พระยาฤทธิอัคเนย์ - ประวัติรุ่นแก้ไข

Apirom: Apirom ย้ายหน้า พระยาฤทธิอัคเนย์ (บุญเกียรติ การะเวกพันธุ์) ไปยัง พระยาฤทธิอัคเนย์ โดยไม่สร...

2020-05-06T10:40:20Z

Apirom ย้ายหน้า พระยาฤทธิอัคเนย์ (บุญเกียรติ การะเวกพันธุ์) ไปยัง พระยาฤทธิอัคเนย์ โดยไม่สร...

←รุ่นแก้ไขก่อนหน้า	รุ่นแก้ไขเมื่อ 17:40, 6 พฤษภาคม 2563
(ไม่แตกต่าง)

Apirom เมื่อ 02:43, 14 พฤศจิกายน 2561

2018-11-14T02:43:01Z

แสดงการเปลี่ยนแปลง

Apirom เมื่อ 03:04, 4 กรกฎาคม 2561

2018-07-04T03:04:35Z

แสดงการเปลี่ยนแปลง

Apirom เมื่อ 02:41, 4 กรกฎาคม 2561

2018-07-04T02:41:09Z

←รุ่นแก้ไขก่อนหน้า		รุ่นแก้ไขเมื่อ 09:41, 4 กรกฎาคม 2561
บรรทัดที่ 8:		บรรทัดที่ 8:
	'''พระยาฤทธิอัคเนย์'''		'''พระยาฤทธิอัคเนย์'''

	พันเอกพระยาฤทธิอัคเนย์ (~~สละ เอมะศิริ~~) เป็น 1 ใน 4 ทหารเสือผู้ก่อการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ.~~24745~~ โดยดำรงตำแหน่งผู้บังคับการกรมทหารปืนใหญ่ที่ 1 รักษาพระองค์ซึ่งเป็นเพียงผู้เดียวในกลุ่มแกนนำผู้ก่อการที่มีกำลังทหารในมือ  ในวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ.2475 ได้รับการแต่งตั้งเป็นคณะผู้รักษาพระนครฝ่ายทหาร ~~ในทางการเมืองเคยดำรงตำแหน่งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร~~ กรรมการราษฎร ~~รัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตราธิการ~~		พันเอกพระยาฤทธิอัคเนย์ ([[สละ_เอมะศิริ]]) เป็น 1 ใน 4 [[ทหารเสือผู้ก่อการเปลี่ยนแปลงการปกครอง]] พ.ศ.2475 โดยดำรงตำแหน่งผู้บังคับการกรมทหารปืนใหญ่ที่ 1 รักษาพระองค์ซึ่งเป็นเพียงผู้เดียวในกลุ่มแกนนำผู้ก่อการที่มีกำลังทหารในมือ  ในวันที่ [[24_มิถุนายน_พ.ศ._2475\|24 มิถุนายน พ.ศ. 2475 ]]ได้รับการแต่งตั้งเป็นคณะผู้รักษาพระนครฝ่ายทหาร ในทางการเมืองเคยดำรงตำแหน่งเป็น[[สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร]] [[กรรมการราษฎร]] [[รัฐมนตรี]]และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตราธิการ


บรรทัดที่ 26:		บรรทัดที่ 26:
	ในการวางแผนเปลี่ยนแปลงการปกครองเดิมคณะผู้ก่อการวางแผนไว้ว่าจะการยึดอำนาจหลังการสมโภชพระนครครบ 150 ปีและฉลองสะพานปฐมบรมราชานุสรณ์ แต่พระยาฤทธิอัคเนย์เป็นผู้คัดค้าน โดยให้เหตุผลว่าพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงประทับอยู่ในพระนคร   เพื่อหลีกเลี่ยงการปะทะต่อสู้ด้วยกำลัง และพระยาฤทธิฯเป็นทหารรักษาพระองค์ต้องปฏิบัติหน้าที่ ถ้าไม่ตกลงตามนี้ก็เลิกกัน[[#_ftn6\|[6]]] ซึ่งหลวงประดิษฐ์มนูธรรมเห็นด้วยกับพระยาฤทธิฯ จึงทำให้การก่อการเปลี่ยนแปลงการปกครองเกิดขึ้นในวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ.2475 อันเป็นห้วงเวลาที่พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวประทับอยู่ที่พระราชวังไกลกังวล[[#_ftn7\|[7]]]		ในการวางแผนเปลี่ยนแปลงการปกครองเดิมคณะผู้ก่อการวางแผนไว้ว่าจะการยึดอำนาจหลังการสมโภชพระนครครบ 150 ปีและฉลองสะพานปฐมบรมราชานุสรณ์ แต่พระยาฤทธิอัคเนย์เป็นผู้คัดค้าน โดยให้เหตุผลว่าพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงประทับอยู่ในพระนคร   เพื่อหลีกเลี่ยงการปะทะต่อสู้ด้วยกำลัง และพระยาฤทธิฯเป็นทหารรักษาพระองค์ต้องปฏิบัติหน้าที่ ถ้าไม่ตกลงตามนี้ก็เลิกกัน[[#_ftn6\|[6]]] ซึ่งหลวงประดิษฐ์มนูธรรมเห็นด้วยกับพระยาฤทธิฯ จึงทำให้การก่อการเปลี่ยนแปลงการปกครองเกิดขึ้นในวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ.2475 อันเป็นห้วงเวลาที่พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวประทับอยู่ที่พระราชวังไกลกังวล[[#_ftn7\|[7]]]

	วันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ.2475 ~~พระยาฤทธิอัคเนย์เป็นกำลังหลักของคณะราษฎรในการยึดอำนาจการปกครอง~~ โดยเป็นคณะผู้รักษาพระนครฝ่ายทหารอันประกอบด้วย   พันเอกพระยาพหลพลพยุหเสนา พันเอกพระยาทรงสุรเดชและพันเอกพระยาฤทธิอัคเนย์[[#_ftn8\|[8]]]		วันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ.2475 พระยาฤทธิอัคเนย์เป็นกำลังหลักของ[[คณะราษฎร]]ในการยึดอำนาจการปกครอง โดยเป็นคณะผู้รักษาพระนครฝ่ายทหารอันประกอบด้วย   พันเอกพระยาพหลพลพยุหเสนา พันเอกพระยาทรงสุรเดชและพันเอกพระยาฤทธิอัคเนย์[[#_ftn8\|[8]]]

	วันที่ 28 มิถุนายน พ.ศ. 2475 หลังจากพระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยามชั่วคราว พ.ศ.2475 ประกาศใช้ พระยาฤทธิอัคเนย์ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นผู้แทนราษฎรชั่วคราวจากคณะผู้รักษาพระนครฝ่ายทหารซึ่งเป็นผู้ใช้อำนาจประกาศตั้งผู้แทนราษฎรชั่วคราวซึ่งมีจำนวน 70 นาย[[#_ftn9\|[9]]] ในวันดังกล่าวได้มีการประชุมสภาผู้แทนราษฎรครั้งแรก และที่ประชุมได้เลือกมหาอำมาตย์โท พระยามโนปกรณ์นิติธาดา (ก้อน หุตะสิงห์) เป็นประธานคณะกรรมการราษฎร (ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อตำแหน่งเป็นนายกรัฐมนตรี) และได้เสนอชื่อคณะกรรมการราษฎรให้สภาผู้แทนราษฎรอนุมัติจำนาน 14 คน โดยพระยาฤทธิอัคเนย์ได้เป็นหนึ่งในคณะกรรมการราษฎร[[#_ftn10\|[10]]]		วันที่ 28 มิถุนายน พ.ศ. 2475 หลังจากพระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยามชั่วคราว พ.ศ.2475 ประกาศใช้ พระยาฤทธิอัคเนย์ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นผู้แทนราษฎรชั่วคราวจากคณะผู้รักษาพระนครฝ่ายทหารซึ่งเป็นผู้ใช้อำนาจประกาศตั้งผู้แทนราษฎรชั่วคราวซึ่งมีจำนวน 70 นาย[[#_ftn9\|[9]]] ในวันดังกล่าวได้มีการประชุมสภาผู้แทนราษฎรครั้งแรก และที่ประชุมได้เลือกมหาอำมาตย์โท พระยามโนปกรณ์นิติธาดา (ก้อน หุตะสิงห์) เป็นประธานคณะกรรมการราษฎร (ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อตำแหน่งเป็นนายกรัฐมนตรี) และได้เสนอชื่อคณะกรรมการราษฎรให้สภาผู้แทนราษฎรอนุมัติจำนาน 14 คน โดยพระยาฤทธิอัคเนย์ได้เป็นหนึ่งในคณะกรรมการราษฎร[[#_ftn10\|[10]]]

Apirom เมื่อ 03:23, 15 ธันวาคม 2560

2017-12-15T03:23:29Z

←รุ่นแก้ไขก่อนหน้า		รุ่นแก้ไขเมื่อ 10:23, 15 ธันวาคม 2560
บรรทัดที่ 1:		บรรทัดที่ 1:

	ผู้เรียบเรียง : ดร.บุญเกียรติ การะเวกพันธุ์		ผู้เรียบเรียง : ดร.บุญเกียรติ การะเวกพันธุ์

	ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ :  รองศาสตราจารย์ ดร.นิยม รัฐอมฤต		ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ :  รองศาสตราจารย์ ดร.นิยม รัฐอมฤต

	----		----
บรรทัดที่ 64:		บรรทัดที่ 64:
	'''หนังสือแนะนำ'''		'''หนังสือแนะนำ'''

	เสทื้อน ศุภโสภณ.(2514).'''ชีวิตทางการเมืองของพ.อ.พระยาฤทธิ์อัคเนย์'''.กรุงเทพ : สำนักพิมพ์วัชรินทร์.		เสทื้อน ศุภโสภณ.(2514).'''ชีวิตทางการเมืองของพ.อ.พระยาฤทธิ์อัคเนย์'''.กรุงเทพ : สำนักพิมพ์วัชรินทร์.

