Apirom: สร้างหน้าด้วย " '''ผู้เรียบเรียง''' นิพัทธ์ สระฉันทพงษ์ '''ผู้ทรงคุณวุฒิปร..."

2018-11-21T08:35:55Z

สร้างหน้าด้วย " '''ผู้เรียบเรียง''' นิพัทธ์ สระฉันทพงษ์ '''ผู้ทรงคุณวุฒิปร..."

หน้าใหม่

'''ผู้เรียบเรียง''' นิพัทธ์ สระฉันทพงษ์

'''ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ''' รองเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร จเร พันธุ์เปรื่อง

----

== ชาตะ ==

พลตำรวจเอก ประมาณ อดิเรกสาร เกิดเมื่อวันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2456 ชื่อเล่นว่า “คุณ” ปัจจุบันอายุ 92 ปี เกิดที่ตำบลปากเพรียว จังหวัดสระบุรี เป็นบุตรของนายเน้ย และนางจี้ อดิเรกสาร เป็นบุตรคนที่ 3 มีพี่น้องทั้งหมด 3 คน เป็นชาย 1 คน หญิง 2 คน คือ

1. คุณหญิงสะอาด ปุณณกันต์ (ภริยาของพลเอก พงษ์ ปุณณกันต์ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม)

2. คุณตวงพร อดิเรกสาร (อดีตหัวหน้าพยาบาลที่โรงพยาบาลศิริราช)

3. พลตำรวจเอก ประมาณ อดิเรกสาร<ref>ประมาณ อดิเรกสาร, '''ชีวิตเมื่อผ่านไป 84 ปี พลเอก/พลตำรวจเอก ประมาณ อดิเรกสาร''' (กรุงเทพฯ : อินเตอร์ – เทค พริ้นติ้ง, 2540) หน้า 3.</ref>

== การสมรส ==

พลตำรวจเอก ประมาณ อดิเรกสาร สมรสกับท่านผู้หญิง เจริญ อดิเรกสาร (ชุณหะวัณ) พี่สาวของ[[ชาติชาย_ชุณหะวัณ|พลเอก ชาติชาย ชุณหะวัณ]] บุตรี จอมพล ผิน ชุณหะวัณ และคุณหญิงวิบุลลักสม์ ชุณหะวัณ เมื่อวันที่ 9 พฤษภาคม พ.ศ. 2484 มีบุตรรวม 3 คน เป็นชายทั้งหมด คือ

1. นายปองพล อดิเรกสาร

2. นายยงยศ อดิเรกสาร

3. นายวีระพล อดิเรกสาร

== การศึกษา ==

พลตำรวจเอก ประมาณ อดิเรกสาร เรียนจบชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 จากโรงเรียนชายประจำจังหวัดสระบุรี และได้เข้าศึกษาต่อมัธยมศึกษาปีที่ 4 ในปี พ.ศ. 2468 จนกระทั่งจบชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 8 เมื่อปี 2473 จากโรงเรียนมัธยมเทพศิรินทร์ แผนกวิทยาศาสตร์ โดยมีเลขประจำตัวนักเรียน ท.ศ. 3089 ขณะที่เรียนอยู่ได้เป็นนักฟุตบอลของโรงเรียนอีกด้วย และต่อมาได้รับการบรรจุเป็นนักเรียนโรงเรียนนายร้อยทหารบก (ปัจจุบัน คือ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า) เมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม 2475<ref>ประมาณ อดิเรกสาร, เรื่องเดียวกัน, หน้า 3-7.</ref>

== ประวัติการรับราชการ ==

{|
|-
| • 12 กรกฏาคม 2477
| นักเรียนทำการนายร้อย
|-
| • 1 มกราคม 2494
| พันเอก
|-
| • 4 พฤษภาคม 2496
| พลจัตวา
|-
| • 1 มกราคม 2497
| พลตรี
|-
| • 4 กุมภาพันธ์ 2532
| พลตำรวจเอก
|-
| • 12 ธันวาคม 2533
| พลเอก<ref>ประมาณ อดิเรกสาร, เรื่องเดียวกัน.</ref>
|}

