การยุบสภา พ.ศ. 2481 - ประวัติรุ่นแก้ไข

Apirom เมื่อ 04:50, 26 พฤษภาคม 2554

2011-05-26T04:50:39Z

Apirom เมื่อ 09:38, 23 พฤษภาคม 2554

2011-05-23T09:38:53Z

Apirom เมื่อ 09:05, 23 พฤษภาคม 2554

2011-05-23T09:05:10Z

←รุ่นแก้ไขก่อนหน้า		รุ่นแก้ไขเมื่อ 16:05, 23 พฤษภาคม 2554
บรรทัดที่ 7:		บรรทัดที่ 7:
	----		----

	การยุบสภา พ.ศ.2481 ~~เป็นการยุบสภาผู้แทนราษฎรของรัฐบาลพระยาพหลพลพยุหเสนา~~ ซึ่งถือได้ว่าเป็นการยุบสภาครั้งแรกในประวัติศาสตร์การเมืองไทย ~~ด้วยการมีพระราชกฤษฎีกายุบสภาผู้แทนราษฎร~~ ลงวันที่ 11 กันยายน พ.ศ.2481 เนื่องมาจากความเห็นที่ขัดแย้งกันระหว่างสภาสภาผู้แทนราษฎรกับคณะรัฐมนตรี โดยการยุบสภาครั้งนี้เป็นวิธีการแก้ปัญหาความขัดแย้งทางการเมืองตามวิถีทางของระบอบประชาธิปไตยในระบบรัฐสภาตามที่กำหนดไว้ในรัฐธรรมนูญ		การยุบสภา พ.ศ.2481 เป็นการยุบ[[สภาผู้แทนราษฎร]]ของ[[รัฐบาล]][[พระยาพหลพลพยุหเสนา]] ซึ่งถือได้ว่าเป็นการยุบสภาครั้งแรกในประวัติศาสตร์การเมืองไทย ด้วยการมี[[พระราชกฤษฎีกายุบสภาผู้แทนราษฎร]] ลงวันที่ 11 กันยายน พ.ศ.2481 เนื่องมาจากความเห็นที่ขัดแย้งกันระหว่างสภาสภาผู้แทนราษฎรกับ[[คณะรัฐมนตรี]] โดยการยุบสภาครั้งนี้เป็นวิธีการแก้ปัญหา[[ความขัดแย้งทางการเมือง]]ตามวิถีทางของระบอบ[[ประชาธิปไตย]]ในระบบ[[รัฐสภา]]ตามที่กำหนดไว้ใน[[รัฐธรรมนูญ]]

	==การถ่วงดุลอำนาจระหว่างสภาผู้แทนราษฎรกับคณะรัฐมนตรี ในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช 2475==		==การถ่วงดุลอำนาจระหว่างสภาผู้แทนราษฎรกับคณะรัฐมนตรี ในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช 2475==

	~~จากรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม~~ พุทธศักราช 2475 ได้กำหนดกลไกในตรวจสอบและถ่วงดุลอำนาจระหว่างคณะรัฐมนตรี(ฝ่ายบริหาร)กับสภาผู้แทนราษฎร(~~ฝ่ายนิติบัญญัติ~~) ได้แก่ ~~ให้อำนาจแก่ฝ่ายนิติบัญญัติในการตั้งกระทู้ถามและการลงมติไม่ไว้วางใจ~~ ขณะที่ฝ่ายบริหารมีอำนาจในการยุบสภา		จาก[[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช 2475]] ได้กำหนดกลไกในตรวจสอบและถ่วงดุลอำนาจระหว่างคณะรัฐมนตรี(ฝ่ายบริหาร)กับสภาผู้แทนราษฎร(ฝ่าย[[นิติบัญญัติ]]) ได้แก่ ให้อำนาจแก่ฝ่ายนิติบัญญัติในการ[[ตั้งกระทู้]]ถามและ[[การลงมติไม่ไว้วางใจ]] ขณะที่ฝ่ายบริหารมีอำนาจในการยุบสภา

	'''1. การตั้งกระทู้ถาม'''		'''1. การตั้งกระทู้ถาม'''
บรรทัดที่ 20:		บรรทัดที่ 20:
	'''2. การลงมติไม่ไว้วางใจ'''		'''2. การลงมติไม่ไว้วางใจ'''

