Apirom เมื่อ 07:19, 5 ตุลาคม 2554

2011-10-05T07:19:18Z

←รุ่นแก้ไขก่อนหน้า		รุ่นแก้ไขเมื่อ 14:19, 5 ตุลาคม 2554
บรรทัดที่ 31:		บรรทัดที่ 31:
	<references/>		<references/>
	[[หมวดหมู่:เหตุการณ์สำคัญทางการเมืองไทย สมัย พ.ศ. 2475-2500]]		[[หมวดหมู่:เหตุการณ์สำคัญทางการเมืองไทย สมัย พ.ศ. 2475-2500]]
			[[หมวดหมู่:สุวัสดี โภชน์พันธุ์]]

Apirom: หน้าที่ถูกสร้างด้วย ''''ผู้เรียบเรียง''' สุวัสดี โภชน์พันธุ์ ---- '''ผู้ทรงคุ...'

2011-04-12T09:41:12Z

หน้าที่ถูกสร้างด้วย ''''ผู้เรียบเรียง''' สุวัสดี โภชน์พันธุ์ ---- '''ผู้ทรงคุ...'

หน้าใหม่

'''ผู้เรียบเรียง''' สุวัสดี โภชน์พันธุ์

----

'''ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ''' รองศาสตราจารย์นรนิติ เศรษฐบุตร และ รองศาสตราจารย์ ดร.นิยม รัฐอมฤต

----

==การเปลี่ยนแปลงทางการเมืองโดยพระราชกฤษฎีกา 1 เมษายน พ.ศ.2476==

การเสนอเค้าโครงเศรษฐกิจของหลวงประดิษฐ์มนูธรรมก่อให้เกิดความแตกแยกในคณะรัฐบาลและสภาผู้แทนราษฎร ความพยายามของพระยาพหลพลพยุหเสนาที่เข้ามาไกล่เกลี่ยปัญหาทำให้ดูเหมือนว่าปัญหาความขัดแย้งเรื่องเค้าโครงเศรษฐกิจจะยุติลงได้ชั่วคราว แต่ในระหว่างวันที่ 30 และ 31 มีนาคม พ.ศ.2475 สถานการณ์ความขัดแย้งทางการเมืองกลับทวีความรุนแรงมากยิ่งขึ้น เมื่อมีข่าวลือเกี่ยวกับการพกพาอาวุธเข้ามาประชุมสภาผู้แทนราษฎรของสมาชิกบางท่าน ส่งผลให้ฝ่ายรัฐบาลนำทหารเข้ามาตรวจค้นอาวุธและควบคุมสมาชิกสภาฯ การที่พระยามโนปกรณ์นิติธาดาและพระยาทรงสุรเดช นำทหารประมาณ 1 กองร้อยเข้ามาในบริเวณพระที่นั่งอนันตสมาคม ทำให้เกิดการต่อว่าต่อขานและโจมตีความเป็น “ดิ๊กเตเตอร์” ของนายกรัฐมนตรี<ref>ชาญวิทย์ เกษตรศิริ, ประวัติการเมืองไทย 2475 – 2500 (กรุงเทพฯ: มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 2538), หน้า 125.</ref> และในท้ายที่สุดรัฐบาลพระยามโนปกรณ์นิติธาดาประกาศใช้พระราชกฤษฎีกาให้ปิดประชุมสภาผู้แทนราษฎรและงดใช้รัฐธรรมนูญบางมาตราในวันที่ 1 เมษายน พ.ศ.2476 ซึ่งในเวลานั้นเป็นวันขึ้นปีใหม่

รัฐบาลได้ออกแถลงการณ์ชี้แจงเหตุผลของการประกาศพระราชกฤษฎีกาฉบับดังกล่าวซึ่งมีสาระสำคัญดังนี้ คือ

