Apirom: สร้างหน้าด้วย "
ผู้เรียบเรียง: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พนารัตน์ มาศฉมา..."

2020-03-29T08:27:43Z

สร้างหน้าด้วย "<div> ผู้เรียบเรียง: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พนารัตน์ มาศฉมา..."

หน้าใหม่

<div>
ผู้เรียบเรียง: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พนารัตน์ มาศฉมาดล

ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ : นายภัทระ คำพิทักษ์

----

= '''ความเป็นมาของการฟ้องคดีโดยประชาชนต่อศาลรัฐธรรมนูญ''' =
</div>
          นับตั้งแต่มีการจัดตั้ง “ศาลรัฐธรรมนูญ” ขึ้นครั้งแรกตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 การนำคดีเข้าสู่การพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญจะต้องดำเนินการผ่านองค์กรต่าง ๆ เช่น ศาลยุติธรรมที่กำลังพิจารณาคดี อัยการสูงสุด สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรหรือสมาชิกวุฒิสภา เป็นต้น ทั้งนี้จะเห็นได้ว่าประชาชนทั่วไปไม่สามารถนำคดีเข้าสู่การพิจารณาคดีของศาลรัฐธรรมนูญได้เลย บทบาทและหน้าที่ของศาลรัฐธรรมนูญจึงไม่ได้ให้ความคุ้มครองแก่สิทธิและเสรีภาพของประชาชนโดยตรงแต่ศาลรัฐธรรมนูญจะเข้ามาเกี่ยวข้องในการตรวจร่างกฎหมายและความชอบด้วยกฎหมายตามรัฐธรรมนูญอันเป็นการคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของประชาชนให้ได้รับความคุ้มครองอย่างสูงสุดตามบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญ แต่อย่างไรก็ดี หากศาลรัฐธรรมนูญสามารถให้ประชาชนเข้ามามีบทบาทในการเสนอเรื่องได้โดยตรงก็น่าจะทำให้ระบบการคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของประชาชนได้ดีเพิ่มขึ้น แนวคิดดังกล่าวจึงก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 ได้มีการแก้ได้ให้ประชาชนสามารถ           “ร้องทุกข์ทางรัฐธรรมนูญ” ด้วย “การฟ้องคดีโดยประชาชนต่อศาลรัฐธรรมนูญ” ได้เป็นครั้งแรกดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา 212

          “บุคคลซึ่งถูกละเมิดสิทธิหรือเสรีภาพที่รัฐธรรมนูญนี้รับรองไว้มีสิทธิยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญเพื่อมีคำวินิจฉัยว่าบทบัญญัติแห่งกฎหมายขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญได้

          การใช้สิทธิตามวรรคหนึ่งต้องเป็นกรณีที่ไม่อาจใช้สิทธิโดยวิธีการอื่นได้แล้ว ทั้งนี้ ตามที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ”

          อย่างไรก็ดี บทบัญญัติตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 ให้สิทธิยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญได้เฉพาะกรณี “บทบัญญัติแห่งกฎหมาย” ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญเท่านั้น จนกระทั่งต่อมาเมื่อมีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 ในมาตรา 213

          “บุคคลซึ่งถูกละเมิดสิทธิหรือเสรีภาพที่รัฐธรรมนูญคุ้มครองไว้มีสิทธิยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญเพื่อมีคำวินิจฉัยว่าการกระทำนั้นขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ”

          บทบัญญัติของรัฐธรรมนูญในครั้งนี้จึงเน้นเพิ่มความคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของประชาชนด้วยการอุดช่องว่างในกรณีที่ไม่มีอำนาจของศาลใดเข้าไปคุ้มครอง และเพื่อให้ความคุ้มครองไม่เพียงแต่การละเมิดสิทธิและเสรีภาพที่เกิดจากการกระทำของหน่วยงานของรัฐ เจ้าหน้าที่ของรัฐ หรือหน่วยงานซึ่งใช้อำนาจรัฐ หรือแม้แต่การกระทำของเอกชนก็อยู่ในข่ายที่อาจถูกโต้แย้งว่าเป็นการขัดต่อรัฐธรรมนูญได้เช่นกัน ซึ่งได้ให้สิทธิแก่บุคคลซึ่งถูกละเมิดสิทธิหรือเสรีภาพที่รัฐธรรมนูญคุ้มครองไว้ มีสิทธิยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญได้โดยตรง เพื่อมีคำวินิจฉัยว่าการกระทำนั้นขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญหรือไม่[[#_ftn1|[1]]]

