Apirom: สร้างหน้าด้วย " ผู้เรียบเรียง ผศ.ดร.พนารัตน์ มาศฉมาดล ผู้ทรงคุณวุ..."

2021-02-04T07:11:07Z

สร้างหน้าด้วย " ผู้เรียบเรียง ผศ.ดร.พนารัตน์ มาศฉมาดล ผู้ทรงคุณวุ..."

หน้าใหม่

ผู้เรียบเรียง  ผศ.ดร.พนารัตน์ มาศฉมาดล 

ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ ศ.ดร.บรรเจิด สิงคะเนติ

 

'''การเสนอรายชื่อนายกรัฐมนตรี'''

'''1. บทนำ'''

ภายใต้ระบอบการปกครองแบบประชาธิปไตยของประเทศไทยที่มีพระมหากษัตริย์ผู้ทรงเป็นประมุขทรงใช้อำนาจผ่านทางรัฐสภา คณะรัฐมนตรี และศาล[[#_ftn1|[1]]] โดยมีนายกรัฐมนตรีเป็นผู้นำฝ่ายบริหาร ตำแหน่งนายกรัฐมนตรีจึงถือเป็นตำแหน่งที่สำคัญในการบริหารประเทศภายใต้นโยบายของพรรคการเมืองที่ได้รับคะแนนเสียงสนับสนุนเป็นอันดับหนึ่งของประเทศสำหรับการเลือกตั้งทั่วไป ทั้งนี้ หากย้อนดูตลอดประวัติศาสตร์การเมืองไทย จากรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยทั้งหมด 19 ฉบับ มีเพียง 4 ฉบับเท่านั้นที่กำหนดกำหนดให้ “นายกรัฐมนตรี” ต้องมาจากการเลือกตั้ง หรือ ต้องเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (ส.ส.) ได้แก่ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ฉบับปี 2517 ฉบับปี 2534 แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2535 ฉบับปี 2540 และฉบับปี 2550[[#_ftn2|[2]]]

เมื่อมีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 ได้กำหนดการเข้าสู่ตำแหน่งของนายกรัฐมนตรีใหม่เป็นเหตุให้นายกรัฐมนตรีไม่จำเป็นต้องมาจากการเลือกตั้งหรือไม่จำเป็นต้องเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร อนึ่ง กฎหมายหลักที่กำหนดที่มาของนายกรัฐมนตรีของประเทศไทยจึงมาจากบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยและกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญเป็นหลัก

 

'''2. หลักการเสนอรายชื่อนายกรัฐมนตรี'''

          รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 ได้กำหนดรูปแบบการได้มาของตำแหน่งนายกรัฐมนตรีแบบใหม่ โดยให้สิทธิแก่พรรคการเมืองที่ส่งผู้สมัครสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแจ้งรายชื่อบุคคล ซึ่งพรรคการเมืองนั้นมีมติว่าจะเสนอให้สภาผู้แทนราษฎรเพื่อพิจารณาให้ความเห็นชอบแต่งตั้งเป็น “นายกรัฐมนตรี” ไม่เกินสามรายชื่อต่อคณะกรรมการการเลือกตั้งก่อนปิดการรับสมัครรับเลือกตั้ง และให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประกาศรายชื่อบุคคลดังกล่าวพร้อมกับชื่อของพรรคการเมืองนั้นให้ประชาชนทราบเป็นการทั่วไป[[#_ftn3|[3]]] เมื่อพรรคการเมืองแจ้งรายชื่อบุคคลใดเพื่อแต่งตั้งเป็นนายกรัฐมนตรีแล้ว บุคคลนั้นหรือพรรคการเมืองนั้น จะถอนรายชื่อหรือเปลี่ยนแปลงรายชื่อบุคคลเพื่อแต่งตั้งเป็นนายกรัฐมนตรีได้เฉพาะกรณีบุคคลนั้นตาย หรือ ขาดคุณสมบัติ หรือ มีลักษณะต้องห้าม และ ต้องกระทำก่อนปิดการรับสมัครรับเลือกตั้ง[[#_ftn4|[4]]]