:::เกิดความแตกแยกในคณะรัฐมนตรีออกเป็น 2 ฝ่าย ด้วยเรื่องนโยบายเศรษฐกิจของประเทศ ฝ่ายหนึ่งซึ่งเป็นเสียงส่วนน้อยต้องการวางนโยบายเศรษฐกิจใหม่ตามแนวทางอันเป็นคอมมิวนิสต์ แต่อีกฝ่ายซึ่งมีเสียงส่วนมากไม่ปรารถนาจะให้เป็นเช่นนั้น เพราะจะเป็นอันตรายต่อความมั่นคงของประเทศชาติและความสงบสุขของประชาชน การที่สภาผู้แทนราษฎรพยายามดำเนินการวางนโยบายเศรษฐกิจใหม่โดยมีลักษณะประดุจการพลิกแผ่นดินเช่นนี้ เป็นการผิดต่อบทบัญญัติตามรัฐธรรมนูญ และดูเสมือนมีความเลื่อมใสในรัฐมนตรีผู้มีเสียงส่วนน้อยโดยตรง เนื่องจากสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรขณะนั้นเป็นสมาชิกที่ได้รับการแต่งตั้งชั่วคราวตามรัฐธรรมนูญไม่มีหน้าที่ในทางนิติบัญญัติ เมื่อสภาและคณะรัฐมนตรีมีความเห็นแตกแยกกันเช่นนี้ ย่อมเป็นอันตรายต่อความมั่นคงของประเทศชาติ จึงไม่ควรปล่อยให้สถานการณ์เป็นดังนี้ต่อไป ด้วยรัฐบาลถือว่าความปลอดภัยของประชาชนเป็นกฎหมายสูงสุด ฉะนั้นจำเป็นต้องปิดสภา ตั้งคณะรัฐมนตรีใหม่และงดใช้รัฐธรรมนูญบางมาตราเป็นการชั่วคราว<ref>“คำแถลงการณ์ของรัฐบาล”, เสถียร ลายลักษณ์ (รวบรวม), ประชุมกฎหมายประจำศก เล่มที่ 46 (พระนคร: โรงพิมพ์นิติเวชช์, 2476), หน้า 5–6. </ref>

พร้อมกันนี้ได้มีประกาศตั้งคณะรัฐมนตรีชุดใหม่ โดยให้บุคคลที่เป็นนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงต่างๆ ทั้ง 7 กระทรวงในรัฐบาลชุดเก่ายังคงอยู่ในตำแหน่งเดิมในรัฐบาลชุดใหม่ แต่ให้รัฐมนตรีลอยอื่นๆ จำนวน 13 คน พ้นสภาพการเป็นรัฐมนตรี โดยนายกรัฐมนตรีจะเป็นผู้แต่งตั้งรัฐมนตรีลอยชุดใหม่ โดยคณะรัฐมนตรีชุดใหม่นี้จะเป็นผู้ใช้อำนาจทั้ง “บริหาร” และ “นิติบัญญัติ” คือสามารถตราพระราชบัญญัติบังคับใช้เองหรือเป็นผู้ใช้อำนาจนิติบัญญัติแทนสภาผู้แทนราษฎร แต่การใช้อำนาจใดๆ ยังคงอ้างอิงพระบรมเดชานุภาพและพระปรมาภิไธยของพระมหากษัตริย์<ref>ตามมาตรา 4 ของพระราชกฤษฎีกาให้ปิดสภาผู้แทนราษฎรและตั้งคณะรัฐมนตรีชุดใหม่ (เสถียร ลายลักษณ์ (รวบรวม), ประชุมกฎหมายประจำศก เล่มที่ 46, หน้า 3.) และ ธำรงศักดิ์ เพชรเลิศอนันต์, 2475 และ 1 ปีหลังการปฏิวัติ, (กรุงเทพฯ: สถาบันเอเชียศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2543), หน้า 289.</ref>

การที่อำนาจด้านการบริหารและนิติบัญญัติถูกโอนมาไว้ที่คณะรัฐมนตรี โดยอาศัยอำนาจของพระมหากษัตริย์ในรูปของพระราชกฤษฎีกาเช่นนี้ เป็นผลให้มีข้อเขียนบางชิ้นวิเคราะห์และให้ความหมายยุคสมัยรัฐบาลพระยามโนปกรณ์นิติธาดาว่าเป็นยุค “มโนเครซี” หรือเป็น “นักเผด็จการคนแรกแห่งประเทศไทย”<ref>วิเทศกรณีย์, ความเป็นมาแห่งระบอบประชาธิปไตยไทย (พระนคร: ผ่านฟ้าพิทยา, 2511), หน้า 48.</ref> เหตุการณ์นี้ยังถูกมองว่าเป็น “รัฐประหาร” ในรูปแบบหนึ่ง ซึ่งข้ออ้างในการยึดอำนาจและการใช้อำนาจใหม่นั้นดูจะคล้ายกับที่สิ่งปรากฏเป็นวัฏจักรในการเมืองไทยชั้นหลังลงมา<ref>ชาญวิทย์ เกษตรศิริ, ประวัติการเมืองไทย 2475 – 2500, หน้า 126 .</ref>

