Suksan: หน้าที่ถูกสร้างด้วย ''''ผู้เรียบเรียง''' นารีลักษณ์ ศิริวรรณ '''ผู้ทรงคุณว...'

2014-01-06T04:43:08Z

หน้าที่ถูกสร้างด้วย ''''ผู้เรียบเรียง''' นารีลักษณ์ ศิริวรรณ '''ผู้ทรงคุณว...'

หน้าใหม่

'''ผู้เรียบเรียง''' นารีลักษณ์ ศิริวรรณ

'''ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ''' รองเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร จเร พันธุ์เปรื่อง

----

[[รัฐสภา]]ตาม[[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐]] กำหนดให้รัฐสภาประกอบด้วย[[สภาผู้แทนราษฏร]] และ[[วุฒิสภา]] ในส่วนของวุฒิสภา ประกอบด้วย สมาชิกจำนวน ๑๕๐ คน โดยแบ่งเป็น ๒ ประเภท คือ ประเภทแรก เป็นสมาชิกที่มาจากการเลือกตั้งของประชาชนจากทุกจังหวัด จังหวัดละ ๑ คน (ปัจจุบันมี ๗๖ คน) และประเภทที่สอง เป็นสมาชิกที่มาจากการสรรหาเท่ากับจำนวน ๑๕๐ คน หักด้วยจำนวนสมาชิกวุฒิสภาที่มาจากการเลือกตั้ง<ref>สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร, ระบบรัฐสภา, กรุงเทพฯ สำนักการพิมพ์ สำนักงาน
เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร, ๒๕๕๒, หน้า ๘, ๑๘–๑๙.</ref> มีอำนาจหน้าที่ด้านการกลั่นกรองกฎหมายที่ผ่านมาจากสภาผู้แทนราษฎร พิจารณาอนุมัติ[[พระราชกำหนด]] ควบคุม[[การบริหารราชการแผ่นดิน]] โดยการตั้ง[[กระทู้ถาม]] [[การอภิปรายทั่วไป]]ในวุฒิสภา โดยไม่มีการ[[ลงมติ]] การตั้งคณะกรรมาธิการ การตรวจสอบความชอบด้วยรัฐธรรมนูญการใช้อำนาจรัฐ โดยการเลือกหรือให้ความเห็นชอบบุคคลดำรงตำแหน่งใน[[องค์กรอิสระ]]และ[[ศาล]] การถอดถอนบุคคลออกจากตำแหน่ง และ การพิจารณาให้ความเห็นชอบเรื่องสำคัญต่าง โดยการ ให้ความเห็นชอบในการประกาศสงคราม ให้ความเห็นชอบหนังสือสัญญาสันติภาพ สัญญาสงบศึก และสัญญาอื่นที่มีบทเปลี่ยนแปลงอาณาเขตไทย ให้ความเห็นชอบกรอบการเจรจาในการทำหนังสือสัญญากับนานาประเทศหรือองค์การระหว่างประเทศ<ref>เรื่องเดียวกัน หน้า ๒๙–๓๑.</ref>

