<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="th">
	<id>https://wiki.kpi.ac.th/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%AD%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%AA%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%9A%E0%B8%B3%E0%B8%A3%E0%B8%B8%E0%B8%87%E0%B8%9B%E0%B8%B1%E0%B8%8D%E0%B8%8D%E0%B8%B2</id>
	<title>การอ่านหนังสือและการบำรุงปัญญา - ประวัติรุ่นแก้ไข</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wiki.kpi.ac.th/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%AD%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%AA%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%9A%E0%B8%B3%E0%B8%A3%E0%B8%B8%E0%B8%87%E0%B8%9B%E0%B8%B1%E0%B8%8D%E0%B8%8D%E0%B8%B2"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%AD%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%AA%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%9A%E0%B8%B3%E0%B8%A3%E0%B8%B8%E0%B8%87%E0%B8%9B%E0%B8%B1%E0%B8%8D%E0%B8%8D%E0%B8%B2&amp;action=history"/>
	<updated>2026-04-14T22:09:11Z</updated>
	<subtitle>ประวัติรุ่นแก้ไขของหน้านี้ในวิกิ</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.42.1</generator>
	<entry>
		<id>https://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%AD%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%AA%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%9A%E0%B8%B3%E0%B8%A3%E0%B8%B8%E0%B8%87%E0%B8%9B%E0%B8%B1%E0%B8%8D%E0%B8%8D%E0%B8%B2&amp;diff=12663&amp;oldid=prev</id>
		<title>Apirom เมื่อ 10:53, 19 พฤษภาคม 2560</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%AD%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%AA%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%9A%E0%B8%B3%E0%B8%A3%E0%B8%B8%E0%B8%87%E0%B8%9B%E0%B8%B1%E0%B8%8D%E0%B8%8D%E0%B8%B2&amp;diff=12663&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2017-05-19T10:53:10Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;a href=&quot;https://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%AD%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%AA%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%9A%E0%B8%B3%E0%B8%A3%E0%B8%B8%E0%B8%87%E0%B8%9B%E0%B8%B1%E0%B8%8D%E0%B8%8D%E0%B8%B2&amp;amp;diff=12663&amp;amp;oldid=12399&quot;&gt;แสดงการเปลี่ยนแปลง&lt;/a&gt;</summary>
		<author><name>Apirom</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%AD%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%AA%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%9A%E0%B8%B3%E0%B8%A3%E0%B8%B8%E0%B8%87%E0%B8%9B%E0%B8%B1%E0%B8%8D%E0%B8%8D%E0%B8%B2&amp;diff=12399&amp;oldid=prev</id>