          รูปแบบในการเข้าสู่ตำแหน่งนายกรัฐมนตรีตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 ส่งผลให้ในแต่ละพรรคการเมืองต้องเสนอชื่อว่าที่นายกรัฐมนตรีแยกออกมาเป็นอีกบัญชีหนึ่ง และ ผู้ถูกเสนอรายชื่อเป็นว่าที่นายกรัฐในตรีของพรรคการเมืองนั้นไม่จำเป็นต้องลงสมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเหมือนเช่นหลักที่เคยเป็นมา นอกจากนั้น บุคคลที่ถูกเสนอชื่อจะขอถอนรายชื่อหรือเปลี่ยนแปลงรายชื่อโดยใจสมัครเองไม่ได้เช่นเดียวกัน อย่างไรก็ดี หากพรรคการเมืองที่ส่งผู้สมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไม่ประสงค์จะเสนอรายชื่อว่าที่นายกรัฐมนตรีก็ได้[[#_ftn5|[5]]]

          หลักเกณฑ์การเสนอรายชื่อว่าที่นายกรัฐมนตรี[[#_ftn6|[6]]] ประกอบด้วยสองเงื่อนไข คือ

                    (1) ต้องมีหนังสือยินยอมของบุคคลซึ่งได้รับการเสนอชื่อ โดยมีรายละเอียดตามที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด

                    (2) ผู้ได้รับการเสนอชื่อต้องเป็นผู้มีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามที่จะเป็นรัฐมนตรี ตามมาตรา 160 และไม่เคยทำหนังสือยินยอมตาม (1) ให้พรรคการเมืองอื่นในการเลือกตั้ง คราวนั้น

ทั้งนี้ หากการเสนอชื่อบุคคลใดที่มิได้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดให้ถือว่าไม่มีการเสนอชื่อบุคคลนั้น

 

'''3. หลักการพิจารณาให้ความเห็นชอบแต่งตั้งนายกรัฐมนตรี'''

          เมื่อพรรคการเมืองใดเสนอรายชื่อบุคคลเพื่อให้ดำรงตำแหน่งเป็นนายกรัฐมนตรีตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในข้างต้น รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 กำหนดให้สภาผู้แทนราษฎรพิจารณาให้ความเห็นชอบบุคคลซึ่งสมควรได้รับแต่งตั้งเป็นนายกรัฐมนตรีจากบุคคลซึ่งมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้าม และเป็นผู้มีชื่ออยู่ในบัญชีรายชื่อที่พรรคการเมืองแจ้งไว้ ทั้งนี้ หลักเกณฑ์ในการพิจารณาแต่งตั้งผู้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีจะต้องมาจากบัญชีรายชื่อของพรรคการเมืองที่มีสมาชิกได้รับเลือกเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไม่น้อยกว่าร้อยละห้าของจำนวนสมาชิกทั้งหมดเท่าที่มีอยู่ของสภาผู้แทนราษฎร[[#_ftn7|[7]]] หมายความว่า พรรคการเมืองนั้นต้องได้จำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจำนวน 25 คนขึ้นไป เนื่องจากจำนวนสมาชิกทั้งหมดเท่าที่มีอยู่ของสภาผู้แทนราษฎร รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 กำหนดจำนวนไว้ทั้งหมดรวม 500 คน[[#_ftn8|[8]]] ดังนี้

          (1) สมาชิกซึ่งมาจากการเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้งจำนวนสามร้อยห้าสิบคน

(2) สมาชิกซึ่งมาจากบัญชีรายชื่อของพรรคการเมืองจำนวนหนึ่งร้อยห้าสิบคน

การเสนอชื่อนายกรัฐมนตรีของพรรคการเมืองใดต้องมีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรรับรองไม่น้อยกว่าหนึ่งในสิบของจำนวนสมาชิกทั้งหมดเท่าที่มีอยู่ของสภาผู้แทนราษฎร[[#_ftn9|[9]]] หมายความว่า การเสนอชื่อนายกรัฐมนตรี ต้องมีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (ส.ส.) รับรอง อย่างน้อย 50 คน เป็นผู้รับรอง