	รัฐธรรมนูญได้กำหนดมาตรการสำคัญในการควบคุมการบริหารราชการแผ่นดินของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรต่อคณะรัฐบาลคือ “การลงมติไม่ไว้วางใจ” ในมาตรา 41 ว่า		รัฐธรรมนูญได้กำหนดมาตรการสำคัญในการควบคุม[[การบริหารราชการแผ่นดิน]]ของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรต่อคณะรัฐบาลคือ “การลงมติไม่ไว้วางใจ” ในมาตรา 41 ว่า
	“สภาย่อมทรงไว้ซึ่งสิทธิที่จะลงมติความไว้ใจในรัฐมนตรีรายตัวหรือทั้งคณะ ญัตติความไว้ใจนั้น ท่านมิให้ลงมติในวันเดียวกันกับวันที่ปรึกษา” <ref>เรื่องเดียวกัน, หน้า 543.</ref>		“สภาย่อมทรงไว้ซึ่งสิทธิที่จะ[[ลงมติ]]ความไว้ใจในรัฐมนตรีรายตัวหรือทั้งคณะ [[ญัตติ]]ความไว้ใจนั้น ท่านมิให้ลงมติในวันเดียวกันกับวันที่ปรึกษา” <ref>เรื่องเดียวกัน, หน้า 543.</ref>

	'''3. การยุบสภา'''		'''3. การยุบสภา'''

Apirom เมื่อ 04:44, 19 เมษายน 2554

2011-04-19T04:44:01Z

แสดงการเปลี่ยนแปลง

Apirom เมื่อ 04:26, 19 เมษายน 2554

2011-04-19T04:26:39Z

แสดงการเปลี่ยนแปลง

Apirom: หน้าที่ถูกสร้างด้วย ''''ผู้เรียบเรียง''' ศรัญญู เทพสงเคราะห์ ---- '''ผู้ทรงคุ...'

2011-04-19T03:54:11Z

หน้าที่ถูกสร้างด้วย ''''ผู้เรียบเรียง''' ศรัญญู เทพสงเคราะห์ ---- '''ผู้ทรงคุ...'

แสดงการเปลี่ยนแปลง

←รุ่นแก้ไขก่อนหน้า		รุ่นแก้ไขเมื่อ 16:38, 23 พฤษภาคม 2554
บรรทัดที่ 11:		บรรทัดที่ 11:
	==การถ่วงดุลอำนาจระหว่างสภาผู้แทนราษฎรกับคณะรัฐมนตรี ในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช 2475==		==การถ่วงดุลอำนาจระหว่างสภาผู้แทนราษฎรกับคณะรัฐมนตรี ในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช 2475==

	จาก[[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช 2475]] ได้กำหนดกลไกในตรวจสอบและถ่วงดุลอำนาจระหว่างคณะรัฐมนตรี(ฝ่ายบริหาร)กับสภาผู้แทนราษฎร(ฝ่าย[[นิติบัญญัติ]]) ได้แก่ ให้อำนาจแก่ฝ่ายนิติบัญญัติในการ[[ตั้งกระทู้]]ถามและ[[การลงมติไม่ไว้วางใจ]] ขณะที่ฝ่ายบริหารมีอำนาจในการยุบสภา		จาก[[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2475\| รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช 2475]] ได้กำหนดกลไกในตรวจสอบและถ่วงดุลอำนาจระหว่างคณะรัฐมนตรี(ฝ่ายบริหาร)กับสภาผู้แทนราษฎร(ฝ่าย[[นิติบัญญัติ]]) ได้แก่ ให้อำนาจแก่ฝ่ายนิติบัญญัติในการ[[ตั้งกระทู้]]ถามและ[[การลงมติไม่ไว้วางใจ]] ขณะที่ฝ่ายบริหารมีอำนาจในการยุบสภา

