26 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2495


ผู้เรียบเรียง ศาสตราจารย์พิเศษ นรนิติ เศรษฐบุตร


ผู้ทรงคุณวุฒิประจำบทความ รองศาสตราจารย์ ดร.นิยม รัฐอมฤต


วันที่ 26 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2495 เป็นวันที่มีการเลือกตั้งทั่วไป ครั้งที่ 6 ของประเทศ ทั้งนี้เนื่องจากการยึดอำนาจล้มรัฐธรรมนูญ ล้มรัฐบาลและล้มสภาผู้แทนราษฎร และวุฒิสภา เมื่อวันที่ 24 พฤศจิกายน พ.ศ. 2494 ทำให้สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทั้งหมดพ้นสมาชิกภาพ ต่อมามีการประกาศจัดตั้งรัฐบาลและมีรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2475 แก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2495 ออกมาในวันที่ 8 มีนาคม พ.ศ. 2495 จึงได้นำมาสู่การเลือกตั้งครั้งนี้ ทั้งนี้ถือจำนวนผู้แทนราษฎรหนึ่งคนต่อประชากร 150,000 คน ตามกฎหมายเลือกตั้ง พ.ศ. 2494

การเลือกตั้งครั้งนี้เป็นการเลือกตั้งโดยตรงของประชาชน แต่เป็นแบบรวมเขต เขตจังหวัดเป็นเขตเลือกตั้ง จำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเพิ่มขึ้นมีจำนวนรวมทั้งหมด 123 คน ทั้งนี้เพราะมีประชากรเพิ่มขึ้นนั่นเอง ในการเลือกตั้งนั้นผู้สมัครได้ลงสมัครเข้ารับเลือกตั้งโดยไม่มีพรรคการเมืองให้สังกัด แต่มีการรวมเป็นกลุ่ม พรรคประชาธิปัตย์ซึ่งเป็นพรรคเก่าที่เคยมีบทบาทเป็นทั้งพรรครัฐบาลและพรรคฝ่ายค้านได้ทำการประท้วงทางการเมือง โดยการประกาศไม่ส่งสมาชิกของพรรคเข้าลงสมัครรับเลือกตั้ง หากจะมีก็เป็นเรื่องส่วนตัวไม่ได้ลงสมัครในนามพรรค

การเลือกตั้งครั้งนี้มีผู้มีสิทธิเลือกตั้ง 7,602,591 คน แต่มีผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้งค่อนข้างน้อยเพียงร้อยละ 38.76 นับเป็นจำนวนคนได้ 2,961,291 คน ทั้งนี้ผู้คนทราบดีว่าผลการเลือกตั้งไม่ได้เป็นตัวกำหนดรัฐบาล เพราะรัฐธรรมนูญฉบับที่ใช้อยู่ได้ทำให้มีสมาชิกสภาผู้แทนที่มาจากการเลือกตั้งอยู่กึ่งหนึ่ง

หลังการเลือกตั้งครั้งนี้ จอมพล ป.พิบูลสงคราม ก็กลับมาเป็นนายกรัฐมนตรีจัดตั้งรัฐบาลอีกครั้งและรัฐบาลของจอมพล ป.พิบูลสงคราม ก็สามารถบริหารประเทศได้ยาวนานจนครบวาระของสภาผู้แทนราษฎรและมีการเลือกตั้งทั่วไปครั้งใหม่ เมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2500