	นรนิติ เศรษฐบุตร'''.(2555). วันการเมือง'''.กรุงเทพฯ : สถาบันพระปกเกล้า.		นรนิติ เศรษฐบุตร'''.(2555). วันการเมือง'''.กรุงเทพฯ : สถาบันพระปกเกล้า.


บรรทัดที่ 72:		บรรทัดที่ 72:
	'''บรรณานุกรม'''		'''บรรณานุกรม'''

	เสทื้อน ศุภโสภณ,'''''ชีวิตทางการเมืองของพ.อ.พระยาฤทธิ์อัคเนย์,('''''กรุงเทพ : สำนักพิมพ์วัชรินทร์,2514),หน้า 507.		เสทื้อน ศุภโสภณ,'''''ชีวิตทางการเมืองของพ.อ.พระยาฤทธิ์อัคเนย์,('''''กรุงเทพ : สำนักพิมพ์วัชรินทร์,2514),หน้า 507.

	นรนิติ เศรษฐบุตร''''', วันการเมือง''''', (กรุงเทพฯ : สถาบันพระปกเกล้า, 2555), หน้า 159.		นรนิติ เศรษฐบุตร''''', วันการเมือง''''', (กรุงเทพฯ : สถาบันพระปกเกล้า, 2555), หน้า 159.

	หลวงประดิษฐ์มนูธรรม (ปรีดี พนมยงค์). '''''เค้าโครงการเศรษฐกิจ.''''' (กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มูลนิธิเด็ก, 2542) หน้า 4.		หลวงประดิษฐ์มนูธรรม (ปรีดี พนมยงค์). '''''เค้าโครงการเศรษฐกิจ.''''' (กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มูลนิธิเด็ก, 2542) หน้า 4.
บรรทัดที่ 80:		บรรทัดที่ 80:
	[[#_ftnref1\|[1]]] ''' สืบสายเชื้อสายจากตระกูลอมาตยกุล'''		[[#_ftnref1\|[1]]] ''' สืบสายเชื้อสายจากตระกูลอมาตยกุล'''
	</div> <div id="ftn2">		</div> <div id="ftn2">
	[[#_ftnref2\|[2]]] เสทื้อน ศุภโสภณ,'''ชีวิตทางการเมืองของพ.อ.พระยาฤทธิ์อัคเนย์''',(กรุงเทพ : สำนักพิมพ์วัชรินทร์,2514),หน้า 507.		[[#_ftnref2\|[2]]] เสทื้อน ศุภโสภณ,'''ชีวิตทางการเมืองของพ.อ.พระยาฤทธิ์อัคเนย์''',(กรุงเทพ : สำนักพิมพ์วัชรินทร์,2514),หน้า 507.
	</div> <div id="ftn3">		</div> <div id="ftn3">
	[[#_ftnref3\|[3]]] เสทื้อน ศุภโสภณ,หน้า 2-3.		[[#_ftnref3\|[3]]] เสทื้อน ศุภโสภณ,หน้า 2-3.
บรรทัดที่ 94:		บรรทัดที่ 94:
	[[#_ftnref8\|[8]]] เสทื้อน ศุภโสภณ,หน้า 44.		[[#_ftnref8\|[8]]] เสทื้อน ศุภโสภณ,หน้า 44.
	</div> <div id="ftn9">		</div> <div id="ftn9">
	[[#_ftnref9\|[9]]] นรนิติ เศรษฐบุตร''', วันการเมือง''', (กรุงเทพฯ : สถาบันพระปกเกล้า, 2555), หน้า 159.		[[#_ftnref9\|[9]]] นรนิติ เศรษฐบุตร''', วันการเมือง''', (กรุงเทพฯ : สถาบันพระปกเกล้า, 2555), หน้า 159.
	</div> <div id="ftn10">		</div> <div id="ftn10">
	[[#_ftnref10\|[10]]] นรนิติ เศรษฐบุตร''',''' หน้า 163.		[[#_ftnref10\|[10]]] นรนิติ เศรษฐบุตร''',''' หน้า 163.
บรรทัดที่ 127:		บรรทัดที่ 127:
	</div> <div id="ftn25">		</div> <div id="ftn25">
	[[#_ftnref25\|[25]]] เสทื้อน ศุภโสภณ,หน้า 386.		[[#_ftnref25\|[25]]] เสทื้อน ศุภโสภณ,หน้า 386.
	</div> </div>		</div> </div>
			[[Category:บุคคลสำคัญทางการเมือง]]

Apirom: สร้างหน้าด้วย " ผู้เรียบเรียง : ดร.บุญเกียรติ การะเวกพันธุ์ ผู้ทรงคุณว..."

2017-12-15T03:21:16Z

สร้างหน้าด้วย " ผู้เรียบเรียง : ดร.บุญเกียรติ การะเวกพันธุ์ ผู้ทรงคุณว..."