== การดำรงตำแหน่งรัฐมนตรี ==

{|
|-
| • พ.ศ. 2494  
| เป็น[[รัฐมนตรี|รัฐมนตรี]] (สมัยรัฐบาล จอมพล แปลก พิบูลสงคราม เป็นนายกรัฐมนตรี) ระยะเวลาการดำรงตำแหน่ง 8 ธันวาคม 2494 – 24 มีนาคม 2495 (ยศ พันเอก)
|-
| • พ.ศ. 2494  
| เป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม (สมัยรัฐบาล [[แปลก_พิบูลสงคราม|จอมพล แปลก พิบูลสงคราม]] เป็น[[นายกรัฐมนตรี|นายกรัฐมนตรี]]) ระยะเวลาการดำรงตำแหน่ง 11 ธันวาคม 2494 – 24 มีนาคม 2495 (ยศ พันเอก)
|-
| • พ.ศ. 2495  
| เป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม (สมัยรัฐบาล จอมพล แปลก พิบูลสงคราม เป็นนายกรัฐมนตรี) ระยะเวลาการดำรงตำแหน่ง 28 มีนาคม 2495 – 2 สิงหาคม 2498 (ยศ พันเอก)
|-
| • พ.ศ. 2496  
| เป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม (สมัยรัฐบาล จอมพล แปลก พิบูลสงคราม เป็นนายกรัฐมนตรี) ระยะเวลาการดำรงตำแหน่ง 12 ธันวาคม 2496 – 19 เมษายน 2499) (ยศ พลจัตวา)
|-
| • พ.ศ. 2499  
| เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม (สมัยรัฐบาล จอมพล แปลก พิบูลสงคราม เป็นนายกรัฐมนตรี) ระยะเวลาการดำรงตำแหน่ง 19 เมษายน 2499 – 21 มีนาคม 2500 (ยศ พลตรี)
|-
| • พ.ศ. 2500  
| เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม (สมัยรัฐบาล จอมพล แปลก พิบูลสงคราม เป็นนายกรัฐมนตรี) ระยะเวลาการดำรงตำแหน่ง 31 มีนาคม 2500 – 16 กันยายน 2500 (ยศ พลตรี)
|-
| • พ.ศ. 2518  
| เป็นรองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม (สมัยรัฐบาล [[คึกฤทธิ์_ปราโมช|หม่อมราชวงศ์ คึกฤทธิ์ ปราโมช]] เป็นนายกรัฐมนตรี) ระยะเวลาการดำรงตำแหน่ง 17 มีนาคม 2518 – 20 เมษายน 2519 (ยศ พลตรี)
|-
| • พ.ศ. 2519  
| เป็นรองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (สมัยรัฐบาล [[เสนีย์_ปราโมช|หม่อมราชวงศ์ เสนีย์ ปราโมช]] เป็นนายกรัฐมนตรี) ระยะเวลาการดำรงตำแหน่ง 21 เมษายน 2519 – 25 กันยายน 2519) (ยศ พลตรี)
|-
| • พ.ศ. 2519  
| เป็นรองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (สมัยรัฐบาล หม่อมราชวงศ์ เสนีย์ ปราโมช เป็นนายกรัฐมนตรี) ระยะเวลาการดำรงตำแหน่ง 5 ตุลาคม 2519 – 6 ตุลาคม 2519 (ยศ พลตรี)
|-
| • พ.ศ. 2523  
| เป็นรองนายกรัฐมนตรี (สมัยรัฐบาล [[เปรม_ติณสูลานนท์|พลเอก เปรม ติณสูลานนท์]]) ระยะเวลาการดำรงตำแหน่ง 12 มีนาคม 2523 – 30 เมษายน 2526 (ยศ พลตรี)
|-
| • พ.ศ. 2526 – 2529
| เป็น[[ผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร|ผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร]](สมัยรัฐบาล พลเอก เปรม ติณสูลานนท์ เป็นนายกรัฐมนตรี)<ref>ประมาณ อดิเรกสาร, เรื่องเดียวกัน.</ref>
|-
| • พ.ศ. 2531  
| เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย (สมัยรัฐบาล [[ชาติชาย_ชุณหะวัณ|พลตรี ชาติชาย ชุณหะวัณ]] เป็นนายกรัฐมนตรี) ระยะเวลาการดำรงตำแหน่ง 9 สิงหาคม 2531 – 9 มกราคม 2533 (ยศ พลตรี)
|-
| • พ.ศ. 2533  
| เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม (สมัยรัฐบาล พลตรี ชาติชาย ชุณหะวัณ เป็นนายกรัฐมนตรี) ระยะเวลาการดำรงตำแหน่ง 9 มกราคม 2533 – 9 ธันวาคม 2533 (ยศ พลตำรวจเอก)
|-
| • พ.ศ. 2533 – 2534  
| เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย (สมัยรัฐบาล พลเอก ชาติชาย ชุณหะวัณ เป็นนายกรัฐมนตรี) ระยะเวลาการดำรงตำแหน่ง 14 ธันวาคม 2533 – 23 กุมภาพันธ์ 2534 (ยศ พลตำรวจเอก)<ref>นิพัทธ์ สระฉันทพงษ์, '''เอกสารวงงานรัฐสภา “รวมรายชื่อคณะรัฐมนตรีตั้งแต่คณะแรกจนถึงคณะปัจจุบัน”''' (กรุงเทพฯ : กองการพิมพ์ สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร, 2544) หน้า 341.</ref>
|-
| • พ.ศ. 2538
| เป็นประธานที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี ฝ่ายบริหาร<ref>ประมาณ อดิเรกสาร, เรื่องเดียวกัน.</ref>
|}