การเปิดอภิปรายทั่วไปเป็นมาตรการควบคุมการบริหารราชการแผ่นดินวิธีหนึ่ง ซึ่งวุฒิสภาสามารถเปิด[[อภิปรายทั่วไปโดยไม่มีการลงมติ]] รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ มาตรา ๑๖๑ บัญญัติว่า สมาชิกวุฒิสภาจำนวนไม่น้อยกว่าหนึ่งในสามของจำนวนสมาชิกทั้งหมดเท่าที่มีอยู่ของวุฒิสภามีสิทธิเข้าชื่อขอเปิดอภิปรายทั่วไปในวุฒิสภา เพื่อให้[[คณะรัฐมนตรี]]แถลงข้อเท็จจริง หรือชี้แจงปัญหาสำคัญเกี่ยวกับการบริหารราชการแผ่นดินโดยไม่มีการลงมติ การขอเปิดอภิปรายทั่วไปตามมาตราดังกล่าว จะกระทำได้ครั้งเดียวใน[[สมัยประชุมหนึ่ง]]<ref>สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร, รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย, กรุงเทพฯ : สำนักการพิมพ์ สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร, ๒๕๕๓, หน้า ๑๕๕.</ref> และ ข้อบังคับการประชุมวุฒิสภา พ.ศ. ๒๕๕๑ ในหมวด ๙ การเปิดอภิปรายทั่วไป ข้อ ๑๗๔ กำหนดให้ การขอเปิดอภิปรายทั่วไปตามมาตรา ๑๖๑ ของรัฐธรรมนูญให้ทำเป็นหนังสือยื่นต่อ[[ประธานวุฒิสภา]] โดยระบุให้ชัดเจนว่าจะให้คณะรัฐมนตรีแถลงข้อเท็จจริงหรือชี้แจงปัญหาสำคัญเกี่ยวกับการบริหารราชการแผ่นดินเรื่องใด โดยให้ประธานวุฒิสภาแจ้งการขอเปิดอภิปรายทั่วไปไปยัง[[นายกรัฐมนตรี]] และให้บรรจุเข้าระเบียบวาระการประชุมเป็นเรื่องด่วน เมื่อคณะรัฐมนตรีได้แถลงข้อเท็จจริงหรือชี้แจงปัญหาสำคัญเกี่ยวกับการบริหารราชการแผ่นดินในเรื่องที่ขอเปิดอภิปรายทั่วไปแล้ว สมาชิกมีสิทธิที่จะอภิปรายซักถามได้ โดย[[รัฐมนตรี]]เท่านั้นที่มีสิทธิจะอภิปรายตอบข้อซักถาม รัฐมนตรีจะตอบสมาชิกที่ซักถามและอภิปรายในเรื่องที่ขอเปิดอภิปรายทั่วไปทีละคนเป็นลำดับไป หรือจะรอรวมตอบครั้งละหลายคนก็ได้<ref>สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร, ข้อบังคับการประชุม, กรุงเทพฯ : สำนักการพิมพ์ สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร, ๒๕๕๑, หน้า ๑๗๑.</ref>

==ลักษณะการอภิปราย==

การอภิปรายต้องอยู่ในประเด็นหรือเกี่ยวกับประเด็นที่ขอเปิดอภิปรายทั่วไปที่กำลังปรึกษากันอยู่ ต้องไม่ฟุ่มเฟือย วนเวียน ซ้ำซาก หรือซ้ำกับผู้อื่น หรือใช้ภาษาต่างประเทศโดยไม่จำเป็น และห้ามมิให้นำเอกสารใด ๆ มาอ่าน หรือนำวัตถุใด ๆ เข้ามาแสดงในที่ประชุมวุฒิสภา เว้นแต่ประธานของที่ประชุมจะอนุญาต แต่ทั้งนี้ไม่เป็นการตัดสิทธิสมาชิกที่จะเขียนคำอภิปรายของตนและอ่านคำอภิปรายนั้นต่อที่ประชุมวุฒิสภา โดยห้ามมิให้ผู้อภิปรายแสดงกิริยาหรือใช้วาจาอันไม่สุภาพ ใส่ร้าย หรือเสียดสีบุคคลใด และห้ามมิให้กล่าวถึงสถาบันพระมหากษัตริย์ หรือออกชื่อสมาชิกหรือบุคคลใดโดยไม่จำเป็น

==ผู้อภิปรายและลำดับในการอภิปราย==

ผู้มีสิทธิอภิปรายคือผู้เข้าชื่อเสนอญัตติขอเปิดอภิปรายทั่วไป แต่ถ้าผู้เสนอ[[ญัตติ]]ขออภิปรายหลายคน ให้ประธานของที่ประชุมอนุญาตให้ใช้สิทธิอภิปรายก่อนได้เพียงคนเดียว การอภิปรายในลำดับต่อไปจะต้องเป็นการอภิปรายสลับกันระหว่างฝ่ายคัดค้านและฝ่ายสนับสนุน เว้นแต่ในวาระของฝ่ายใดไม่มีผู้อภิปรายอีกฝ่ายหนึ่งจึงอภิปรายซ้อนได้ การอภิปรายไม่สนับสนุนและไม่คัดค้านย่อมกระทำได้โดยไม่ต้องสลับ และมิให้นับเป็นวาระอภิปรายของฝ่ายใด ถ้ามีผู้ขออภิปรายหลายคน ประธานของที่ประชุมจะให้คนใดอภิปรายก็ได้ แต่ให้คำนึงถึงผู้ร่วมเสนอญัตติ และผู้ซึ่งยังไม่ได้อภิปรายด้วย

