https://wiki.kpi.ac.th/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B9%89%E0%B8%99%E0%B8%AA%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%9E_%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B4%E0%B8%81_%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%A2%E0%B8%B8%E0%B8%9A%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%84%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%87 2026-05-08T01:23:13Z ประวัติรุ่นแก้ไขของหน้านี้ในวิกิ MediaWiki 1.42.1 https://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B9%89%E0%B8%99%E0%B8%AA%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%9E_%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B4%E0%B8%81_%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%A2%E0%B8%B8%E0%B8%9A%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%84%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%87&diff=14110&oldid=prev 2021-02-01T09:45:27Z

<p>สร้างหน้าด้วย &quot; ผู้เรียบเรียง  ผศ.ดร. พนารัตน์ มาศฉมาดล  ผู้ทรงคุณวุ...&quot;</p> <p><b>หน้าใหม่</b></p><div><br /> ผู้เรียบเรียง&amp;nbsp; ผศ.ดร. พนารัตน์ มาศฉมาดล&amp;nbsp;<br /> <br /> ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ รศ. ดร. นิยม รัฐอมฤต<br /> <br /> ----<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;การสิ้นสภาพ การเลิก และการยุบพรรคการเมือง&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;1. บทนำ&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> &amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; การดำเนินกิจกรรมทางการเมืองในประเทศไทยอยู่ภายใต้บังคับของกฎหมายเพื่อควบคุมให้เกิดการปฏิรูปทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตย โดยมีรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560&lt;br/&gt; และ พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560 กำหนดให้พรรคการเมืองต้องดำเนินการตามที่กฎหมายกำหนด อย่างไรก็ดี เมื่อการดำเนินการของพรรคการเมืองไม่สามารถบรรลุวัตถุประสงค์ทางการเมือง หรือ ไม่เป็นไปตามที่กฎหมายกำหนดไว้จะต้องมาถึงจุดจบของพรรคการเมือง กฎหมายจึงกำหนดในเรื่องการสิ้นสภาพของพรรคการเมือง การเลิกพรรคการเมือง ตลอดถึงการถูกศาลรัฐธรรมนูญสั่งยุบพรรคการเมืองด้วยเหตุการณ์ดำเนินกิจกรรมของพรรคการเมืองที่ขัดต่อกฎหมาย ดังนี้<br /> <br /> &amp;nbsp;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;2. สถานการณ์ที่เกิดขึ้นจากการเลิก การยุบ หรือ การสิ้นสภาพของพรรคการเมือง&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> &amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; ประเทศไทยภายหลังการเลือกตั้งโดยทั่วไปใน พ.