	'''1. การตั้งกระทู้ถาม'''		'''1. การตั้งกระทู้ถาม'''
บรรทัดที่ 27:		บรรทัดที่ 27:
	รัฐธรรมนูญได้บัญญัติเรื่องการยุบสภาไว้ในมาตรา 35 ว่า		รัฐธรรมนูญได้บัญญัติเรื่องการยุบสภาไว้ในมาตรา 35 ว่า

	“พระมหากษัตริย์ทรงไว้ซึ่งพระราชอำนาจที่จะยุบสภาผู้แทนราษฎรเพื่อให้ราษฎรเลือกตั้งสมาชิกใหม่ ในพระราชกฤษฎีกาให้ยุบสภาเช่นนี้ต้องมีกำหนดให้เลือกตั้งสมาชิกใหม่ภายในเก้าสิบวัน” <ref>เรื่องเดียวกัน, หน้า 542.</ref> ซึ่งในการร่างรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช 2475 อนุกรรมการร่างรัฐธรรมนูญได้แถลงต่อสภาผู้แทนราษฎรในเรื่องการยุบสภาว่า		“[[พระมหากษัตริย์]]ทรงไว้ซึ่งพระราชอำนาจที่จะยุบสภาผู้แทนราษฎรเพื่อให้ราษฎรเลือกตั้งสมาชิกใหม่ ในพระราชกฤษฎีกาให้ยุบสภาเช่นนี้ต้องมีกำหนดให้เลือกตั้งสมาชิกใหม่ภายในเก้าสิบวัน” <ref>เรื่องเดียวกัน, หน้า 542.</ref> ซึ่งในการร่างรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช 2475 อนุกรรมการร่างรัฐธรรมนูญได้แถลงต่อสภาผู้แทนราษฎรในเรื่องการยุบสภาว่า

	“...พระมหากษัตริย์ทรงไว้ซึ่งพระราชอำนาจที่จะยุบสภาได้ ~~แต่ว่าในการยุบนี้จะต้องทำเป็นพระราชกฤษฎีกา~~ และพระราชกฤษฎีกานั้นก็ต้องนำผ่านคณะกรรมการราษฎร และการยุบสภานั้นก็มาจากคณะกรรมการราษฎรนั่นเอง...” <ref>รายงานการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ครั้งที่ 37/2475 วันที่ 26 พฤศจิกายน พ.ศ.2475, หน้า 480.</ref> (คำว่า ~~“คณะกรรมการราษฎร”~~ ต่อมาได้เปลี่ยนเป็นคำว่า “รัฐมนตรี”)		“...พระมหากษัตริย์ทรงไว้ซึ่งพระราชอำนาจที่จะยุบสภาได้ แต่ว่าในการยุบนี้จะต้องทำเป็น[[พระราชกฤษฎีกา]] และพระราชกฤษฎีกานั้นก็ต้องนำผ่านคณะกรรมการราษฎร และการยุบสภานั้นก็มาจากคณะกรรมการราษฎรนั่นเอง...” <ref>รายงานการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ครั้งที่ 37/2475 วันที่ 26 พฤศจิกายน พ.ศ.2475, หน้า 480.</ref> (คำว่า “[[คณะกรรมการราษฎร]]” ต่อมาได้เปลี่ยนเป็นคำว่า “รัฐมนตรี”)

	จากคำแถลงข้างต้นได้สะท้อนให้เห็นถึงเจตนารมณ์ของผู้ร่างรัฐธรรมนูญว่ามีวัตถุประสงค์ที่จะให้อำนาจในการยุบสภาเป็นของคณะรัฐมนตรี เพื่อเป็นการถ่วงดุลอำนาจกับฝ่ายนิติบัญญัติโดยฝ่ายบริหาร		จากคำแถลงข้างต้นได้สะท้อนให้เห็นถึงเจตนารมณ์ของผู้ร่างรัฐธรรมนูญว่ามีวัตถุประสงค์ที่จะให้อำนาจในการยุบสภาเป็นของคณะรัฐมนตรี เพื่อเป็นการถ่วงดุลอำนาจกับฝ่ายนิติบัญญัติโดยฝ่ายบริหาร
บรรทัดที่ 35:		บรรทัดที่ 35:
	==ความสัมพันธ์ระหว่างสภาผู้แทนราษฎรกับคณะรัฐมนตรี ในสมัยรัฐบาลพระยาพหลพลพยุหเสนา==		==ความสัมพันธ์ระหว่างสภาผู้แทนราษฎรกับคณะรัฐมนตรี ในสมัยรัฐบาลพระยาพหลพลพยุหเสนา==