		<title>Suksan: หน้าที่ถูกสร้างด้วย &#039;พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงสนพระทัย...&#039;</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%AD%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%AA%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%9A%E0%B8%B3%E0%B8%A3%E0%B8%B8%E0%B8%87%E0%B8%9B%E0%B8%B1%E0%B8%8D%E0%B8%8D%E0%B8%B2&amp;diff=12399&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2016-03-24T03:09:16Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;หน้าที่ถูกสร้างด้วย &amp;#039;&lt;a href=&quot;/index.php?title=%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9A%E0%B8%B2%E0%B8%97%E0%B8%AA%E0%B8%A1%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B9%87%E0%B8%88%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9B%E0%B8%81%E0%B9%80%E0%B8%81%E0%B8%A5%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B9%80%E0%B8%88%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%AD%E0%B8%A2%E0%B8%B9%E0%B9%88%E0%B8%AB%E0%B8%B1%E0%B8%A7&quot; title=&quot;พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว&quot;&gt;พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว&lt;/a&gt;ทรงสนพระทัย...&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;หน้าใหม่&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;[[พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว]]ทรงสนพระทัยการอ่านหนังสือมาตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์  เมื่อดูรายงานการศึกษาระหว่างที่ทรงเรียนที่[[วิทยาลัยอีตัน]]  พบว่าทรงเรียนรู้ภาษาอังกฤษ  ฝรั่งเศส  กรีกได้ดี  รวมทั้งภาษาลาตินซึ่งเป็นภาษาโบราณ  ในระยะแรกต้องทรงเรียนภาษาลาตินอย่างหนักเพราะเป็นวิชาที่ยากแต่ก็สำคัญสำหรับการศึกษาวิชาคลาสสิคต่างๆในโรงเรียนยุคก่อนสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง อีกนานต่อมา เมื่อทรงครองราชย์แล้ว  ได้พระราชทานคำแนะนำแก่[[พระวรวงศ์เธอ  พระองค์เจ้าจิรศักดิ์สุประภาต]]  พระราชบุตรบุญธรรม ในการทรงฝึกภาษาอังกฤษขณะที่ทรงศึกษาอยู่ต่างประเทศ  ซึ่งแสดงว่าทรงตระหนักถึงความสำคัญของการอ่านว่าเป็นการฝีกฝนตนเองที่ดี  โดยเฉพาะในด้านภาษา &amp;#039;&amp;#039;“วิธีที่รู้ภาษาดีนั้น จะเรียนแต่เวลาเรียนจริงๆ เท่านั้นไม่พอ ต้องพยายามอ่านหนังสือ ถ้าคำใดไม่เข้าใจ ควรถามใครดูหรือดูใน dictionary ควรลองเทียบสำนวนที่แปลกๆ ดูกับภาษาไทย  ลองแปลดูบ้าง ดังนี้ก็จะรู้ภาษาดีได้เร็ว”&amp;#039;&amp;#039; &amp;lt;ref&amp;gt;  คุณหญิงมณี สิริวรสาร.  (๒๕๔๒).  ม.ป.ท.: ม.ป.พ. , หน้า ๕๙. &amp;lt;/ref&amp;gt; ในระหว่างที่ทรงครองราชย์อยู่นั้น  จากพระราชกิจรายวันซึ่งมีการบันทึกไว้  ในวันที่ไม่มีพระราชกิจยามบ่าย  จะทรงออกกำลังพระวรกายแล้วจึงทรงพักผ่อนและทรงหนังสือเล่ม  ในวันธรรมดา เมื่อเสวยพระกระยาหารค่ำในเวลา ๒๐.๓๐ น. แล้ว ทรงหนังสือเล่ม  ยกเว้นวันเสาร์จะเปลี่ยนเป็นทอดพระเนตรภาพยนตร์  และวันพฤหัสบดีซึ่งเป็นวันที่สดับพิณพาทย์หรือมโหรีหลังเสวยพระกระยาหารค่ำ ทรงใช้หนังสือเป็นสื่อการสอนเด็กที่ทรงเลี้ยง  เช่น การเล่านิทานจากเนื้อหาในหนังสือ  นิทานที่เด็กๆ ชอบ  ได้แก่ เรื่อง ทาร์ซาน  เป็นต้น  หนังสือที่ทรงอ่านมีเนื้อหาหลายด้าน   เมื่อตามเสด็จประพาสบ้านเมืองต่างๆ นั้นพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวจะทรงเล่าเรื่องราวที่นอกเหนือจากที่มัคคุเทศก์เล่า พระราชทานแก่ผู้ที่ตามเสด็จ แสดงว่าโปรดทรงหนังสือทางด้านภูมิศาสตร์ ประวัติศาสตร์และเรื่องราวที่เกี่ยวข้องกับประเทศต่างๆ ที่เสด็จฯ&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