ศ. 2562 ได้มีปรากฏการณ์ทางการเมืองเกิดขึ้นหลายกรณี เช่น กรณีมติของคณะกรรมการบริหารพรรคประชาชนปฏิรูปให้ยกเลิกการเป็นพรรคการเมือง หรือ กรณีศาลรัฐธรรมนูญมีมติให้ยุบพรรคอนาคตใหม่ จึงเกิดปัญหาที่ตามมาถึงสมาชิกภาพของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของสมาชิกพรรคการเมืองที่มีการยุบ หรือ การเลิกพรรคการเมือง ในกรณีที่กฎหมายเปิดช่องให้คณะกรรมการบริหารพรรคการเมืองสามารถยกเลิกพรรคการเมืองได้ และ คุ้มครองให้สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรหาสังกัดพรรคการเมืองภายใน 60 วัน[[#_ftn1|[1]]] จะกลายเป็นการสร้างระบบเผด็จการในระบบรัฐสภาขึ้นหรือไม่&lt;br/&gt; เมื่อกฎหมายเปิดโอกาสให้มีการย้ายสังกัดพรรคการเมืองใหม่ได้ภายหลังการเลิก หรือยุบ หรือ การสิ้นสภาพของพรรคการเมือง<br /> <br /> &amp;nbsp;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;3&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. การสิ้นสุดของพรรคการเมือง&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> &amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560 กำหนดให้การสิ้นสุดของพรรคการเมืองไว้ 3 กรณี คือ<br /> <br /> &amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; (1) สิ้นสภาพความเป็นพรรคการเมืองตามที่กฎหมายบัญญัติ<br /> <br /> (2) ศาลรัฐธรรมนูญสั่งยุบพรรคการเมือง<br /> <br /> (3) มีการควบรวมพรรคการเมือง<br /> <br /> &amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &#039;&#039;&#039;3&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;1 &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;การสิ้นสภาพความเป็นพรรคการเมือง&#039;&#039;&#039; ในกรณีดังต่อไปนี้[[#_ftn2|[2]]]<br /> <br /> &amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; - ไม่แก้ไขข้อบังคับให้ถูกต้องหรือครบถ้วนภายในระยะเวลา 60 วัน<br /> <br /> - ไม่สามารถหาสมาชิก 5,000 คน และจัดตั้งสาขาภาคละ 1 สาขา ภายใน 1 ปี นับแต่วันจดแจ้งจัดตั้งพรรคการเมือง หรือ ภายใน 4 ปี มีจำนวนสมาชิกพรรคการเมืองน้อยกว่า 10,000 คน<br /> <br /> - ภายใน 1 ปี ไม่สามารถจัดตั้งสาขาได้ครบทุกภาค (ไม่ถึง 4 สาขา) ภาคละ 1 สาขา<br /> <br /> - ไม่มีการประชุมใหญ่พรรคการเมืองหรือไม่มีการดำเนินกิจกรรมใดทางการเมือง&lt;br/&gt; เป็นระยะเวลาติดต่อกัน 1 ปีโดยมิได้มีเหตุอันจะอ้างได้ตามกฎหมาย<br /> <br /> - ไม่ส่งสมาชิกลงสมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในการเลือกตั้งทั่วไปสองครั้ง ติดต่อกันหรือเป็นเวลา 8 ปีติดต่อกัน สุดแต่ระยะเวลาใดจะยาวกว่ากัน<br /> <br /> - มีหนี้สินล้นพ้นตัวตามกฎหมายว่าด้วยล้มละลาย<br /> <br /> - พรรคการเมืองเลิกตามข้อบังคับ เช่น กรณีการเลิกพรรคประชาชนปฏิรูป เป็นต้น<br /> <br /> เมื่อปรากฏต่อนายทะเบียนพรรคการเมือง ให้นายทะเบียนพรรคการเมืองดำเนินการตรวจสอบข้อเท็จจริง ถ้าเห็นว่ามีกรณีที่เป็นเหตุให้พรรคการเมืองสิ้นสภาพ ให้เสนอคณะกรรมการการเลือกตั้งพิจารณา ถ้าคณะกรรมการการเลือกตั้งเห็นว่ามีกรณีดังกล่าวเกิดขึ้น ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประกาศสิ้นสภาพของพรรคการเมืองในราชกิจจานุเบกษา<br /> <br /> &amp;nbsp;<br /> <br /> &amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &#039;&#039;&#039;3&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;2 &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;การเลิกพรรคการเมือง&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> &amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; พรรคการเมืองสามารถเลิกสภาพความเป็นนิติบุคคลได้ 2 กรณี คือ<br /> <br /> #มีเหตุต้องเลิกตามข้อบังคับพรรคการเมือง เช่น กรณีการเลิกพรรคประชาชนปฏิรูป เป็นต้น <br /> #มีการควบรวมพรรคการเมือง <br /> <br /> เมื่อปรากฏต่อนายทะเบียนพรรคการเมืองว่าพรรคการเมืองใดมีเหตุต้องเลิกตามข้อบังคับพรรค&lt;br/&gt; หรือ มีการควบรวมพรรคให้นายทะเบียนพรรคการเมืองดำเนินการสอบสวนข้อเท็จจริง ถ้าเห็นว่ามีเหตุดังกล่าวเกิดขึ้นจริง ให้นายทะเบียนพรรคการเมืองโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการการเลือกตั้งสั่งเลิกพรรคการเมืองนั้นโดยออกเป็นประกาศในราชกิจจานุเบกษา<br /> <br /> &amp;nbsp;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;3&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;3 &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;การยุบพรรคการเมืองโดยศาลรัฐธรรมนูญ&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> การกระทำที่อาจเป็นเหตุให้ศาลรัฐธรรมนูญสั่งให้ยุบพรรคการเมือง[[#_ftn3|[3]]] เช่น<br /> <br /> (1) กระทำการล้มล้างการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข หรือเพื่อให้ได้มาซึ่งอำนาจในการปกครองประเทศโดยวิธีการซึ่งมิได้เป็นไปตามวิถีทางที่บัญญัติไว้ ในรัฐธรรมนูญ<br /> <br /> (2) กระทำการอันอาจเป็นปฏิปักษ์ต่อการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ ทรงเป็นประมุข<br /> <br /> (3) กระทำการฝ่าฝืนกฎหมาย ระเบียบ หรือประกาศของคณะกรรมการการเลือกตั้ง ซึ่งมีผลให้การเลือกตั้งมิได้เป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม เช่น<br /> <br /> - พรรคการเมืองต้องดำเนินกิจการอันมีลักษณะเป็นการแสวงหากําไรมาแบ่งปันกัน<br /> <br /> - การยินยอมหรือกระทำการใดอันทำให้บุคคลอื่นซึ่งมิใช่สมาชิกกระทำการอันเป็นการควบคุม ครอบงำ หรือชี้นํา กิจกรรมของพรรคการเมืองในลักษณะที่ทำให้พรรคการเมืองหรือสมาชิกขาดความอิสระ<br /> <br /> - พรรคการเมืองหรือผู้ใดให้ เสนอให้ หรือสัญญาว่าจะให้เงิน ทรัพย์สิน หรือประโยชน์อื่นใด ไม่ว่าโดยทางตรงหรือโดยทางอ้อมเพื่อจูงใจให้บุคคลหนึ่งบุคคลใด สมัครเข้าเป็นสมาชิก<br /> <br /> - สาขาพรรคการเมืองและตัวแทนพรรคการเมืองประจำจังหวัดจะจัดตั้งขึ้น&lt;br/&gt; นอกราชอาณาจักรมิได้<br /> <br /> - พรรคการเมือง ผู้ดำรงตำแหน่งในพรรคการเมือง และสมาชิกรับบริจาค จากผู้ใดเพื่อกระทำการหรือสนับสนุนการกระทำอันเป็นการบ่อนทำลายความมั่นคงของราชอาณาจักร ราชบัลลังก์ เศรษฐกิจของประเทศ หรือราชการแผ่นดิน<br /> <br /> - พรรคการเมืองหรือผู้ดำรงตำแหน่งในพรรคการเมืองกระทำการ หรือส่งเสริม สนับสนุนให้ผู้ใดกระทำการอันเป็นการก่อกวนหรือคุกคามความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดี ของประชาชน หรือกระทำการอันเป็นการทำลายทรัพยากรธรรมชาติของประเทศ<br /> <br /> - พรรคการเมือง สมาชิก หรือผู้ใด เรียก รับ หรือยอมจะรับเงิน ทรัพย์สิน หรือประโยชน์อื่นใดจากผู้ใด เพื่อให้ผู้นั้นหรือบุคคลอื่นได้รับแต่งตั้ง