	ความสัมพันธ์ระหว่างสภาผู้แทนราษฎรกับคณะรัฐมนตรีในสมัยรัฐบาลพระยาพหลพลพยุหเสนา(พ.ศ.2476- 2481) ฝ่ายสภาผู้แทนราษฎรประกอบด้วยสมาชิกสองประเภทจำนวนเท่ากัน คือ สมาชิกประเภทที่ 1 ได้รับเลือกตั้งจากประชาชน ~~กับสมาชิกประเภทที่~~ 2 ได้รับการแต่งตั้งจากรัฐบาล ~~ซึ่งล้วนแต่เป็นพรรคพวกของคณะราษฎรเกือบทั้งสิ้น~~ ดังนั้นจึงทำให้รัฐบาลมีอิทธิพลต่อสภาผู้แทนราษฎรอยู่ในระดับหนึ่ง		ความสัมพันธ์ระหว่างสภาผู้แทนราษฎรกับคณะรัฐมนตรีในสมัยรัฐบาลพระยาพหลพลพยุหเสนา(พ.ศ.2476- 2481) ฝ่ายสภาผู้แทนราษฎรประกอบด้วยสมาชิกสองประเภทจำนวนเท่ากัน คือ [[สมาชิกประเภทที่ 1]] ได้รับเลือกตั้งจากประชาชน กับ[[สมาชิกประเภทที่ 2]] ได้รับการแต่งตั้งจากรัฐบาล ซึ่งล้วนแต่เป็นพรรคพวกของ[[คณะราษฎร]]เกือบทั้งสิ้น ดังนั้นจึงทำให้รัฐบาลมีอิทธิพลต่อสภาผู้แทนราษฎรอยู่ในระดับหนึ่ง