นอกจากนี้ยังทรงได้รับประสบการณ์เกี่ยวกับความสำเร็จและความล้มเหลวของ[[การปกครองระบอบประชาธิปไตย]]จากการเรียนรู้ประวัติศาสตร์ของประเทศต่างๆ ส่วนหนึ่งของวิธีการเรียนรู้ที่ทรงใช้ก็คือ  การอ่านหนังสือประวัติศาสตร์  ซึ่งมีอยู่จำนวนมากในกลุ่มหนังสือส่วนพระองค์ เช่นที่เก็บรักษาไว้ที่สำนักบรรณาสารสนเทศ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;หม่อมเจ้าการวิก จักรพันธุ์ ผู้ซึ่งพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงเลี้ยงดูมาตั้งแต่ยังเยาว์จนเติบใหญ่ ทรงเล่าว่าพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าฯ รับสั่งเรื่องประชาธิปไตยว่าคนสมัยใหม่ต้องการประชาธิปไตย  ท่านรับสั่งว่า  ประชาธิปไตยนี่เป็นเครื่องมือที่ต้องใช้เป็น  ถ้าเผื่อใช้ไม่เป็นแล้วอาจจะทำให้ยุ่งยากได้  ...  รับสั่งว่าถ้าเผื่อใช้ไม่เป็นหรือพูดกันง่ายๆ ถ้าเผื่อประชาชนไม่เข้าใจว่าประชาธิปไตยที่แท้จริงคืออะไร  ไม่มีประชามติ  คือไม่มีความเป็นของประชาชนละก็โดยมากอำนาจการปกครองจะตกไปอยู่ในมือของผู้คุมกำลังโดยปริยาย  ท่านรับสั่งว่าท่านทรงได้จากประวัติศาสตร์ของหลายประเทศ  เพราะฉะนั้นการจะมีประชาธิปไตยก็ควรจะสอนประชาชนให้รู้เรื่องตั้งแต่เด็กให้เข้าใจว่าคนเรามีสิทธิควบคู่กับหน้าที่ &amp;#039;&amp;#039; &amp;lt;ref&amp;gt;   การวิก จักรพันธุ์, หม่อมเจ้า. (๒๕๓๘).  สัมภาษณ์โดยศิริน โรจนสโรช.  ใน สุวิทย์  ไพทยวัฒน์,บรรณาธิการ. พระราชประวัติพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวจากข้อมูลประวัติศาสตร์บอกเล่า  (หน้า  ๖๒-๘๑). นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, หน้า ๗๔.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
หนังสือที่โปรดมากอีกกลุ่มหนึ่ง คือ นวนิยาย  และวรรณคดี ทั้งของไทยและของเทศ ต่อมา ได้มีพระราชดำริเกี่ยวกับการอ่านหนังสือวรรณคดีว่า &amp;#039;&amp;#039;“ควรจะหัดอ่านโคลงและกลอนด้วย เพราะถ้าไม่รู้จักโคลงและกลอนของไทยก็ออกจะโง่อยู่บ้าง เพราะของเราไม่เลวเลย” &amp;#039;&amp;#039; &amp;lt;ref&amp;gt;  คุณหญิงมณี สิริวรสาร.  (๒๕๔๒).  ม.ป.ท.: ม.ป.พ. , หน้า ๘๗. &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
หม่อมราชวงศ์ปิ่มสาย  อมระนันท์  พระนัดดาใน[[สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี  พระบรมราชินี]] เล่าว่าพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดทรงหนังสือ  ซึ่งส่วนมากเป็นประวัติศาสตร์  ชีวประวัติ การทำสวน  และนวนิยายภาษาต่างประเทศของนักประพันธ์บางท่าน  เช่น นวนิยายของ Somerset Maugham, Evelyn Waugh, P.G. Wodehouse ซึ่งของรายหลังนี้เป็นแนวตลกเกี่ยวกับพฤติกรรมของชนชั้นสูงของอังกฤษ&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
