แทนราษฎรชั่วคราว
- ๙ ธันวาคม ๒๔๗๖ – ๑๐ พฤษภาคม ๒๔๘๙ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ประเภทที่ ๒
- ๒ กันยายน ๒๔๗๕ รองประธานสภาผู้แทนราษฎร
- ๑๕ ธันวาคม ๒๔๗๖ รองประธานสภาผู้แทนราษฎร
- ๒๖ กุมภาพันธ์ ๒๔๗๖ – ๒๒ กันยายน ๒๔๗๗ ประธานรัฐสภาและประธานสภาผู้แทนราษฎร
- ๒๒ กันยายน ๒๔๗๗ – ๑๒ กุมภาพันธ์ ๒๔๗๘ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเศรษฐการ
- ๓๐ ธันวาคม ๒๔๘๔ ประธานกรรมการควบคุมและจัดกิจการหรือทรัพย์สินของคน ต่างด้าวบางจำพวกในภาวะคับขัน
- ๖ กรกฎาคม ๒๔๘๖ – ๒๔ มิถุนายน ๒๔๘๗ ประธานรัฐสภาและประธานสภาผู้แทนราษฎร
- ๒๔ พฤษภาคม ๒๔๘๙ – ๙ พฤศจิกายน ๒๔๙๐ สมาชิกพฤฒสภา
- ๓๑ สิงหาคม ๒๔๘๙ – ๙ พฤษภาคม ๒๔๙๐ ประธานรัฐสภาและประธานพฤฒสภา
- ๑๕ พฤษภาคม ๒๔๙๐ – ๘ พฤศจิกายน ๒๔๙๐ ประธานรัฐสภาและประธานพฤฒสภา

==บทบาททางการเมือง==

ภายหลังจากที่คณะผู้ก่อการเปลี่ยนแปลงการปกครอง หรือ “คณะราษฎร” ได้ทำการเปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์มาเป็นระบอบประชาธิปไตยแล้ว ในวันที่ ๒๕ มิถุนายน ๒๔๗๕ ผู้แทนคณะราษฎรประกอบด้วย พลเรือตรี ศรยุทธเสนี, พันเอก พะยา ฤทธิอัคเนย์, พันเอก พระยาทรงสุรเดช, พันโท พระประศาสน์พิทยายุทธ, พันตรี หลวงวีระโยธิน, หลวงประดิษฐ์มนูธรรม, ร้อยโท ประยูร ภมรมนตรี, นายประยูร ณ บางช้าง ได้เข้าเฝ้าฯพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว เพื่อกราบบังคมทูลขอพระกรุณาอภัยในการกระทำของคณะราษฎร และนำร่างพระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครองแผนดินสยาม พุทธศักราช ๒๔๗๕ และร่างพระราชกำหนดนิรโทษกรรมขึ้นทูลเกล้าทูลกระหม่อมถวายเพื่อทรงลงพระปรมาภิไธย พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงลงพระปรมาภิไธยในร่างพระราชกำหนดนิรโทษกรรมเพียงฉบับเดียว ส่วนร่างพระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครองแผนดินสยาม พุทธศักราช ๒๔๗๕ ได้ทรงลงพระปรมาภิไธยในวันที่ ๒๗ มิถุนายน ๒๔๗๕ โดยทรงพระอักษรต่อท้ายชื่อพระราชบัญญัตินั้นว่า “ชั่วคราว”[๖] ซึ่งพระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยามชั่วคราว พุทธศักราช ๒๔๗๕ กำหนดให้รัฐสภามีเพียงสภาเดียวคือสภาผู้แทนราษฎร ให้คณะราษฎรซึ่งมีคณะผู้รักษาพระนครฝ่ายทหารเป็นผู้ใช้อำนาจแทนจัดตั้งผู้แทนราษฎรชั่วคราวขึ้นเป็นจำนวน ๗๐ นาย เป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรปฏิบัติหน้าที่นับแต่วันที่ใช้ธรรมนูญการปกครองฉบับนี้จนกว่าจะถึงเวลาที่สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในสมัยที่ ๒ จะเข้ารับตำแหน่ง[๗] โดยพลเรือตรี พระยาศรยุทธเสนี ได้รับการแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรชั่วคราวในครั้งนี้ด้วย[๘]

เมื่อมีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช ๒๔๗๕ พลเรือตรี พระยาศรยุทธเสนี ได้รับการแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ประเภทที่ ๒[๙] รองประธานสภาผู้แทนราษฎร[๑๐] และได้รับการแต่งตั้งเป็นประธานสภาผู้แทนราษฎรแทนเจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรี (สนั่น เทพหัสดิน ณ อยุธยา) ที่ขอลาออกจากตำแหน่งเนื่องจากเจ็บป่วย[๑๑] ต่อมาพลเรือตรี พระยา ศรยุทธเสนี ได้ลาออกจากตำแหน่งประธานรัฐสภาและประธานสภาผู้แทนราษฎร ไปดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเศรษฐการในคณะรัฐมนตรี ชุดที่ ๖ ซึ่งมีนายพันเอก พระยาพหลพลพยุหเสนา (พจน์ พหลโยธิน) เป็นนายกรัฐมนตรี[๑๒] ในวันที่ ๖ กรกฎาคม ๒๔๘๖ พลเรือตรี พระยา ศรยุทธเสนี ได้รับการแต่งตั้งเป็นประธานรัฐสภาและประธานสภาผู้แทนราษฎรอีกครั้งหนึ่ง[๑๓]