	ถึงแม้ว่าสมาชิกในสภาผู้แทนราษฎรจะมีที่มาจากการแต่งตั้งจากรัฐบาลถึงครึ่งหนึ่ง แต่สภาผู้แทนราษฎรก็ได้แสดงบทบาทในการควบคุมและตรวจสอบการทำงานของฝ่ายรัฐบาลอย่างแข็งขัน ตามหลักการตรวจสอบและถ่วงดุลอำนาจระหว่างฝ่ายนิติบัญญัติกับฝ่ายบริหาร อันเป็นวิถีทางของระบอบรัฐธรรมนูญ ~~โดยเฉพาะสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรประเภทที่~~ 1 ~~ซึ่งมาจากการเลือกตั้งได้ปฏิบัติตนเสมือนเป็นฝ่ายค้านในสภา~~ โดยได้แสดงบทบาทในการตัดสินปัญหาเกี่ยวกับนโยบายที่สำคัญ ๆอย่างเป็นอิสระ<ref> ประชัน รักพงษ์, การศึกษาบทบาททางการเมืองในระบบรัฐสภาของรัฐบาลทหารและรัฐบาลพลเรือนในประเทศไทย(พ.ศ.2481 - 2500) วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2520, หน้า 55 – 56.</ref> ~~มีการตั้งกระทู้ถามคณะรัฐมนตรีเป็นประจำ~~ รวมถึงมีการเสนอญัตติเพื่อขอเปิดอภิปรายไม่ไว้วางใจรัฐมนตรีเป็นรายบุคคลหรือทั้งคณะเป็นจำนวนทั้งสิ้นถึง 12 ครั้งคือ ในปีพ.ศ.2477 จำนวน 5 ครั้ง พ.ศ. 2478 จำนวน 3 ครั้ง พ.ศ. 2479 จำนวน 1 ครั้ง พ.ศ. 2480 จำนวน 2 ครั้ง และพ.ศ. 2481 จำนวน 1 ครั้ง<ref>ทวีพงศ์ แสงสุวรรณ, ผลกระทบของระบบ 2 สภาต่อการพัฒนาระบอบประชาธิปไตยของไทย พ.ศ. 2475 - 2527 วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2530, หน้า 103.</ref>		ถึงแม้ว่าสมาชิกในสภาผู้แทนราษฎรจะมีที่มาจากการแต่งตั้งจากรัฐบาลถึงครึ่งหนึ่ง แต่สภาผู้แทนราษฎรก็ได้แสดงบทบาทในการควบคุมและตรวจสอบการทำงานของฝ่ายรัฐบาลอย่างแข็งขัน ตามหลักการตรวจสอบและถ่วงดุลอำนาจระหว่างฝ่ายนิติบัญญัติกับฝ่ายบริหาร อันเป็นวิถีทางของระบอบรัฐธรรมนูญ โดยเฉพาะ[[สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 1]] ซึ่งมาจากการเลือกตั้งได้ปฏิบัติตนเสมือนเป็น[[ฝ่ายค้าน]]ในสภา โดยได้แสดงบทบาทในการตัดสินปัญหาเกี่ยวกับนโยบายที่สำคัญ ๆอย่างเป็นอิสระ<ref> ประชัน รักพงษ์, การศึกษาบทบาททางการเมืองในระบบรัฐสภาของรัฐบาลทหารและรัฐบาลพลเรือนในประเทศไทย(พ.ศ.2481 - 2500) วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2520, หน้า 55 – 56.</ref> มีการตั้ง[[กระทู้ถาม]]คณะรัฐมนตรีเป็นประจำ รวมถึงมีการเสนอญัตติเพื่อขอเปิด[[อภิปรายไม่ไว้วางใจ]]รัฐมนตรีเป็นรายบุคคลหรือทั้งคณะเป็นจำนวนทั้งสิ้นถึง 12 ครั้งคือ ในปีพ.ศ.2477 จำนวน 5 ครั้ง พ.ศ. 2478 จำนวน 3 ครั้ง พ.ศ. 2479 จำนวน 1 ครั้ง พ.ศ. 2480 จำนวน 2 ครั้ง และพ.ศ. 2481 จำนวน 1 ครั้ง<ref>ทวีพงศ์ แสงสุวรรณ, ผลกระทบของระบบ 2 สภาต่อการพัฒนาระบอบประชาธิปไตยของไทย พ.ศ. 2475 - 2527 วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2530, หน้า 103.</ref>

	ทั้งนี้บทบาทของสภาผู้แทนราษฎรสามารถทำให้รัฐบาลต้องลาออกถึง 2 ครั้งได้แก่ ครั้งแรก จากการที่สภาผู้แทนราษฎรลงมติไม่ให้ความเห็นชอบการทำสนธิสัญญาจำกัดยางกับต่างประเทศของฝ่ายรัฐบาลเป็นเหตุให้รัฐบาลลาออก นับเป็นครั้งแรกที่รัฐบาลพระยาพหลพลพยุหเสนา กราบถวายบังคมลาออกจากตำแหน่งตามวิถีทางรัฐธรรมนูญ เมื่อเดือนกันยายน 2477<ref>ประชัน รักพงษ์, การศึกษาบทบาททางการเมืองในระบบรัฐสภาของรัฐบาลทหารและรัฐบาลพลเรือนในประเทศไทย(พ.ศ.2481 - 2500), หน้า 56.</ref>		ทั้งนี้บทบาทของสภาผู้แทนราษฎรสามารถทำให้รัฐบาลต้องลาออกถึง 2 ครั้งได้แก่ ครั้งแรก จากการที่สภาผู้แทนราษฎรลงมติไม่ให้ความเห็นชอบการทำสนธิสัญญาจำกัดยางกับต่างประเทศของฝ่ายรัฐบาลเป็นเหตุให้รัฐบาลลาออก นับเป็นครั้งแรกที่รัฐบาลพระยาพหลพลพยุหเสนา กราบถวายบังคมลาออกจากตำแหน่งตามวิถีทางรัฐธรรมนูญ เมื่อเดือนกันยายน 2477<ref>ประชัน รักพงษ์, การศึกษาบทบาททางการเมืองในระบบรัฐสภาของรัฐบาลทหารและรัฐบาลพลเรือนในประเทศไทย(พ.ศ.2481 - 2500), หน้า 56.</ref>