== การดำรงตำแหน่งสมาชิกสภา ==

{|
|-
| • พ.ศ. 2495 – 2538  
| เป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 12 สมัย (พ.ศ. 2511 ไม่ได้สมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร)<ref>ประมาณ อดิเรกสาร, เรื่องเดียวกัน.</ref> - พ.ศ. 2495 สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดสระบุรี - พ.ศ. 2500 (ก.พ.) สังกัด[[พรรคเสรีมนังคศิลา|พรรคเสรีมนังคศิลา]] จังหวัดสระบุรี - พ.ศ. 2500 (ธ.ค.) สังกัดพรรคเสรีมนังคศิลา จังหวัดสระบุรี - พ.ศ. 2518 สังกัด[[พรรคชาติไทย|พรรคชาติไทย]] จังหวัดสระบุรี (คะแนน 22,243) - พ.ศ. 2519 สังกัดพรรคชาติไทย จังหวัดสระบุรี (คะแนน 36,255) - พ.ศ. 2522 สังกัดพรรคชาติไทย จังหวัดสระบุรี (คะแนน 33,565) - พ.ศ. 2526 สังกัดพรรคชาติไทย จังหวัดสระบุรี (คะแนน 49,204) - พ.ศ. 2529 สังกัดพรรคชาติไทย จังหวัดสระบุรี (คะแนน 74,466) - พ.ศ. 2531 สังกัดพรรคชาติไทย จังหวัดสระบุรี (คะแนน 88,320) - พ.ศ. 2535 (มี.ค.) สังกัดพรรคชาติไทย จังหวัดสระบุรี (คะแนน 103,905) - พ.ศ. 2535 (ก.ย.) สังกัดพรรคชาติไทย จังหวัดสระบุรี (คะแนน 90,789) - พ.ศ. 2538 สังกัดพรรคชาติไทย จังหวัดสระบุรี (คะแนน 60,799)<ref>'''“ประวัติย่อ พลตำรวจเอก ประมาณ อดิเรกสาร”,''' [ออนไลน์], แหล่งที่มา : http://www.ryt9.com/s/refb/218978/ (30 ตุลาคม 2552)</ref>
|-
| • พ.ศ. 2515 – 2516
| เป็นสมาชิกนิติบัญญัติแห่งชาติ<ref>ประมาณ อดิเรกสาร, เรื่องเดียวกัน.</ref>
|-
| • พ.ศ. 2517 – 2529  
| เป็นผู้ริเริ่มในการจัดตั้งพรรคชาติไทยร่วมกับ[[ศิริ_สิริโยธิน|พลตรี ศิริ สิริโยธิน]]และพลตรี ชาติชาย ชุณหะวัณ เมื่อวันที่ 21 พฤศจิกายน 2517 และได้เป็นหัวหน้าพรรค “ชาติไทย”<ref>ชุมนุมการศึกษา, “ประวัติพรรคชาติไทย”, [ออนไลน์], แหล่งที่มา : http://knowledge.eduzones.com/knowledge-2-2-29088.html (30 ตุลาคม 2552)</ref> เมื่อปี พ.ศ. 2517 – 2529 และปี พ.ศ. 2535 – 2539
|-
| • พ.ศ. 2539
| เป็นสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ<ref>ประมาณ อดิเรกสาร, เรื่องเดียวกัน.</ref>
|}