หน้าใหม่

ผู้เรียบเรียง : ดร.บุญเกียรติ การะเวกพันธุ์

ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ :  รองศาสตราจารย์ ดร.นิยม รัฐอมฤต

----

 '''พระยาฤทธิอัคเนย์'''

         พันเอกพระยาฤทธิอัคเนย์ (สละ เอมะศิริ) เป็น 1 ใน 4 ทหารเสือผู้ก่อการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ.24745 โดยดำรงตำแหน่งผู้บังคับการกรมทหารปืนใหญ่ที่ 1 รักษาพระองค์ซึ่งเป็นเพียงผู้เดียวในกลุ่มแกนนำผู้ก่อการที่มีกำลังทหารในมือ  ในวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ.2475 ได้รับการแต่งตั้งเป็นคณะผู้รักษาพระนครฝ่ายทหาร ในทางการเมืองเคยดำรงตำแหน่งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร กรรมการราษฎร รัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตราธิการ

 

'''ประวัติส่วนบุคคล'''

          พระยาฤทธิอัคเนย์ มีชื่อเดิมว่านายสละ เอมะศิริ เกิดเมื่อวันที่ 14 มกราคม พ.ศ. 2432 เป็นบุตรพระยามนูสารศาสตรบัญชา (ศิริ เอมะศิริ) [[#_ftn1|[1]]]และคุณหญิง เหลือบ เอมะศิริ สำเร็จการศึกษาจากโรงเรียนนายร้อยทหารบก

          พระยาฤทธิอัคเนย์ได้สมรสกับคุณหญิงอินเมื่อ พ.ศ.2455 มีบุตรธิดา 7 คน พระยาฤทธิฯถึงแก่อนิจกรรมด้วยโรคมะเร็งปอด เมื่อวันที่ 23 ธันวาคม พ.ศ.2509 รวมอายุได้ 77 ปี[[#_ftn2|[2]]]    

'''เหตุการณ์สำคัญ'''

          พระยาฤทธิอัคเนย์เข้ารับราชการเป็นนักเรียนทำการนายร้อยในพ.ศ. 2451 ที่กรมทหารปืนใหญ่ที่ 6 จังหวัดนครสวรรค์ และย้ายไปรับตำแหน่งในกรมทหารปืนใหญ่ในจังหวัดพิษณุโลก เชียงใหม่ นครราชสีมา ร้อยเอ็ดจนถึงพ.ศ.2474 จึงดำรงตำแหน่งผู้บังคับการกรมทหารปืนใหญ่ที่ 1 รักษาพระองค์  พระยาฤทธิฯได้รับการทาบทามจากพันเอกพระยาพหลพลพยุหเสนาและพันเอกพระยาทรงสุรเดชให้เข้าร่วมก่อการเปลี่ยนแปลงการปกครอง โดยพระยาฤทธิฯได้อธิบายว่ารู้จักกับพระยาพหลฯและพระยาทรงฯตั้งแต่รับราชการอยู่ที่ร้อยเอ็ด โคราช โดยนับถือทั้งสองเป็นครูเพราะมีความรู้ทางเทคนิควิชาทหารเป็นอย่างดีและตนเองไม่เคยได้ไปศึกษาในต่างประเทศ[[#_ftn3|[3]]]

          พระยาฤทธิอัคเนย์ตกลงใจเข้าร่วมการเปลี่ยนแปลงการปกครองเพราะมีอุดมการณ์ต้องตรงกันกับพระยาพระหล และพระยาทรงฯ  คือต้องการให้มีรัฐธรรมนูญปกครองประเทศ ให้ประชาชนมีสิทธิเสรีภาพ[[#_ftn4|[4]]]และเพื่อจัดการการเงินของประเทศให้อยู่ในดุลยภาพ[[#_ftn5|[5]]]

          ในการวางแผนเปลี่ยนแปลงการปกครองเดิมคณะผู้ก่อการวางแผนไว้ว่าจะการยึดอำนาจหลังการสมโภชพระนครครบ 150 ปีและฉลองสะพานปฐมบรมราชานุสรณ์ แต่พระยาฤทธิอัคเนย์เป็นผู้คัดค้าน โดยให้เหตุผลว่าพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงประทับอยู่ในพระนคร   เพื่อหลีกเลี่ยงการปะทะต่อสู้ด้วยกำลัง และพระยาฤทธิฯเป็นทหารรักษาพระองค์ต้องปฏิบัติหน้าที่ ถ้าไม่ตกลงตามนี้ก็เลิกกัน[[#_ftn6|[6]]] ซึ่งหลวงประดิษฐ์มนูธรรมเห็นด้วยกับพระยาฤทธิฯ จึงทำให้การก่อการเปลี่ยนแปลงการปกครองเกิดขึ้นในวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ.2475 อันเป็นห้วงเวลาที่พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวประทับอยู่ที่พระราชวังไกลกังวล[[#_ftn7|[7]]]

          วันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ.2475 พระยาฤทธิอัคเนย์เป็นกำลังหลักของคณะราษฎรในการยึดอำนาจการปกครอง โดยเป็นคณะผู้รักษาพระนครฝ่ายทหารอันประกอบด้วย   พันเอกพระยาพหลพลพยุหเสนา พันเอกพระยาทรงสุรเดชและพันเอกพระยาฤทธิอัคเนย์[[#_ftn8|[8]]]

          วันที่ 28 มิถุนายน พ.ศ. 2475 หลังจากพระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยามชั่วคราว พ.ศ.2475 ประกาศใช้ พระยาฤทธิอัคเนย์ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นผู้แทนราษฎรชั่วคราวจากคณะผู้รักษาพระนครฝ่ายทหารซึ่งเป็นผู้ใช้อำนาจประกาศตั้งผู้แทนราษฎรชั่วคราวซึ่งมีจำนวน 70 นาย[[#_ftn9|[9]]] ในวันดังกล่าวได้มีการประชุมสภาผู้แทนราษฎรครั้งแรก และที่ประชุมได้เลือกมหาอำมาตย์โท พระยามโนปกรณ์นิติธาดา (ก้อน หุตะสิงห์) เป็นประธานคณะกรรมการราษฎร (ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อตำแหน่งเป็นนายกรัฐมนตรี) และได้เสนอชื่อคณะกรรมการราษฎรให้สภาผู้แทนราษฎรอนุมัติจำนาน 14 คน โดยพระยาฤทธิอัคเนย์ได้เป็นหนึ่งในคณะกรรมการราษฎร[[#_ftn10|[10]]]

          วันที่ 6 กรกฎาคม พ.ศ.2475 หลังการปรับปรุงกองทัพบกสยาม  ภายใต้โครงสร้างใหม่ พระยาพหลพลพยุหเสนาได้เลื่อนขึ้นเป็นผู้บัญชาการทหารบก พระยาทรงสุรเดชเป็นผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารบกฝ่ายยุทธการ พระประศาสน์พิทยายุทธ เป็นเจ้ากรมยุทธศึกษาทหารบก และพระยาฤทธิอัคเนย์เป็นผู้บังคับการทหารปืนใหญ่ [[#_ftn11|[11]]]

          วันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ.2475 เมื่อรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พ.ศ.2475 ประกาศใช้ ได้มีการแต่งตั้งให้พระยาฤทธิอัคเนย์เป็นรัฐมนตรี[[#_ftn12|[12]]]

          เดือนมีนาคม พ.ศ. 2475 หลวงประดิษฐมนูธรรม(ปรีดี พนมยงค์) ได้เสนอเอกสาร “เค้าโครงการเศรษฐกิจแห่งชาติ” โดยมีเนื้อหา 3 ส่วนคือ ส่วนแรกว่าด้วยเค้าโครงการเศรษฐกิจ ส่วนที่สองเค้าร่างพระราชบัญญัติว่าด้วยการประกันความสุขสมบูรณ์ของราษฎร (Assurance Sociale) และส่วนที่สามเค้าร่างพระราชบัญญัติว่าด้วยการประกอบเศรษฐกิจ พุทธศักราช....[[#_ftn13|[13]]]พระยาฤทธิอัคเนย์ได้เป็นผู้คัดค้านเค้าโครงการเศรษฐกิจ โดยให้ความเห็นกับหลวงประดิษฐ์ฯว่า แผนการอาจารย์จะเอาออกใช้ไม่ได้ ไม่มีใครเห็นด้วย[[#_ftn14|[14]]]

          วิกฤติการณ์ทางการเมืองเริ่มขึ้นในวันที่ 1 เมษายน พ.ศ.2476 เมื่อมีพระราชกฤษฎีกาให้ปิดประชุมสภาผู้แทนราษฎรและตั้งคณะรัฐมนตรีชุดใหม่ พระยาฤทธิอัคเนย์ได้รับแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรี[[#_ftn15|[15]]] ต่อมาพระยาทรงสุรเดชได้เสนอแนวคิดให้ 4 ทหารเสือลาออกจากทุกตำแหน่งโดยพระยาฤทธิอัคเนย์ได้สนับสนุนแนวความคิดนี้ จึงได้ยื่นยื่นใบลาออกในวันที่ 10  มิถุนายน พ.ศ.2476 และพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวมีพระบรมราชานุมัติให้ลาออกจากตำแหน่งการเมืองและการทหาร มีผลในวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ.2476[[#_ftn16|[16]]] 

          แต่ก่อนที่การลาออกจะมีผล พระยาพหลพลพยุหเสนาได้มีแนวคิดจะก่อการรัฐประหารโดยได้ชวนพระยาฤทธิอัคเนย์เข้าร่วมด้วยแต่พระยาฤทธิฯไม่เห็นด้วยกับวิธีการยึดอำนาจ โดยอาสาไปพูดกับพระยามโนปกรณ์นิติธาดาให้ลาออกจากตำแหน่ง เมื่อพระยาพหลฯยืนยันที่จะทำรัฐประหาร พระยาฤทธิฯประกาศไม่เข้าร่วม [[#_ftn17|[17]]] วันที่ 20 มิถุนายน พ.ศ.2476 พระยาพหลพลพยุหเสนาทำการรัฐประหาร คณะรัฐมนตรีชุดใหม่ไม่มีชื่อของพระยาฤทธิอัคเนย์  และให้พระยาฤทธิฯ ลาออกจากการเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ในวันที่ 28 มิถุนายน พ.ศ.2476 [[#_ftn18|[18]]]