การประกาศใช้พระราชกฤษฎีกาให้ปิดประชุมสภาผู้แทนราษฎรและงดใช้รัฐธรรมนูญบางมาตรา หรือรัฐประหารโดยพระราชกฤษฎีกาทำให้พระยามโนปกรณ์นิติธาดาและกลุ่มอนุรักษ์นิยมสามารถครอบครองอำนาจเด็ดขาดในคณะรัฐบาลไว้ได้ เห็นได้จากการที่พระยามโนปกรณ์นิติธาดายังคงกลุ่มอนุรักษ์นิยมของตนไว้ในตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการทุกกระทรวง รัฐประหารโดยพระราชกฤษฎีกายังเป็นการขจัดบทบาทและอิทธิพลของคณะราษฎรสายพลเรือนที่มีหลวงประดิษฐ์มนูธรรมเป็นแกนนำออกไปจากวงการเมือง นั่นคือนอกจากหลวงประดิษฐ์มนูธรรมจะถูกบังคับให้เดินทางออกนอกประเทศแล้ว คณะราษฎรสายพลเรือนคนอื่นๆ ที่เคยดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีลอยในรัฐบาลชุดก่อนต่างไม่ได้รับแต่งตั้งให้กลับเข้ารับตำแหน่งอีกครั้ง ส่วนผู้ที่เป็นข้าราชการก็ถูกโยกย้ายให้ไปรับตำแหน่งหน้าที่ที่สำคัญน้อยลง<ref.ธำรงศักดิ์ เพชรเลิศอนันต์, 2475 และ 1 ปีหลังการปฏิวัติ, หน้า 306–307.</ref>

ในวันที่ 2 เมษายน พ.ศ.2476 พระยามโนปกรณ์นิติธาดาได้อาศัยอำนาจตามพระราชกฤษฎีกาให้ปิดสภาผู้แทนราษฎรและตั้งคณะรัฐมนตรีชุดใหม่ตรา “พระราชบัญญัติว่าด้วยคอมมิวนิสต์ พุทธศักราช 2476” เพื่อมุ่งห้ามปรามการเคลื่อนไหวของหลวงประดิษฐ์มนูธรรมนอกสภา วันเดียวกันนั้นเองพระยามโนปกรณ์นิติธาดายังได้ออกพระราชบัญญัติห้ามจัดตั้งสมาคมการเมือง ทำให้สมาคมคณะราษฎรซึ่งมุ่งหวังส่งสมาชิกเข้าสมัครรับการเลือกตั้งต้องเปลี่ยนเป็น “สโมสรคณะราษฎร” ซึ่งเป็นองค์กรที่มีวัตถุประสงค์ไม่เกี่ยวกับการเมือง

ความพยายามในการขจัดบทบาทของหลวงประดิษฐ์มนูธรรมซึ่งเป็นแกนนำของคณะราษฎรสายพลเรือนยังมีอยู่อย่างต่อเนื่อง โดยในวันที่ 12 เมษายน พ.ศ.2476 ก็มีการเผยแพร่หนังสือชื่อ “บันทึกพระบรมราชวินิจฉัยเรื่องเค้าโครงการเศรษฐกิจของหลวงประดิษฐ์มนูธรรม” ส่งผลให้หลวงประดิษฐ์มนูธรรมซึ่งเคยกล่าวว่าตนเองจะประกาศและเผยแพร่เค้าโครงเศรษฐกิจในนามตนเองตามลำพังไม่อาจกระทำเช่นนั้นได้ และจำเป็นต้องยอมรับคำสั่งของฝ่ายรัฐบาลที่ขอให้เดินทางออกนอกประเทศในวันเดียวกันกับที่มีการเผยแพร่หนังสือบันทึกพระบรมราชวินิจฉัยฯ<ref>ไสว สุทธิพิทักษ์, ดร.ปรีดี พนมยงค์ (กรุงเทพฯ: บพิธการพิมพ์, 2526), หน้า 274.</ref>

พระยามโนปกรณ์นิติธาดาและกลุ่มอนุรักษ์นิยมไม่เพียงต้องการขจัดบทบาทของคณะราษฎรสายพลเรือนเท่านั้น แต่มีความพยายามที่จะลดบทบาทและอิทธิพลของคณะราษฎรสายทหารอีกด้วย แม้ว่ารัฐบาลพระยามโนปกรณ์นิติธาดายังคงต้องพึ่งพาทหารซึ่งเป็นผู้คุมอำนาจในกองทัพอย่างแท้จริงและสมาชิกคณะราษฎรสายทหารยังคงได้รับตำแหน่งรัฐมนตรีในรัฐบาลชุดใหม่ของพระยามโนปกรณ์นิติธาดา แต่การดำเนินความพยายามขจัดบทบาทของคณะราษฎรสายทหารยังคงดำเนินต่อไปและไปสู่ความขัดแย้งและเหตุการณ์การรัฐประหาร 20 มิถุนายน พ.ศ.2476

==อ้างอิง==
<references/>
[[หมวดหมู่:เหตุการณ์สำคัญทางการเมืองไทย สมัย พ.ศ. 2475-2500]]

การเปลี่ยนแปลงทางการเมืองโดยพระราชกฤษฎีกา - ประวัติรุ่นแก้ไข

Apirom เมื่อ 07:19, 5 ตุลาคม 2554

Apirom: หน้าที่ถูกสร้างด้วย ''''ผู้เรียบเรียง''' สุวัสดี โภชน์พันธุ์ ---- '''ผู้ทรงคุ...'