== การดำรงตำแหน่งในรัฐวิสาหกิจ ==

• เป็นผู้อำนวยการองค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์ (เมื่อวันที่ 1 กันยายน 2491)

• ประธานกรรมการองค์การโทรศัพท์แห่งประเทศไทย

• กรรมการการรถไฟแห่งประเทศไทย<ref>ประมาณ อดิเรกสาร, เรื่องเดียวกัน.</ref>

== ผลงานสมัยเป็นผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร ==

สมัยที่[[เปรม_ติณสูลานนท์|พลเอกเปรม ติณสูลานนท์]] ดำรงตำแหน่ง[[นายกรัฐมนตรี|นายกรัฐมนตรี]]ครั้งที่ 2 ระหว่างวันที่ 30 เมษายน 2526 ถึงวันที่ 5 สิงหาคม 2529 พลตำรวจเอก ประมาณ อดิเรกสาร ทำหน้าที่เป็นผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร มีการเปิดอภิปรายทั่วไปเพื่อลงมติไม่ไว้วางใจรัฐบาลจำนวน 3 ครั้งด้วยกัน คือ

'''1. การเปิดอภิปรายทั่วไปครั้งที่ 29'''

เมื่อวันที่ 30 มิถุนายน 2526 พล.ต. ประมาณ อดิเรกสาร สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดสระบุรี กับคณะ ได้เสนอ[[ญัตติ|ญัตติ]]ต่อ[[ประธานสภาผู้แทนราษฎร|ประธานสภาผู้แทนราษฎร]] ขอเปิดอภิปรายทั่วไปไม่ไว้วางใจในรัฐมนตรีเป็นรายบุคคลตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย มาตรา 137 ขอเปิดอภิปรายไม่ไว้วางใจในตัวรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม ([[สมัคร_สุนทรเวช|นายสมัคร สุนทรเวช]]) ในประเด็นปัญหาการขึ้นราคาค่าโดยสารรถไฟ

[[สภาผู้แทนราษฎร|สภาผู้แทนราษฎร]]ได้พิจารณา[[ญัตติ|ญัตติ]]ดังกล่าวในการประชุมครั้งที่ 11/2526 (สมัยสามัญ) วันพุธที่ 13 กรกฎาคม 2526

ภายหลังจากที่ได้มี[[การอภิปราย|การอภิปราย]]กันอย่างกว้างขวางแล้วที่ประชุมสภาผู้แทนราษฎรได้ลงมติให้ผ่านระเบียบวาระไป

'''2. การเปิดอภิปรายทั่วไป ครั้งที่ 30'''

