27 พฤษภาคม พ.ศ. 2490


ผู้เรียบเรียง ศาสตราจารย์พิเศษ นรนิติ เศรษฐบุตร


ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ รองศาสตราจารย์ ดร.นิยม รัฐอมฤต


วันที่ 27 พฤษภาคม พ.ศ. 2490 เป็นวันที่มีการลงมติหลังการเปิดอภิปรายไม่ไว้วางใจรัฐบาลเป็นครั้งแรกตามรัฐธรรมนูญ ตอนนั้นเป็นรัฐบาลที่มีพลเรือตรีหลวงธำรงนาวาสวัสดิ์ เป็นนายกรัฐมนตรี ส่วนพรรคฝ่ายค้านสำคัญ คือ พรรคประชาธิปัตย์ ที่มี นายควง อภัยวงศ์ หรือหลวงโกวิท อภัยวงศ์ ทั้งสองท่านเป็นผู้แทนราษฎรที่มาจากการเลือกตั้ง เป็นผู้ก่อการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 มาด้วยกัน และก็เป็นนักพูดฝีปากดีด้วยกันทั้งคู่

การเปิดอภิปรายทั่วไปเพื่อไม่ไว้วางใจรัฐบาลครั้งนี้มีชื่อเสียงมาก เพราะเป็นการเปิดอภิปรายที่จะขอมติไม่ไว้วางใจของรัฐบาลออกจากตำแหน่งตามรัฐธรรมนูญ ได้มีการอภิปรายกันตั้งแต่วันที่ 19 จนถึง 26 พฤษภาคม เป็นเวลา 8 วันกับ 7 คืน

หลังการอภิปรายแล้วหนึ่งวัน ในวันพรุ่งนี้วันที่ 27 พฤษภาคม พ.ศ. 2490 ที่ประชุมสภาผู้แทนราษฎรได้ลงคะแนนลับเป็นมติเพื่อไว้วางใจหรือไม่ไว้วางใจ ผลการลงคะแนนปรากฏว่ารัฐบาลได้เสียงไว้วางใจ 86 เสียง มีผู้ไม่ไว้วางใจ 55 เสียง และยังมีผู้งดออกเสียงอีก 16 คน เป็นว่ารัฐบาลไม่ต้องพ้นตำแหน่ง

กระนั้นในวัดถัดมา คือ วันที่ 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2490 นายกรัฐมนตรีก็นำรัฐบาลลาออกจากตำแหน่ง แต่ต่อมาอีก 2 วัน สภาก็ได้ยืนยันและพลเรือนตรีหลวงธำรงนาวาสวัสดิ์ก็ได้กลับมาเป็นนายกรัฐมนตรีตั้งรัฐบาลชุดใหม่เข้าบริหารประเทศ

อย่างไรก็ตามในเวลา 5 เดือนกว่าที่ผ่านมา คณะทหารทั้งในและนอกราชการที่เรียกตัวเองว่า “คณะรัฐประหาร” ก็ใช้กำลังเข้ายึดอำนาจล้มรัฐบาล เลิกรัฐธรรมนูญ ในวันที่ 8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2490