หรือสัญญาว่าจะให้ได้รับ แต่งตั้ง หรือเพราะเหตุที่ได้รับการแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง หรือตำแหน่งใดในการบริหารราชการแผ่นดินหรือในหน่วยงานของรัฐ<br /> <br /> - พรรคการเมืองและผู้ดำรงตำแหน่งในพรรคการเมืองรับบริจาคเงิน ทรัพย์สิน หรือประโยชน์อื่นใด&amp;nbsp; โดยรู้หรือควรจะรู้ว่าได้มาโดยไม่ชอบด้วยกฎหมายหรือมีเหตุอันควรสงสัยว่ามีแหล่งที่มาโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย<br /> <br /> - พรรคการเมืองหรือสมาชิกรับบริจาคเงิน ทรัพย์สิน หรือประโยชน์ อื่นใดจากบุคคลผู้ไม่มีสัญชาติไทย นิติบุคคลตามกฎหมายต่างประเทศที่ประกอบธุรกิจหรือกิจการหรือจดทะเบียนสาขาอยู่ใน หรือนอกราชอาณาจักร เป็นต้น<br /> <br /> (4) มีเหตุอันจะต้องยุบพรรคการเมืองตามที่มีกฎหมายกำหนด เช่น<br /> <br /> - กระทำการอันอาจเป็นภัยต่อความมั่นคงของรัฐทั้งภายในและภายนอกราชอาณาจักร หรือขัดต่อกฎหมาย หรือความสงบเรียบร้อย หรือศีลธรรมอันดีของประชาชน<br /> <br /> - ไม่รายงานการดำเนินกิจการของพรรคการเมือง หรือใช้จ่ายเงินสนับสนุนจากกองทุนไม่ถูกต้อง หรือไม่รายงานการใช้จ่ายเงินสนับสนุน<br /> <br /> เมื่อปรากฏต่อนายทะเบียนพรรคการเมือง ให้นายทะเบียนพรรคการเมือง รวบรวมข้อเท็จจริง พยานหลักฐาน เสนอต่อคณะกรรมการการเลือกตั้งพิจารณาเพื่อยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญ และเพื่อประโยชน์ในการดำเนินคดี นายทะเบียนพรรคการเมืองโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการการเลือกตั้งจะขอให้อัยการสูงสุดช่วยเหลือดำเนินการในชั้นการพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญจนกว่าจะเสร็จสิ้นก็ได้[[#_ftn4|[4]]]<br /> <br /> หากศาลรัฐธรรมนูญมีคำสั่งยุบพรรคการเมือง ให้นายทะเบียนพรรคการเมืองประกาศคำสั่งยุบพรรคการเมืองนั้นในราชกิจจานุเบกษา และห้ามมิให้บุคคลใดใช้ชื่อ ชื่อย่อ หรือ ภาพเครื่องหมายของพรรคการเมืองซ้ำ หรือพ้องกับชื่อ ชื่อย่อ หรือภาพเครื่องหมายของพรรคการเมืองที่ถูกยุบนั้น[[#_ftn5|[5]]] ตลอดจน ห้ามมิให้ผู้ซึ่งเคยดำรงตำแหน่งกรรมการบริหารของพรรคการเมืองที่ถูกยุบและถูกเพิกถอน สิทธิสมัครรับเลือกตั้งเพราะเหตุดังกล่าวไปจดทะเบียนพรรคการเมืองขึ้นใหม่ หรือเป็นกรรมการบริหารพรรคการเมือง หรือ มีส่วนร่วมในการจัดตั้งพรรคการเมืองขึ้นใหม่อีก ภายในกำหนด 10 ปีนับแต่วันที่พรรคการเมืองนั้นถูกยุบ[[#_ftn6|[6]]]<br /> <br /> &amp;nbsp;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;4&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. หน้าที่ของพรรคการเมืองที่สิ้นสภาพ หรือ ถูกศาลรัฐธรรมนูญสั่งยุบ&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;พรรค&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> ในกรณีที่พรรคการเมืองสิ้นสภาพ หรือ ถูกศาลรัฐธรรมนูญสั่งให้ยุบพรรคเพราะมีเหตุการณ์กระทำผิดตามเงื่อนไขที่กำหนดไว้ กฎหมายพรรคการเมืองกำหนดหน้าที่ให้แก่บุคคลที่เกี่ยวข้องต้องดำเนินการภายในระยะเวลาที่กำหนด ดังนี้[[#_ftn7|[7]]]<br /> <br /> (1) ให้หัวหน้าพรรคการเมืองมีหน้าที่จัดส่งบัญชีและงบแสดงฐานะทางการเงิน รวมทั้งเอกสาร เกี่ยวกับการเงินของพรรคการเมือง