นอกจากนี้ยังโปรดทรงหนังสือพิมพ์รายวันในตอนเช้าเป็นกิจวัตรประจำวัน  ทำให้ทรงทราบข่าวสารบ้านเมืองทั้งในประเทศไทยและของต่างประเทศ &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
การที่ทรงพระปรีชาสามารถด้านภาษาต่างประเทศถึงสองภาษา คืออังกฤษและฝรั่งเศสทำให้ทรงสามารถเข้าพระทัยสิ่งที่ทรงอ่านได้ดี ทั้งยังได้ทรงใช้เวลาว่างศึกษาภาษาเยอรมันจากตำรา การอ่านหนังสือพิมพ์และหนังสือประวัติศาสตร์น่าจะมีส่วนทำให้ทรงคาดคะเนเหตุการณ์สำคัญของโลกได้อย่างค่อนข้างแม่นยำ  เช่น [[สงครามโลกครั้งที่สอง]]   ในขณะนั้น เซอร์เนวิล เชมเบอร์เลน [[นายกรัฐมนตรี]]อังกฤษได้ทำสัญญาสันติภาพกับฮิตเลอร์ ผู้นำเยอรมัน  จึงไม่น่าจะเกิดสงครามระหว่างประเทศทั้งสอง  แต่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวกลับทรงแน่พระราชหฤทัยว่าสงครามต้องเกิดอย่างแน่นอนจากการที่ทรงติดตามสถานการณ์ต่างๆ มาตลอด  ในที่สุดสงครามโลกครั้งที่สองก็เกิดขึ้น&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
หนังสือส่วนพระองค์  สะท้อนให้เห็นถึงความใฝ่รู้ของพระองค์เป็นอย่างดี  เนื้อหาของหนังสือเหล่านี้ประกอบด้วยเรื่องราวด้านศาสนา ปรัชญา ภาษา  กฎหมาย การเมืองการปกครอง การทหาร วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี ศิลปะ กีฬา  วรรณคดี ภูมิศาสตร์ ประวัติศาสตร์ นวนิยาย  ภาษาที่ใช้ในหนังสือมีทั้งภาษาไทย อังกฤษ ฝรั่งเศส เยอรมัน และอิตาเลี่ยน ที่ด้านหลังของหน้าปกหนังสือมีป้ายบรรณสิทธิ์  (Book plate) ซึ่งเป็นป้ายแสดงว่าเป็นหนังสือของพระองค์ และตรายางประทับพระปรมาภิไธยอยู่ภายในตัวเล่ม  บางเล่มมีลายพระราชหัตถ์ลงพระปรมาภิไธยไว้  นอกจากนี้บางเล่มมีวันเดือนปีที่เป็นลายพระราชหัตถ์ไว้ที่ส่วนใดส่วนหนึ่งของตัวเล่ม  เช่น ด้านในปกหน้าของหนังสือ เป็นต้น  บางเล่มมีประวัติการถวายหรือพระราชทาน  หรือประวัติการครอบครองว่าเคยเป็นของผู้ใดมาก่อน&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
นอกจากจะโปรดทรงอ่านหนังสือเพื่อบำรุงปัญญาแล้ว บางครั้งพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวยังทรงมีพระราชปฏิสันถารกับนักเขียนนักประพันธ์ชาวต่างประเทศที่มีชื่อเสียง ดังปรากฏว่าเมื่อกวีปราชญ์นักการศึกษาชาวเบงกาลีผู้ได้รับรางวันโนเบลสาขาวรรณกรรม คือ รพินทรนาถ ฐากูร เข้ามาเยือนสยามใน พ.ศ. ๒๔๗๐ ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เข้าเฝ้าฯ แต่เพียงผู้เดียวในช่วงดึกก่อนที่จแสดงปาฐกถาหน้าพระที่นั่งเรื่อง “Asia’s Continental Culture” ที่[[พระที่นั่งอัมพรสถาน]] ที่ประทับ&amp;lt;ref&amp;gt;  สาวิตรี เจริญพงศ์. (๒๕๕๗). สัมพันธ์สยามในนามภารต บทบาทของรพินทรนาภ ฐากูร สวามีสัตยานันทบุรี และสุภาส จันทร โบส ในสายสัมพันธ์ไทย-อินเดีย. กรุงเทพฯ: ศูนย์อินเดียศึกษาแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, หน้า ๖๗. &amp;lt;/ref&amp;gt;  อีกทั้งเมื่อเสด็จประพาสประเทศต่างๆ ในยุโรปใน พ.ศ. ๒๔๗๖-๒๔๗๗ ได้เสด็จฯ ยังบ้านของ Somerset Maugham ที่ทางตอนใต้ของประเทศฝรั่งเศส ทรงพระราชปฏิสันถารกับเขาและนักประพันธ์ผู้มีชื่อเสียงอีกคนหนึ่ง คือ J.B. Priestley ต่อมาเมื่อเสด็จฯ ยังลอนดอนได้เสด็จฯ ยังสำนักของ Lady Colefax และ ณ ที่นั้นระหว่างเสวยพระกระยาหารกลางวัน นอกจากเจ้าของบ้านผู้เป็นนักประพันธ์เองแล้ว มี H.G. Wells นักประพันธ์แนวสังคมนิยม และ Aldous Huxley นักประพันธ์แนววิพากษ์วิจารณ์สังคม ร่วมโต๊ะเสวย &amp;lt;ref&amp;gt;   วิชิตวงศ์วุฒิไกร, พระยา (๒๕๒๖). จดหมายเหตุเสด็จพระราชดำเนินประพาสยุโรป พ.