เมื่อวันที่ 8 กันยายน 2526 พล.ต. ประมาณ อดิเรกสาร สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดสระบุรี กับคณะ ได้เสนอญัตติต่อประธานสภาผู้แทนราษฎร ขอเปิดอภิปรายทั่วไปไม่ไว้วางใจรัฐมนตรีเป็นรายบุคคลตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย มาตรา 137 เพื่อลงมติไม่ไว้วางใจรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ([[สิทธิ_จิรโรจน์|พลเอกสิทธิ จิรโรจน์]]) โดยผู้เสนอญัตติได้ให้เหตุผลในการเสนอญัตตินี้ว่า รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยไม่สามารถบริหารราชการแผ่นดินให้เป็นไปตามนโยบายของรัฐบาลนี้แถลงต่อรัฐสภาเกี่ยวกับการรักษาความสงบเรียบร้อยในสังคม การดำเนินการทางการเมืองตามระบอบประชาธิปไตย การปฏิรูประบบราชการให้มีประสิทธิภาพ ปัญหายาเสพติดให้โทษ ปัญหาการบริหารบ้านเมืองโดยไม่เป็นธรรม

สภาผู้แทนราษฎรได้พิจารณาญัตติดังกล่าวในการประชุม ครั้งที่ 1/2527 (สมัยสามัญ) วันพฤหัสบดีที่ 3 พฤษภาคม 2527 แต่เนื่องจากผู้เสนอญัตติไม่ชี้แจงในที่ประชุม ประธานสภาผู้แทนราษฎร ([[อุทัย_พิมพ์ใจชน|นายอุทัย พิมพ์ใจชน]]) จึงวินิจฉัยว่าญัตติตกไปตามข้อบังคับการประชุมสภาผู้แทนราษฎร

'''3. การเปิดอภิปรายทั่วไป ครั้งที่ 31'''

เมื่อวันที่ 3 พฤษภาคม 2528 พล.ต.ประมาณ อดิเรกสาร สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดสระบุรี กับคณะ ได้เสนอญัตติต่อประธานสภาผู้แทนราษฎร ขอเปิดอภิปรายทั่วไปไม่ไว้วางใจนายกรัฐมนตรีกับรัฐมนตรีเป็นรายบุคคลตามมาตรา 137 ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย โดยผู้เสนอญัตติได้ให้เหตุผลว่ารัฐบาลได้บริหารประเทศไปในทางเสียหาย ผิดพลาดหลายประการไม่ควรได้รับความไว้วางใจให้บริหารประเทศอีกต่อไป

อย่างไรก็ตามสภาผู้แทนราษฎรไม่ได้พิจารณาญัตติดังกล่าวในการประชุม ครั้งที่ 5/2528 (สมัยสามัญ) เป็นพิเศษ วันพุธที่ 29 พฤษภาคม 2528 ตามที่ได้บรรจุไว้ในระเบียบวาระประชุมเนื่องจาก[[ประธานรัฐสภา|ประธานรัฐสภา]]ได้มีหนังสือแจ้งผลการพิจารณาญัตติด่วน เพื่อให้มีการตีความรัฐธรรมนูญมาตรา 137 ซึ่งนายเกษม ศิริสัมพันธ์ เป็นผู้เสนอ และได้ลงมติว่าญัตติเปิดอภิปรายทั่วไปไม่ไว้วางใจนายกรัฐมนตรีกับรัฐมนตรีเป็นรายบุคคลตามมาตรา 137 ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ซึ่งพล.ต.ประมาณ อดิเรกสาร กับคณะ เป็นผู้เสนอ ไม่ชอบด้วยบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2521 ซึ่งจะดำเนินการต่อไปไม่ได้ และต่อจากนั้น นายปิยะณัฐ วัชราภรณ์ ได้เสนอญัตติแก้ไขเพิ่มเติมถ้อยคำในญัตติเปิดอภิปรายทั่วไปไม่ไว้วางใจนายกรัฐมนตรีกับรัฐมนตรีเป็นรายบุคคล โดยขอเปลี่ยนคำว่า “นายกรัฐมนตรีในฐานะหัวหน้ารัฐบาล” เป็นข้อความใหม่ว่า “ขอเปิดอภิปรายไม่ไว้วางใจนายกรัฐมนตรีในฐานะรัฐมนตรี ผู้บังคับบัญชาสำนักนายกรัฐมนตรีกับรัฐมนตรีอื่นเป็นรายบุคคลตามมาตรา 137” แต่ที่ประชุมได้ลงมติไม่เห็นชอบให้แก้ไขเพิ่มเติมถ้อยคำในญัตติดังกล่าว

== เครื่องราชอิสริยาภรณ์ ==

• เครื่องราชอิสริยาภรณ์ชั้นสายสะพายมหาปรมาภรณ์ช้างเผือก (ม.ป.ช.)