๒๔ พฤษภาคม ๒๔๘๙ พลเรือตรี พระยาศรยุทธเสนี ได้รับการเลือกตั้งเป็นสมาชิกพฤฒสภา[๑๔] และได้ดำรงตำแหน่งเป็นประธานรัฐสภาและประธานพฤฒสภา ตั้งแต่วันที่ ๓๑ สิงหาคม ๒๔๘๙- ๙ พฤษภาคม ๒๔๙๐ และตั้งแต่วันที่ ๑๕ พฤษภาคม ๒๔๙๐-๘ พฤศจิกายน ๒๔๙๐[๑๕]

พลเรือตรี พระยาศรยุทธเสนี ได้ก่อตั้งพรรคการเมืองขึ้นพรรคหนึ่งใช้ชื่อว่า “พรรคกสิกร” เมื่อวันที่ ๒๙ มิถุนายน ๒๔๙๐ แต่ต่อมาได้ยกเลิกพรรคการเมืองไปเนื่องจากเกิดการรัฐประหารขึ้นในปี พ.ศ. ๒๔๙๔ ซึ่งได้มีการประกาศยกเลิกกลุ่มการเมือง และห้ามมีการชุมนุมทางการเมือง[๑๖]

==บั้นปลายชีวิต==

พลเรือตรี พระยาศรยุทธเสนี (กระแส ประวาหะนาวิน) ถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ ๑๑ มิถุนายน ๒๔๓๑[๑๗]

==อ้างอิง==

<references/>

==หนังสือแนะนำให้อ่านต่อ==

กนก วงษ์ตระหง่าน. คู่มือการเมืองไทย:๒๔๗๕-๒๕๒๕ ข้อมูลพื้นฐานทางการเมืองไทย. (กรุงเทพฯ : ประชาชน (แผนกการพิมพ์)). ๒๕๒๖.

ชาญวิทย์ เกษตรศิริ. ประวัติการเมืองไทย ๒๔๗๕-๒๕๐๐. (กรุงเทพฯ : เรือนแก้ว). ๒๕๔๙.

นคร พจนวรพงษ์ และอุกฤษ พจนวรพงษ์. ข้อมูลประวัติศาสตร์การเมืองไทย. (กรุงเทพฯ : ขวัญนคร). ๒๕๔๙.

รัฐสภา. ๖๗ ปี สมาชิกรัฐสภาไทย พ.ศ.๒๔๗๕-๒๕๔๒. (กรุงเทพฯ : สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร). ๒๕๔๒.

==บรรณานุกรม==

กนก วงษ์ตระหง่า. คู่มือการเมืองไทย:๒๔๗๕-๒๕๒๕ ข้อมูลพื้นฐานทางการเมืองไทย. (กรุงเทพฯ : ประชาชน (แผนกการพิมพ์)). ๒๕๒๖.

ชาญวิทย์ เกษตรศิริ. ประวัติการเมืองไทย ๒๔๗๕-๒๕๐๐. (กรุงเทพฯ : เรือนแก้ว). ๒๕๔๙.

ชมรมศิษย์เก่านักเรียนนายเรือสัมพันธ์. ตำนานโรงเรียนนายเรือและนักเรียนนายเรือ. (ออนไลน์) www.exnavalcadet.com. (๕ พฤศจิกายน ๒๕๕๒).

นคร พจนวรพงษ์ และอุกฤษ พจนวรพงษ์. ข้อมูลประวัติศาสตร์การเมืองไทย. (กรุงเทพฯ: ขวัญนคร). ๒๕๔๙.

เทพชู ทับทอง. ต้นตระกูลไทย : ราชสกุลนามสกุลพระราชทาน. (กรุงเทพฯ:สุวีริยาสาส์น). ๒๕๔๘.

เทพศิรินทร์. นักเรียนเก่าที่มีชื่อเสียง. (ออนไลน์) http://www.debsirin.ac.th (๕ พฤศจิกายน ๒๕๕๒).

รัฐสภา. รัฐสภา. ๖๗ ปี สมาชิกรัฐสภาไทย พ.ศ.๒๔๗๕-๒๕๔๒. (กรุงเทพฯ : สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร). ๒๕๔๒.

ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม ๓๑. ๓ พฤษภาคม ๒๔๕๗

ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม ๔๙. ๒๗ มิถุนายน ๒๔๗๕.

ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม ๔๙. ๑๗ กรกฎาคม ๒๔๗๕.

ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม ๕๐. ๑๘ มีนาคม ๒๔๗๖.

ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม ๕๐. ๙ ธันวาคม ๒๔๗๖.

ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม ๕๑. ๒๔ กันยายน ๒๔๗๗

ราชกิจจานุเบกสา. เล่ม ๖๐ ตอนที่ ๓๘. ๑๓ กรกดาคม ๒๔๘๖.

สมบัติ ธำรงธัญวงศ์. การเมือง การปกครองไทย : พ.ศ. ๑๗๖๒-๒๕๐๐. (กรุงเทพฯ : เสมาธรรม). ๒๕๔๙.

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. ๗๒ ปี รัฐสภาไทย. (กรุงเทพฯ:สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร). ๒๕๔๗.

==ดูเพิ่มเติม==

*[[ประธานรัฐสภา]]

*[[ประธานสภาผู้แทนราษฎร]]

*[[ประธานพฤฒสภา]]

*[[รัฐธรรมนูญ]]

*[[นิรโทษกรรม]]

[[category:ประธานสภาผู้แทนราษฎร]]