ภายใน 30 วันนับแต่วันที่พรรคการเมืองสิ้นสภาพหรือถูกสั่งให้ยุบ<br /> <br /> (2) ให้สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินมีหน้าที่ต้องชำระบัญชีให้เสร็จสิ้นภายใน 180 วันนับแต่วันที่ได้รับแจ้งจากนายทะเบียนพรรคการเมือง ถ้าสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินชำระบัญชีไม่เสร็จสิ้นภายในระยะเวลาดังกล่าวให้ขยายเวลาได้อีกไม่เกิน 180 วันโดยแจ้งให้คณะกรรมการการเลือกตั้งทราบ<br /> <br /> ในการชำระบัญชีให้สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินมีอำนาจใช้จ่ายเงินของพรรคการเมืองหรือจำหน่ายทรัพย์สินของพรรคการเมืองเพื่อนำเงินมาเป็นค่าใช้จ่ายในการชำระบัญชีได้ เมื่อได้หักหนี้สินและค่าใช้จ่ายแล้วยังมีทรัพย์สินเหลืออยู่เท่าใดให้โอนให้แก่ “องค์การสาธารณกุศล” ตามที่ระบุไว้ในข้อบังคับ&lt;br/&gt; ถ้าในข้อบังคับไม่ได้ระบุไว้ให้ทรัพย์สินที่เหลือนั้นตกเป็นของกองทุนเพื่อการพัฒนาพรรคการเมือง<br /> <br /> ในกรณีที่พรรคการเมืองนั้นไม่มีเงิน หรือทรัพย์สินเพียงพอกับค่าใช้จ่ายในการชำระบัญชี ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งสั่งจ่ายเงินจากกองทุนเพื่อการพัฒนาพรรคการเมือง<br /> <br /> (3) ให้หัวหน้าพรรคการเมืองและกรรมการบริหารพรรคการเมืองยังคงต้องปฏิบัติหน้าที่อยู่จนกว่าการชำระบัญชีจะแล้วเสร็จ แต่จะดำเนินกิจกรรมทางการเมืองในนามพรรคการเมืองที่สิ้นสภาพหรือยุบมิได้<br /> <br /> &amp;nbsp;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;5. บรรณานุกรม&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 134/ตอนที่ 105 ก/7 ตุลาคม 2560. พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560<br /> <br /> ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 134/ตอนที่ 40 ก/6 เมษายน 2560. รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560<br /> <br /> &amp;nbsp;<br /> &lt;div&gt;อ้างอิง <br /> ----<br /> &lt;div id=&quot;ftn1&quot;&gt;<br /> [[#_ftnref1|[1]]] มาตรา 101 (10) แห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560<br /> &lt;/div&gt; &lt;div id=&quot;ftn2&quot;&gt;<br /> [[#_ftnref2|[2]]] มาตรา 91 แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560<br /> &lt;/div&gt; &lt;div id=&quot;ftn3&quot;&gt;<br /> [[#_ftnref3|[3]]] มาตรา 92 แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560<br /> &lt;/div&gt; &lt;div id=&quot;ftn4&quot;&gt;<br /> [[#_ftnref4|[4]]] มาตรา 93 แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560<br /> &lt;/div&gt; &lt;div id=&quot;ftn5&quot;&gt;<br /> [[#_ftnref5|[5]]] มาตรา 94 แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560<br /> &lt;/div&gt; &lt;div id=&quot;ftn6&quot;&gt;<br /> [[#_ftnref6|[6]]] มาตรา 94 วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560<br /> &lt;/div&gt; &lt;div id=&quot;ftn7&quot;&gt;<br /> [[#_ftnref7|[7]]] มาตรา 95 แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560<br /> &lt;/div&gt; &lt;/div&gt;</div>

Apirom