Apirom เมื่อ 08:32, 18 ธันวาคม 2560

2017-12-18T08:32:52Z

Apirom เมื่อ 07:44, 18 ธันวาคม 2560

2017-12-18T07:44:32Z

←รุ่นแก้ไขก่อนหน้า		รุ่นแก้ไขเมื่อ 14:44, 18 ธันวาคม 2560
บรรทัดที่ 1:		บรรทัดที่ 1:

	เรียบเรียงโดย : ภานุพงศ์ สิทธิสาร'''                '''		เรียบเรียงโดย : ภานุพงศ์ สิทธิสาร'''                '''

	ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ : รศ.ดร.นิยม รัฐอมฤต		ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ : รศ.ดร.นิยม รัฐอมฤต

	----		----
บรรทัดที่ 8:		บรรทัดที่ 8:
	'''<u>ผู้รักษาพระนคร</u>'''		'''<u>ผู้รักษาพระนคร</u>'''

	การบริหารราชการแผ่นดินในยามปกติย่อมมีผู้ถืออำนาจเป็นสิทธิ์ขาดสำหรับสั่งการตามตำแหน่งหน้าที่ แต่หากผู้มีอำนาจสิทธิ์ขาดตามตำแหน่งหน้าที่ไม่สามารถปฏิบัติราชการได้โดยปกติไม่ว่ากรณีใด จำเป็นต้องแต่งตั้งผู้ใดผู้หนึ่งขึ้นปฏิบัติราชการแทนหรือรักษาราชการแทนตามตำแหน่งหน้าที่รองลงมา เพื่อรักษาประโยชน์และความสงบเรียบร้อยในการบริหารราชการ เช่นเดียวกับตำแหน่งผู้รักษาพระนคร ~~เกิดขึ้นในกรณีพระมหากษัตริย์ไม่ได้ทรงประทับอยู่ในพระนคร~~ หรือทรงประทับอยู่นอกพระราชอาณาจักร ต้องทรงแต่งตั้งผู้ใดผู้หนึ่งหรือคณะใดคณะหนึ่งขึ้นรักษาราชการแทนพระองค์ โดยมีอำนาจบริหารสั่งการเป็นสิทธิ์ขาด หรือหากมีความจำเป็นประการใดที่ไม่อาจตัดสินใจแทนได้ ให้กราบบังคมทูลพระกรุณาทราบฝ่าละอองธุลีพระบาท เพื่อจะได้พระราชทานกระแสรับสั่ง หรือรอจนกว่าจะเสด็จพระราชดำเนินกลับมาบริหารพระราชกิจได้ตามเดิม		[[การบริหารราชการแผ่นดิน]]ในยามปกติย่อมมีผู้ถืออำนาจเป็นสิทธิ์ขาดสำหรับสั่งการตามตำแหน่งหน้าที่ แต่หากผู้มีอำนาจสิทธิ์ขาดตามตำแหน่งหน้าที่ไม่สามารถปฏิบัติราชการได้โดยปกติไม่ว่ากรณีใด จำเป็นต้องแต่งตั้งผู้ใดผู้หนึ่งขึ้นปฏิบัติราชการแทนหรือรักษาราชการแทนตามตำแหน่งหน้าที่รองลงมา เพื่อรักษาประโยชน์และความสงบเรียบร้อยในการบริหารราชการ เช่นเดียวกับตำแหน่งผู้รักษาพระนคร เกิดขึ้นในกรณี[[พระมหากษัตริย์]]ไม่ได้ทรงประทับอยู่ในพระนคร หรือทรงประทับอยู่นอกพระราชอาณาจักร ต้องทรงแต่งตั้งผู้ใดผู้หนึ่งหรือคณะใดคณะหนึ่งขึ้นรักษาราชการแทนพระองค์ โดยมีอำนาจบริหารสั่งการเป็นสิทธิ์ขาด หรือหากมีความจำเป็นประการใดที่ไม่อาจตัดสินใจแทนได้ ให้กราบบังคมทูลพระกรุณาทราบฝ่าละอองธุลีพระบาท เพื่อจะได้พระราชทานกระแสรับสั่ง หรือรอจนกว่าจะเสด็จพระราชดำเนินกลับมาบริหารพระราชกิจได้ตามเดิม

	'''<u>ความเป็นมาและความสำคัญ</u>'''		'''<u>ความเป็นมาและความสำคัญ</u>'''