สำหรับมติของสภาผู้แทนราษฎรที่เห็นชอบการแต่งตั้งบุคคลใดให้เป็นนายกรัฐมนตรีต้องกระทำโดยการลงคะแนนโดยเปิดเผย และมีคะแนนเสียงมากกว่ากึ่งหนึ่งของจำนวนสมาชิกทั้งหมดเท่าที่มีอยู่ของสภาผู้แทนราษฎร[[#_ftn10|[10]]] หมายความว่า ต้องได้คะแนนเสียงของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจำนวนมากกว่า 250 คน จากจำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจำนวน 500 คน อย่างไรก็ดี ภายใต้บทเฉพาะกาลในระหว่างห้าปีแรกนับแต่วันที่มีรัฐสภาชุดแรกตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 การให้ความเห็นชอบบุคคลซึ่งสมควรได้รับแต่งตั้งเป็นนายกรัฐมนตรีให้การพิจารณาให้ความเห็นชอบโดยการประชุมร่วมกันของรัฐสภา และต้องมีคะแนนเสียงมากกว่ากึ่งหนึ่งของจำนวนสมาชิกทั้งหมดเท่าที่มีอยู่ของทั้งสองสภา ดังนั้น ในช่วงห้าปีแรกการพิจารณารับรองนายกรัฐมนตรีต้องได้นนเสียงมากกว่า 375 เสียงขึ้นไป เนื่องจากปัจจุบันรัฐสภาประกอบด้วยสมาชิกวุฒิสภาจำนวน 250 คน[[#_ftn11|[11]]] และ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจำนวน 500 คน รวมเป็น 750 คน

 

'''4. บรรณานุกรม'''

โชคสุข กรกิตติชัย. '''นายกรัฐมนตรีตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ''''''2560'''. เอกสารทางวิชาการสำนักวิชาการ สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. มิถุนายน 2560

ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 135/ตอนที่ 68ก/12 กันยายน 2561. '''พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2561'''

ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 134/ตอนที่ 40 ก/6 เมษายน 2560'''. รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ''''''25''''''6''''''0'''

 
<div>อ้างอิง
----
<div id="ftn1">
[[#_ftnref1|[1]]] มาตรา 3 ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560
</div> <div id="ftn2">
[[#_ftnref2|[2]]] โชคสุข กรกิตติชัย''', นายกรัฐมนตรีตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ''''''2560''', เอกสารทางวิชาการสำนักวิชาการ สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร, มิถุนายน 2560
</div> <div id="ftn3">
[[#_ftnref3|[3]]] มาตรา 88 ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560
</div> <div id="ftn4">
[[#_ftnref4|[4]]] มาตรา 87 วรรคสอง ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 ประกอบมาตรา 13 วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2561
</div> <div id="ftn5">
[[#_ftnref5|[5]]] มาตรา 88 วรรคสอง ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 ประกอบมาตรา 13 วรรคสี่ แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2561
</div> <div id="ftn6">
[[#_ftnref6|[6]]] มาตรา 89 ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 ประกอบมาตรา 14 แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2561
</div> <div id="ftn7">
[[#_ftnref7|[7]]]  มาตรา 159 ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560
</div> <div id="ftn8">
[[#_ftnref8|[8]]]  มาตรา 83 ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560
</div> <div id="ftn9">
[[#_ftnref9|[9]]]  มาตรา 159 วรรคสอง ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560
</div> <div id="ftn10">
[[#_ftnref10|[10]]]  มาตรา 159 วรรคสี่ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560
</div> <div id="ftn11">
[[#_ftnref11|[11]]]  มาตรา 269 แห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560
</div> </div>
[[Category:พรรคการเมืองและการเลือกตั้ง]]

การเสนอรายชื่อนายกรัฐมนตรี - ประวัติรุ่นแก้ไข

Apirom: สร้างหน้าด้วย " ผู้เรียบเรียง ผศ.ดร.พนารัตน์ มาศฉมาดล ผู้ทรงคุณวุ..."