• เครื่องราชอิสริยาภรณ์ชั้นทุติยจุลจอมเกล้าวิเศษ<ref>โรงเรียนเทพศิรินทร์, '''“พลตำรวจเอก / พลเอก ประมาณ อดิเรกสาร”,''' [ออนไลน์], แหล่งที่มา : http://www.debsirin.or.th/webboard/index.php?showtopic=367 (30 ตุลาคม 2552</ref>

== อ้างอิง ==

<references />

== บรรณานุกรม ==

ชุมนุมการศึกษา, '''“ประวัติพรรคชาติไทย”,''' [ออนไลน์], แหล่งที่มา : [http://knowledge.eduzones.com/knowledge-2-2-29088.html http://knowledge.eduzones.com/knowledge-2-2-29088.html] (30 ตุลาคม 2552)

นิพัทธ์ สระฉันทพงษ์, '''เอกสารวงงานรัฐสภา “รวมรายชื่อคณะรัฐมนตรีตั้งแต่คณะแรกจนถึงคณะปัจจุบัน”.''' กรุงเทพฯ : กองการพิมพ์ สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร, 2544.

ประมาณ อดิเรกสาร, '''ชีวิตเมื่อผ่านไป 84 ปี พลเอก/พลตำรวจเอก ประมาณ อดิเรกสาร.''' กรุงเทพฯ : อินเตอร์ – เทค พริ้นติ้ง, 2540.

'''“ประวัติย่อ พลตำรวจเอก ประมาณ อดิเรกสาร”,''' [ออนไลน์], แหล่งที่มา : [http://www.ryt9.com/s/refb/218978/ http://www.ryt9.com/s/refb/218978/] (30 ตุลาคม 2552)

โรงเรียนเทพศิรินทร์, '''“พลตำรวจเอก / พลเอก ประมาณ อดิเรกสาร”,''' [ออนไลน์], แหล่งที่มา : [http://www.debsirin.or.th/webboard/index.php?showtopic=367 http://www.debsirin.or.th/webboard/index.php?showtopic=367] (30 ตุลาคม 2552)

== ดูเพิ่มเติม ==

บุญชัย ใจเย็น “'''รวยแบบขุนศึก”,''' กรุงเทพฯ : บุญชัยเพรส. ม.ป.ป.

ประทีป เชิดธรณินทร์ '''“เพชร วิวาห์ พลเอก / พลตำรวจเอก ประมาณ – ท่านผู้หญิง เจริญ อดิเรกสาร”,''' ม.ป.พ., ม.ป.ท., ม.ป.ป.

ประมาณ อดิเรกสาร '''“บันทึกความจำเมื่อข้าพเจ้าเป็นหัวหน้าพรรค”,''' กรุงเทพฯ : จงเจริญการพิมพ์. 2520

ประมาณ อดิเรกสาร '''“ราชครู”,''' กรุงเทพฯ : แปลนพริ้นติ้ง. 2547

ประมาณ อดิเรกสาร '''“94 ฤดูฝน...คนชื่อ “ประมาณ””,''' กรุงเทพฯ : สื่อวัฏจักร. 2549

 

[[Category:ผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร]]

ประมาณ อดิเรกสาร - ประวัติรุ่นแก้ไข

Apirom: Apirom ย้ายหน้า ประมาณ อดิเรกสาร (นิพัทธ์ สระฉันทพงษ์) ไปยัง ประมาณ อดิเรกสาร โดยไม่สร้างหน้...

Apirom: สร้างหน้าด้วย " '''ผู้เรียบเรียง''' นิพัทธ์ สระฉันทพงษ์ '''ผู้ทรงคุณวุฒิปร..."

←รุ่นแก้ไขก่อนหน้า	รุ่นแก้ไขเมื่อ 17:29, 6 พฤษภาคม 2563
(ไม่แตกต่าง)