          ต้นเดือนตุลาคม พ.ศ.2476 ก่อนเกิดเหตุการณ์กบฏบวรเดช พันเอกพระสิทธิเรืองเดชพล ผู้บังคับกองพลทหารราบและรัฐมนตรีร่วมคณะรัฐบาลพระยาพหลพลพยุหเสนา พร้อมหลวงชำนาญยุทธศิลป์ หลวงรณสิทธิพิชัย ได้มาหารือกับพระยาฤทธิฯที่บ้านริมคลองบางกอกน้อยเพื่อหาทางให้พระยาทรงสุรเดชที่ลาออกจากราชการไปแล้วกลับเข้ารับราชการในตำแหน่งรองผู้บัญชาการทหารบก แต่ในเวลานั้นตำแหน่งนี้หลวงพิบูลสงครามดำรงตำแหน่งอยู่  โดยก่อนที่พระยาทรงฯจะออกเดินทางไปต่างประเทศได้สั่งนายทหารที่เป็นคนสนิทและลูกศิษย์ว่าถ้ามีปัญหาขัดข้องอะไรให้มาปรึกษาพระยาฤทธิฯ ซึ่งการพบกันในครั้งนั้นต่อมาเมื่อรัฐบาลจอมพล ป.พิบูลสงครามได้ตั้ง ศาลพิเศษพ.ศ.2481 ได้กล่าวหาว่าพระยาฤทธิฯ ให้ความช่วยเหลือแก่ทหารหัวเมืองที่กำลังยกเข้ามาในกบฏบวรเดช  โดยพระยาฤทธิ์ฯได้ให้การว่าขณะนั้นท่านเป็นปลัดทูลฉลองกระทรวงกลาโหม นายทหารเหล่านี้ไปหาท่าน โดยไม่เคยมีใครเป็นลูกศิษย์และไม่มีใครที่คุ้นเคยนอกจากพระสิทธิเรืองเดชพล จะไปชวนคิดกบฏได้อย่างไร[[#_ftn19|[19]]]

          ในระหว่างเกิดกบฏบวรเดช เดือนตุลาคม พ.ศ.2476 พระยาฤทธิฯ มิได้มีบทบาทสำคัญในการปราบกบฏ ภายหลังเหตุการณ์กบฏบวรเดช พ.ศ.2477 พระยาฤทธิฯได้ถูกย้ายจากตำแหน่งปลัดทูลฉลองกระทรวงกลาโหมมาเป็นข้าหลวงใหญ่ประจำสำนักนายกรัฐมนตรี รักษาการในตำแหน่งอธิบดีกรมราชทัณฑ์ วันที่ 12 กุมภาพันธ์ พ.ศ2478 พระยาฤทธิฯ ได้รับการแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวง<br/> เกษตราธิการ[[#_ftn20|[20]]]

          พ.ศ.2480 พระยาฤทธิอัคเนย์ และรัฐมนตรีอีกหลายท่าน เช่น นายวิลาศ โอสถานนท์ หลวงนิเทศกลการ หลวงชำนาญนิติเกษตรได้ซื้อที่ดินของสำนักงานพระคลังข้างที่ โดยปรากฏชื่อพระยาฤทธิฯเป็นรายแรกที่ซื้อที่ดินในอำเภอบางรัก 3 แปลง นายเลียง ไชยกาลและคณะได้เสนอญัตติขอเปิดอภิปรายทั่วไปในที่ประชุมสภาผู้แทนราษฎรซึ่งมีผลให้ประธานคณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์และรัฐมนตรีทั้งคณะลาออกจากตำแหน่งในวันที่ 28 กรกฎาคม พ.ศ.2480 เมื่อมีการแต่งตั้งคณะรัฐมนตรีชุดใหม่ในวันที่ 10 สิงหาคม พ.ศ.2480 ไม่ปรากฏชื่อพระยาฤทธิอัคเนย์ เป็นรัฐมนตรี[[#_ftn21|[21]]]

          ภายหลังจากที่รัฐบาลได้ตั้งคณะกรรมการสอบสวนกรณีการขายที่ดินพระคลังข้างที่ ผลการสอบสวนปรากฏว่าพระยาฤทธิอัคเนย์พ้นจากข้อกล่าวหา ในวันที่ 8 ธันวาคม พ.ศ.2480 พระยาฤทธิฯได้รับการแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2 และวันที่ 21 ธันวาคม พ.ศ.2480 ได้เข้ารับตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตราธิการอีกครั้งหนึ่ง[[#_ftn22|[22]]]