 
<div>
= '''เงื่อนไขการยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญ''' =
</div>
          เนื่องจากรัฐธรรมนูญ มาตรา 213 วางหลัก “...ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ” จึงจำเป็นให้ต้องตราพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2561 ขึ้นเมื่อวันที่ 2 มีนาคม 2561

          1. ผู้มีสิทธิฟ้องคดี ได้แก่ ประชาชนซึ่งถูกละเมิดสิทธิหรือเสรีภาพอันเกิดจากการกระทําของหน่วยงานของรัฐเจ้าหน้าที่ของรัฐหรือหน่วยงานซึ่งใช้อํานาจรัฐ และได้รับความเดือดร้อนหรือเสียหายหรืออาจจะเดือดร้อนหรือเสียหายโดยมิอาจหลีกเลี่ยงได้อันเนื่องจากการถูกละเมิดสิทธิหรือเสรีภาพนั้น[[#_ftn2|[2]]]

          ทั้งนี้ การยื่นคำร้องต้องระบุการกระทำที่อ้างว่าเป็นการละเมิดสิทธิหรือเสรีภาพของตนโดยตรงให้ชัดเจนว่าเป็นการกระทำใดและละเมิดต่อสิทธิหรือเสรีภาพของตนอย่างไร โดยจะไม่ใช่เป็นเพียงความประสงค์ที่จะให้ศาลรัฐธรรมนูญตีความ หรือตอบข้อสงสัย และไม่ใช่เป็นเพียงแต่การขอความเป็นธรรม[[#_ftn3|[3]]]

          อนึ่ง การใช้สิทธิยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญต้องไม่ใช่การละเมิดสิทธิหรือเสรีภาพระหว่างประชาชนด้วยกันเอง และต้องมิใช้กรณีอย่างหนึ่งอย่างใด ดังต่อไปนี้[[#_ftn4|[4]]]

          (1) การกระทำของรัฐบาล เช่น การบริหารประเทศ การดำเนินความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ เช่น การประกาศสงคราม หรือการทำสนธิสัญญา เป็นต้น

          (2) รัฐธรรมนูญหรือกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญได้กําหนดกระบวนการร้องหรือผู้มีสิทธิขอให้ศาลพิจารณาวินิจฉัยไว้เป็นการเฉพาะแล้ว  

          (3) กฎหมายบัญญัติขั้นตอนและวิธีการไว้เป็นการเฉพาะและยังมิได้ดําเนินการตามขั้นตอนหรือวิธีการนั้นครบถ้วน

          (4) เรื่องที่อยู่ในระหว่างการพิจารณาพิพากษาคดีของศาลอื่นหรือเรื่องที่ศาลอื่นมีคําพิพากษาหรือคําสั่งถึงที่สุดแล้ว

          (5) การกระทําของคณะกรรมการตามรัฐธรรมนูญมาตรา 192

          (6) การกระทําที่เกี่ยวกับการบริหารงานบุคคลของคณะกรรมการตุลาการศาลยุติธรรมคณะกรรมการตุลาการศาลปกครองคณะกรรมการตุลาการทหารรวมถึงการดําเนินการเกี่ยวกับวินัยทหาร

          2. ประชาชนที่จะใช้สิทธิยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญจำต้องดำเนินการเยียวยาสิทธิและเสรีภาพของตนตามขั้นตอนและวิธีการที่กฎหมายเฉพาะกำหนดไว้ให้เสร็จสิ้นเสียก่อน[[#_ftn5|[5]]] (มาตรา๔๗(๓))

          3. ก่อนที่ประชาชนจะใช้สิทธิยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญ ประชาชนจะต้องยื่นคำร้องต่อ “'''ผู้ตรวจการแผ่นดิน'''” เสียก่อน ภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่รู้หรือควรรู้ถึงการถูกละเมิดสิทธิหรือเสรีภาพดังกล่าว[[#_ftn6|[6]]] และให้ผู้ตรวจการแผ่นดินพิจารณายื่นคําร้องต่อศาลพร้อมด้วยความเห็นภายในหกสิบวันนับแต่วันที่รับคําร้องจากผู้ร้อง[[#_ftn7|[7]]]<br/> แต่ถ้าผู้ตรวจการแผ่นดินไม่ยื่นคำร้องหรือไม่ทำตามเวลาที่กำหนด ประชาชนผู้ถูกละเมิดถึงจะมีสิทธิยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญได้โดยตรง[[#_ftn8|[8]]]

           
<div>
= '''บรรณานุกรม''' =
</div>
          สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. '''ความมุ่งหมายและคำอธิบายประกอบรายมาตราของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560.''' พฤษภาคม 2562. หน้า 366.