ศ. ๒๔๗๖-๒๔๗๗  	ของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว.  กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์กรุงสยามการพิมพ์, หน้า ๔๕ , ๑๖๕.&amp;lt;/ref&amp;gt; เห็นได้ว่านอกจากจะทรงอ่านหนังสือแล้ว ยังทรงแสวงหาโอกาสที่จะได้ทรงแลกเปลี่ยนความรู้ความคิดกับนักคิดนักเขียนต่างๆ หลากหลาย เพื่อเป็นวิธีการทรงบำรุงพระปัญญา ตลอดจนทรงติดตามกระแสความคิดต่างๆ ที่ปรากฏอยู่ในสังคมร่วมสมัย มิใช่ว่าจะสมพระราชหฤทัยแต่ในประวัติศาสตร์แห่งอดีตกาล&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==อ้างอิง==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references/&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==บรรณานุกรม==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
การวิก จักรพันธุ์, หม่อมเจ้า. (๒๕๓๘).  สัมภาษณ์โดยศิริน โรจนสโรช.  ใน สุวิทย์  ไพทยวัฒน์,บรรณาธิการ. พระราชประวัติพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวจากข้อมูลประวัติศาสตร์บอกเล่า  (น. ๖๒-๘๑). นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
กุลทรัพย์ เกษแม่นกิจ, เนียนศิริ ตาละลักษณ์, ฉวีงาม มาเจริญ, สุภรณ์ อัศวสันโสภณ, เพลินพิศ กำราญ,บุหลง ศรีกนก, ศันสนีย์ วีระศิลป์ชัย, ศิรินันท์ บุญศิริ, วีณา โรจนราธา, สุทธิพันธ์ ขุทรานนท์,  	ปราณีต นิยายลับ.  (๒๕๓๗).  พระราชประวัติและพระราชกรณียกิจในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาประชาธิปก พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว  (พิมพ์ครั้งที่ ๒).  กรุงเทพฯ: กองวรรณคดีและประวัติศาสตร์  กรมศิลปากร.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
วิชิตวงศ์วุฒิไกร, พระยา (๒๕๒๖). จดหมายเหตุเสด็จพระราชดำเนินประพาสยุโรป พ.ศ. ๒๔๗๖-๒๔๗๗  ของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว.  กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์กรุงสยามการพิมพ์.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
คุณหญิงมณี สิริวรสาร.  (๒๕๔๒).  ม.ป.ท.: ม.ป.พ.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
มณี  สิริวรสาร, คุณหญิง. (๒๕๓๘).  สัมภาษณ์โดยสุมาลี บำรุงสุข, ศิริน โรจนสโรช.   ใน สุวิทย์ ไพทยวัฒน์, บรรณาธิการ. พระราชประวัติพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวจากข้อมูลประวัติศาสตร์บอกเล่า (น.๑๓๔-๑๕๘). นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
สาวิตรี เจริญพงศ์. (๒๕๕๗). สัมพันธ์สยามในนามภารต บทบาทของรพินทรนาภ ฐากูร สวามีสัตยานันทบุรี และสุภาส จันทร โบส ในสายสัมพันธ์ไทย-อินเดีย. กรุงเทพฯ: ศูนย์อินเดียศึกษาแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 [[หมวดหมู่:พระราชประวัติและพระราชกรณียกิจ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Suksan</name></author>
	</entry>
</feed>