          วันที่ 10 กันยายน พ.ศ.2481 ในที่ประชุมสภาผู้แทนราษฎรได้มีการพิจารณาญัตติขอแก้ไขระเบียบข้อบังคับระเบียบการประชุมและปรึกษาของสภาผู้แทนราษฎร ผลการลงมติปรากฏว่าฝ่ายรัฐบาลแพ้ด้วยคะแนนเสียง 31 ต่อ 45 คะแนน[[#_ftn23|[23]]] รัฐบาลจึงออกพระราชกฤษฎีกายุบสภาผู้แทนราษฎรในวันที่ 11 กันยายน พ.ศ.2481[[#_ftn24|[24]]]

          วันที่ 28 กันยายน พ.ศ.2481 ระหว่างที่พระยาฤทธิอัคเนย์กำลังปฏิบัติหน้าที่อยู่ที่กระทรวงเกษตราธิการ พันตำรวจเอกขุนศรีศรากร (ชลอ ศรีธนากร) ผู้บังคับการตำรวจสันติบาลและพันตำรวจเอกบรรจงศักดิ์ ชีพเป็นสุขได้เข้าพบกับพระยาฤทธิฯพร้อมกับแจ้งว่า พระยาพหลพลพยุหเสนาขอเชิญไปประชุมที่วังปารุสกวัน เมื่อพระยาฤทธิฯเดินทางไปถึงได้มีผู้ก่อการเปลี่ยนแปลงการปกครองรออยู่หลายท่าน เช่น หลวงประดิษฐมนูธรรม หลวงพิบูลสงคราม หลวงธำรงนาวาสวัสดิ์ ฯลฯ ที่ประชุมได้มอบหมายให้หลวงพิบูลฯเป็นผู้เจรจากับพระยาฤทธิฯ โดยกล่าวหาว่าพระยาฤทธิฯมีส่วนรู้เห็นเกี่ยวข้องกับกบฎบวรเดช รวมถึงมีส่วนช่วยเหลือให้ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับกบฏบวรเดชได้กลับเข้ารับราชการ และกล่าวหาว่าพระยาฤทธิฯร่วมคิดกับพระยาทรงสุรเดชเพื่อวางแผนร่วมล้มรัฐบาล ที่ประชุมได้เสนอทางเลือกให้พระยาฤทธิฯ 2 ประการ คือการลาออกจากราชการแล้วออกเดินทางไปต่างประเทศ หรือ ยอมให้ศาลพิสูจน์ข้อเท็จจริงตามที่พนักงานอัยการศาลพิเศษเป็นโจทก์ฟ้องกล่าวหา[[#_ftn25|[25]]]

          พระยาฤทธิอัคเนย์ได้ประกาศลาออกจากตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตราธิการและออกเดินทางจากกรุงเทพฯไปยังปีนังในวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ.2481 แต่ในระหว่างที่พระยาฤทธิฯลี้ภัยการเมืองอยู่ที่ปีนังก็ได้มีประกาศจับพระยาฤทธิฯผู้ต้องหากระทำผิดฐานกบฎ โดยตั้งรางวัลสินบนนำจับ 10,000 บาท<br/> พระยาฤทธิฯลี้ภัยอยู่ที่ปีนังได้ 2 ปีก็ต้องเดินทางไปลี้ภัยที่สิงคโปร์เพราะทางการอังกฤษไม่ไว้ใจท่าทีของรัฐบาลไทยที่มีนโยบายเอนเอียงที่จะร่วมมือกับญี่ปุ่น ทำให้อพยพคนไทยทั้งหมดออกจากปีนัง

          ในระหว่างสงครามโลกครั้งที่สอง รัฐบาลของจอมพล ป.พิบูลสงครามได้ถูกกดดันให้ลาออกจากตำแหน่งโดยนายควง อภัยวงศ์ได้เข้ามาเป็นนายกรัฐมนตรีแทน ในวันที่ 20 กันยายน พ.ศ.2487 และในวาระวันเฉลิมพระชนม์พรรษาพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล รัฐบาลได้ออกพระราชกฤษฎีกาพระราชทานอภัยโทษ พ.ศ.2487 ซึ่งได้รวมคดีเกี่ยวกับกบฏไว้ด้วย ในวันที่ 22 กันยายน พ.ศ.2487 สภาผู้แทนราษฎรได้มีการพิจารณาร่างพระราชบัญญัติล้างมลทินผู้กระทำผิดทางการเมือง ต้นเดือนสิงหาคม พ.ศ.2488 พระยาฤทธิฯได้เดินทางกลับประเทศไทย

          18 พฤศจิกายน พ.ศ.2490 พระยาฤทธิอัคเนย์ได้ดำรงตำแหน่งวุฒิสมาชิกอันเป็นตำแหน่งทางการเมืองตำแหน่งสุดท้าย โดยดำรงตำแหน่งถึงวันที่ 29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2494 หลังจากนั้นไม่ได้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองใดอีก

          พระยาฤทธิอัคเนย์ถึงแก่อนิจกรรมด้วยโรคมะเร็งปอด เมื่อวันที่ 23 ธันวาคม พ.ศ. 2509 ณ โรงพยาบาลศิริราช สิริอายุรวม 77 ปี

 

'''หนังสือแนะนำ'''

เสทื้อน ศุภโสภณ.(2514).'''ชีวิตทางการเมืองของพ.อ.พระยาฤทธิ์อัคเนย์'''.กรุงเทพ : สำนักพิมพ์วัชรินทร์.