==การยุติอภิปราย และอภิปรายสรุป==

ในการพิจารณาญัตติขอเปิดอภิปรายทั่วไปในวุฒิสภา ถ้าประธานของที่ประชุมเห็นว่าผู้ใดได้อภิปรายพอสมควรแล้ว ประธานของที่ประชุมจะให้ผู้นั้นยุติการอภิปรายก็ได้ และในการพิจารณาเพื่อขอเปิดอภิปรายทั่วไปในวุฒิสภานั้น การอภิปรายเป็นอันยุติเมื่อ
๑. ไม่มีผู้ใดอภิปราย
๒. ที่ประชุมวุฒิสภาลงมติให้ปิดอภิปราย โดยสมาชิกเสนอญัตติขอปิดอภิปราย หรือในกรณีที่ประธานของที่ประชุมพิจารณาเห็นว่า ได้อภิปรายกันพอสมควรแล้ว จะขอให้ที่ประชุมวุฒิสภาวินิจฉัยว่าจะปิดอภิปรายหรือไม่ก็ได้
๓. ที่ประชุมวุฒิสภาลงมติให้ยกเรื่องอื่นขึ้นปรึกษา
เมื่อการอภิปรายได้ยุติแล้ว ห้ามมิให้ผู้ใดอภิปรายอีก นอกจากในกรณีที่ที่ประชุมวุฒิสภาจะต้องลงมติในเรื่องที่กำลังปรึกษากันอยู่ จึงให้ผู้มีสิทธิอภิปรายก่อน อภิปรายสรุปได้อีกครั้งหนึ่งเป็นครั้งสุดท้ายก่อนจะลงมติเมื่อการอภิปรายได้สิ้นสุดแล้ว ให้ประธานของที่ประชุมให้สัญญาณแจ้งสมาชิกที่มาประชุมทราบก่อนลงมติ<ref>คลังปัญญาไทย. (๒๕๕๕) การเปิดอภิปรายทั่วไป. [ออนไลน์]. วันที่ข้อค้นข้อมูล ๒๓ มกราคม ๒๕๕๖. เข้าถึงได้จาก http://www.panyathai.or.th/wiki/index.php/%”E0%B81%E0%B8</ref>
โดยสรุป บทบาทอำนาจหน้าที่ที่สำคัญของวุฒิสภาคือ “สภาตรวจสอบ” ซึ่งต้องควบคุมตรวจสอบผู้ใช้อำนาจรัฐทั้งผู้ดำรงตำแหน่งใน[[ฝ่ายบริหาร]] [[ฝ่ายตุลาการ]] และ[[ฝ่ายนิติบัญญัติ]] รวมทั้งกรรมการองค์กรอิสระ
ต่าง ๆ โดยที่รัฐธรรมนูญกำหนดช่องทางและกลไกการตรวจสอบไว้ในช่องทางต่าง ๆ ซึ่งการดำเนินงานของวุฒิสภาที่ผ่านมาถือว่ามีบทบาทที่สำคัญอย่างมากในการบรรลุผลของการ[[ปฏิรูปการเมืองไทย]] เช่น กรณีที่สมาชิกวุฒิสภาได้ยื่นญัตติขอเปิดอภิปรายทั่วไปเพื่อให้คณะรัฐมนตรีชี้แจงปัญหาการบริหารราชการแผ่นดิน ที่ส่อว่าจะเกิดความเสียหายแก่บ้านเมืองตามมาตรา ๖๑ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ ซึ่งการที่สภาได้พิจารณา ในวันศุกร์ที่ ๒๓ พฤศจิกายน ๒๕๕๕ และวันพุธที่ ๒๘ พฤศจิกายน ๒๕๕๕ เป็นการอภิปรายนโยบายโครงการรับจำนำข้าวที่ล้มเหลว และการบริหารราชการแผ่นดินที่บกพร่อง โดยผลของการอภิปรายทำให้ประชาชนได้รับทราบข้อเท็จจริงมากขึ้นเกี่ยวกับความไม่[[โปร่งใส]]โครงการรับจำนำข้าวมากขึ้น และแนวทางในการแก้ไขปัญหาดังกล่าวของรัฐบาล

==อ้างอิง==

<references/>

[[หมวดหมู่: กิจกรรมที่เกี่ยวกับกระบวนการทางนิติบัญญัติ]]

การขอเปิดอภิปรายทั่วไปวุฒิสภา - ประวัติรุ่นแก้ไข

Suksan: หน้าที่ถูกสร้างด้วย ''''ผู้เรียบเรียง''' นารีลักษณ์ ศิริวรรณ '''ผู้ทรงคุณว...'