อดิเทพ อุยยะพัฒน์, '''สิทธิของประชาชนในการยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญ''', ออนไลน์ http://www.constitutionalcourt.or.th/occ_web/article_attach/magazine05.pdf, เข้าถึงเมื่อวันที่ 17 กันยายน 2562.

'''พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2561''',<br/> ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 135 ตอนที่ 12 ก, ลงวันที่ 2 มีนาคม 2561

'''รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ''''''2560''', (6 เมษายน 2560), ราชกิจจานุเบกษา, เล่ม 134 ตอนที่ 40 ก.

= '''เอกสารอ่านประกอบ''' =

ภาสพงษ์ เรณุมาศ, '''บทความ เรื่อง “ฟ้องตรงศาลรัฐธรรมนูญ กับแนวทางที่ยังต้องค้นหา'''”, ออนไลน์ http://public-law.net/publaw/view.aspx?id=1224

ปัญญา อุดชาชน, '''การฟ้อง (ตรง) ต่อศาลรัฐธรรมนูญ''', ออนไลน์ http://www.constitutionalcourt.or.th<br/> /occ_web/download/article/article_20170720114818.pdf

อดิเทพ อุยยะพัฒน์, '''สิทธิของประชาชนในการยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญ''', ออนไลน์ http://www.constitutionalcourt.or.th/occ_web/article_attach/magazine05.pdf

อภิวัฒน์ สุดสาว, '''ปัญหาในทางปฏิบัติของการยื่นคำร้องโดยตรงต่อศาลรัฐธรรมนูญ''', จุลนิติ พ.ย. – ธ.ค. 2553, หน้า 137-144.

สำนักงานศาลรัฐธรรมนูญ, '''ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับศาลรัฐธรรมนูญ''', บริษัท แอคทีฟพริ้นท์ จำกัด, พิมพ์ครั้งที่ 1 : กรกฎาคม 2561.
<div>'''อ้างอิง'''
----
<div id="ftn1">
[[#_ftnref1|[1]]] สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. '''ความมุ่งหมายและคำอธิบายประกอบรายมาตราของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560.''' พฤษภาคม 2562. หน้า 366.
</div> <div id="ftn2">
[[#_ftnref2|[2]]] พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2561 มาตรา 46 ประกอบ มาตรา 47
</div> <div id="ftn3">
[[#_ftnref3|[3]]] อดิเทพ อุยยะพัฒน์, '''สิทธิของประชาชนในการยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญ''', ออนไลน์ http://www.constitutionalcourt.or.th/occ_web/article_attach/magazine05.pdf, เข้าถึงเมื่อวันที่ 17 กันยายน 2562.
</div> <div id="ftn4">
[[#_ftnref4|[4]]] พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2561 มาตรา 47
</div> <div id="ftn5">
[[#_ftnref5|[5]]]  พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2561 มาตรา 47 (3)
</div> <div id="ftn6">
[[#_ftnref6|[6]]] พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2561 มาตรา 46
</div> <div id="ftn7">
[[#_ftnref7|[7]]] พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2561 มาตรา 48
</div> <div id="ftn8">
[[#_ftnref8|[8]]] พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2561 มาตรา 48 วรรคสอง
</div> </div>
[[Category:รัฐธรรมนูญ พุทธศักราช 2560]]

ประชาชนกับการฟ้องศาลรัฐธรรมนูญตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 - ประวัติรุ่นแก้ไข

Apirom: สร้างหน้าด้วย " ผู้เรียบเรียง: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พนารัตน์ มาศฉมา..."

Apirom: สร้างหน้าด้วย "
ผู้เรียบเรียง: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พนารัตน์ มาศฉมา..."