นรนิติ เศรษฐบุตร'''.(2555). วันการเมือง'''.กรุงเทพฯ : สถาบันพระปกเกล้า.

 

'''บรรณานุกรม'''

เสทื้อน ศุภโสภณ,'''''ชีวิตทางการเมืองของพ.อ.พระยาฤทธิ์อัคเนย์,('''''กรุงเทพ : สำนักพิมพ์วัชรินทร์,2514),หน้า 507.

นรนิติ เศรษฐบุตร''''', วันการเมือง''''', (กรุงเทพฯ : สถาบันพระปกเกล้า, 2555), หน้า 159.

หลวงประดิษฐ์มนูธรรม (ปรีดี พนมยงค์). '''''เค้าโครงการเศรษฐกิจ.''''' (กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มูลนิธิเด็ก, 2542) หน้า 4.
<div>'''อ้างอิง''' <div id="ftn1">
[[#_ftnref1|[1]]] ''' สืบสายเชื้อสายจากตระกูลอมาตยกุล'''
</div> <div id="ftn2">
[[#_ftnref2|[2]]] เสทื้อน ศุภโสภณ,'''ชีวิตทางการเมืองของพ.อ.พระยาฤทธิ์อัคเนย์''',(กรุงเทพ : สำนักพิมพ์วัชรินทร์,2514),หน้า 507.
</div> <div id="ftn3">
[[#_ftnref3|[3]]] เสทื้อน ศุภโสภณ,หน้า 2-3.
</div> <div id="ftn4">
[[#_ftnref4|[4]]] เสทื้อน ศุภโสภณ,หน้า 7.
</div> <div id="ftn5">
[[#_ftnref5|[5]]] เสทื้อน ศุภโสภณ,หน้า 187.
</div> <div id="ftn6">
[[#_ftnref6|[6]]] เสทื้อน ศุภโสภณ,หน้า 15-17.
</div> <div id="ftn7">
[[#_ftnref7|[7]]] เสทื้อน ศุภโสภณ,หน้า 18.
</div> <div id="ftn8">
[[#_ftnref8|[8]]] เสทื้อน ศุภโสภณ,หน้า 44.
</div> <div id="ftn9">
[[#_ftnref9|[9]]] นรนิติ เศรษฐบุตร''', วันการเมือง''', (กรุงเทพฯ : สถาบันพระปกเกล้า, 2555), หน้า 159.
</div> <div id="ftn10">
[[#_ftnref10|[10]]] นรนิติ เศรษฐบุตร''',''' หน้า 163.
</div> <div id="ftn11">
[[#_ftnref11|[11]]] เสทื้อน ศุภโสภณ,หน้า 108-109.
</div> <div id="ftn12">
[[#_ftnref12|[12]]] เสทื้อน ศุภโสภณ,หน้า 122.
</div> <div id="ftn13">
[[#_ftnref13|[13]]] หลวงประดิษฐ์มนูธรรม (ปรีดี พนมยงค์). '''เค้าโครงการเศรษฐกิจ.''' (กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มูลนิธิเด็ก, 2542) หน้า 4.
</div> <div id="ftn14">
[[#_ftnref14|[14]]] เสทื้อน ศุภโสภณ,หน้า 127.
</div> <div id="ftn15">
[[#_ftnref15|[15]]] เสทื้อน ศุภโสภณ,หน้า 146.
</div> <div id="ftn16">
[[#_ftnref16|[16]]] เสทื้อน ศุภโสภณ,หน้า 169-172.
</div> <div id="ftn17">
[[#_ftnref17|[17]]] เสทื้อน ศุภโสภณ,หน้า 191-192.
</div> <div id="ftn18">
[[#_ftnref18|[18]]] เสทื้อน ศุภโสภณ,หน้า 210-212.
</div> <div id="ftn19">
[[#_ftnref19|[19]]] เสทื้อน ศุภโสภณ,หน้า 211.
</div> <div id="ftn20">
[[#_ftnref20|[20]]] เสทื้อน ศุภโสภณ,หน้า 236.
</div> <div id="ftn21">
[[#_ftnref21|[21]]] เสทื้อน ศุภโสภณ,หน้า 276-326.
</div> <div id="ftn22">
[[#_ftnref22|[22]]] เสทื้อน ศุภโสภณ,หน้า 336.
</div> <div id="ftn23">
[[#_ftnref23|[23]]] เสทื้อน ศุภโสภณ,หน้า 352.
</div> <div id="ftn24">
[[#_ftnref24|[24]]] เสทื้อน ศุภโสภณ,หน้า 367.
</div> <div id="ftn25">
[[#_ftnref25|[25]]] เสทื้อน ศุภโสภณ,หน้า 386.
</div> </div>