	นับแต่สมัยการปกครองระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ พระมหากษัตริย์ทรงมีพระราชอำนาจในการว่าราชการแผ่นดินเป็นสิทธิ์ขาด ตลอดจนทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งผู้มีคุณสมบัติขึ้นทำหน้าที่แบ่งเบาพระราชภาระตามกระทรวง ทบวง กรมต่าง ๆ ทั้งนี้ มีบางคราวที่พระมหากษัตริย์ทรงติดพระราชกิจบางประการอันทำให้ไม่สามารถทรงว่าราชการแผ่นดินได้ตามปกติ เช่น ทรงพระประชวร ทรงพระผนวช ยังไม่ทรงบรรลุนิติภาวะ เสด็จแปรพระราชฐานมิได้ประทับอยู่ในเขตพระนคร เสด็จประพาสต่างประเทศ หรือแม้แต่เสด็จสวรรคตแผ่นดินว่างเว้นพระมหากษัตริย์ลง จึงทรงแต่งตั้งผู้ใดผู้หนึ่งหรือคณะใดคณะหนึ่งให้มีอำนาจหน้าที่บริหารราชกิจแทนพระองค์ ทั้งในฐานะ ''ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ผู้สำเร็จราชการแผ่นดิน ผู้สำเร็จราชการรักษาพระนคร'' หรือ ''ผู้รักษาพระนคร''		นับแต่สมัยการปกครอง[[ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์]] พระมหากษัตริย์ทรงมี[[พระราชอำนาจ]]ในการว่าราชการแผ่นดินเป็นสิทธิ์ขาด ตลอดจนทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งผู้มีคุณสมบัติขึ้นทำหน้าที่แบ่งเบาพระราชภาระตามกระทรวง ทบวง กรมต่าง ๆ ทั้งนี้ มีบางคราวที่พระมหากษัตริย์ทรงติดพระราชกิจบางประการอันทำให้ไม่สามารถทรงว่าราชการแผ่นดินได้ตามปกติ เช่น ทรงพระประชวร ทรงพระผนวช ยังไม่ทรงบรรลุนิติภาวะ เสด็จแปรพระราชฐานมิได้ประทับอยู่ในเขตพระนคร เสด็จประพาสต่างประเทศ หรือแม้แต่เสด็จสวรรคตแผ่นดินว่างเว้นพระมหากษัตริย์ลง จึงทรงแต่งตั้งผู้ใดผู้หนึ่งหรือคณะใดคณะหนึ่งให้มีอำนาจหน้าที่บริหารราชกิจแทนพระองค์ ทั้งในฐานะ ''ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ผู้สำเร็จราชการแผ่นดิน ผู้สำเร็จราชการรักษาพระนคร'' หรือ ''ผู้รักษาพระนคร''

	ตำแหน่งผู้สำเร็จราชการเท่าที่มีปรากฏหลักฐานในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อพระองค์เสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติ พ.ศ.2394 ~~ทรงสถาปนาสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์~~ ตำแหน่ง''ผู้สำเร็จราชการแผ่นดิน'' ~~และทรงสถาปนาสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาพิไชยญาติ~~ ตำแหน่ง '' ผู้สำเร็จราชการพระนคร'' [[#_ftn1\|[1]]] หากพิจารณาตำแหน่งหน้าที่ของสมเด็จเจ้าพระยาทั้งสององค์ พบว่าสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์ให้สำเร็จราชการหัวเมืองปักษ์ใต้ฝ่ายเหนือทั้ง 4 ทิศ ถือตราสุริยมณฑลเทพบุตรชักรถ ส่วนสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาพิไชยญาติให้สำเร็จราชการในพระนครทุกสิ่งทุกพนักงาน ถือตราจันทรมณฑลเทพบุตรชักรถ [[#_ftn2\|[2]]] มีการแบ่งแยกเขตการปกครองชัดเจนระหว่างทั่วพระราชอาณาจักรกับภายในพระนคร การปูนบำเหน็จสถาปนาบรรดาผู้สนับสนุนพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว อาทิ กลุ่มขุนนางตระกูลบุนนาค เหตุผลหนึ่งคือเพื่อให้พระราชอำนาจมีความมั่นคงยิ่งขึ้น [[#_ftn3\|[3]]]		ตำแหน่งผู้สำเร็จราชการเท่าที่มีปรากฏหลักฐานในรัชสมัย[[พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว]] เมื่อพระองค์เสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติ พ.ศ.2394 ทรงสถาปนา[[สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์]] ตำแหน่ง''ผู้สำเร็จราชการแผ่นดิน'' และทรงสถาปนา[[สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาพิไชยญาติ\|สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาพิไชยญาติ]] ตำแหน่ง '' [[ผู้สำเร็จราชการพระนคร]]'' [[#_ftn1\|[1]]] หากพิจารณาตำแหน่งหน้าที่ของสมเด็จเจ้าพระยาทั้งสององค์ พบว่าสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์ให้สำเร็จราชการหัวเมืองปักษ์ใต้ฝ่ายเหนือทั้ง 4 ทิศ ถือตราสุริยมณฑลเทพบุตรชักรถ ส่วนสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาพิไชยญาติให้สำเร็จราชการในพระนครทุกสิ่งทุกพนักงาน ถือตราจันทรมณฑลเทพบุตรชักรถ [[#_ftn2\|[2]]] มีการแบ่งแยกเขตการปกครองชัดเจนระหว่างทั่วพระราชอาณาจักรกับภายในพระนคร การปูนบำเหน็จสถาปนาบรรดาผู้สนับสนุนพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว อาทิ กลุ่มขุนนางตระกูลบุนนาค เหตุผลหนึ่งคือเพื่อให้พระราชอำนาจมีความมั่นคงยิ่งขึ้น [[#_ftn3\|[3]]]

	การปฏิรูปการปกครองในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ตำแหน่งผู้ปฏิบัติราชการแทนพระองค์มักพิจารณาจากพระมหากษัตริย์ทรงประทับอยู่ ณ ที่ใดเป็นสำคัญ เช่น การเสด็จประพาสยุโรปครั้งแรกของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พ.ศ.2440 ได้มีการตราพระราชกำหนดผู้สำเร็จราชการแผ่นดิน ร.ศ.115 ให้สมเด็จพระนางเจ้าเสาวภาผ่องศรี พระอรรคราชเทวีเป็นผู้สำเร็จราชการแผ่นดินต่างพระองค์ [[#_ftn4\|[4]]] ส่งผลให้พระองค์ทรงเป็นสมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถพระองค์แรกในประวัติศาสตร์ไทย ซึ่งเรียกกันทั่วไปว่า ''สมเด็จรีเยนต์'' (The Queen Regent) [[#_ftn5\|[5]]] หรือในคราวเสด็จประพาสยุโรปครั้งที่สอง ให้สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราวุธ สยามมกุฎราชกุมาร (พระราชอิสริยายศของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวในขณะนั้น) เป็นผู้สำเร็จราชการรักษาพระนคร [[#_ftn6\|[6]]] การเสด็จประพาสยุโรปทั้งสองครั้ง หมายถึงพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมิได้ทรงประทับอยู่ในพระราชอาณาจักร โดยมีศูนย์กลางการปกครองอยู่ที่กรุงเทพมหานครหรือพระนคร ด้วยเหตุนี้ ตำแหน่งผู้สำเร็จราชการแผ่นดินที่สมเด็จพระนางเจ้าเสาวภาผ่องศรี พระอรรคราชเทวี ถือว่า		การปฏิรูปการปกครองในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ตำแหน่งผู้ปฏิบัติราชการแทนพระองค์มักพิจารณาจากพระมหากษัตริย์ทรงประทับอยู่ ณ ที่ใดเป็นสำคัญ เช่น การเสด็จประพาสยุโรปครั้งแรกของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พ.ศ.2440 ได้มีการตราพระราชกำหนดผู้สำเร็จราชการแผ่นดิน ร.ศ.115 ให้สมเด็จพระนางเจ้าเสาวภาผ่องศรี พระอรรคราชเทวีเป็นผู้สำเร็จราชการแผ่นดินต่างพระองค์ [[#_ftn4\|[4]]] ส่งผลให้พระองค์ทรงเป็นสมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถพระองค์แรกในประวัติศาสตร์ไทย ซึ่งเรียกกันทั่วไปว่า ''สมเด็จรีเยนต์'' (The Queen Regent) [[#_ftn5\|[5]]] หรือในคราวเสด็จประพาสยุโรปครั้งที่สอง ให้สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราวุธ สยามมกุฎราชกุมาร (พระราชอิสริยายศของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวในขณะนั้น) เป็นผู้สำเร็จราชการรักษาพระนคร [[#_ftn6\|[6]]] การเสด็จประพาสยุโรปทั้งสองครั้ง หมายถึงพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมิได้ทรงประทับอยู่ในพระราชอาณาจักร โดยมีศูนย์กลางการปกครองอยู่ที่กรุงเทพมหานครหรือพระนคร ด้วยเหตุนี้ ตำแหน่งผู้สำเร็จราชการแผ่นดินที่สมเด็จพระนางเจ้าเสาวภาผ่องศรี พระอรรคราชเทวี ถือว่า

Apirom: สร้างหน้าด้วย " เรียบเรียงโดย : ภานุพงศ์ สิทธิสาร''' &nbs..."

2017-12-08T03:50:29Z

สร้างหน้าด้วย " เรียบเรียงโดย : ภานุพงศ์ สิทธิสาร''' &nbs..."

แสดงการเปลี่ยนแปลง

ผู้รักษาพระนคร - ประวัติรุ่นแก้ไข

Apirom เมื่อ 08:32, 18 ธันวาคม 2560

Apirom เมื่อ 07:44, 18 ธันวาคม 2560

Apirom: สร้างหน้าด้วย " เรียบเรียงโดย : ภานุพงศ์ สิทธิสาร''' &nbs..."